Hà Tĩnh: Ứng dụng công nghệ - Chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số
Trước làn sóng đầu tư mạnh mẽ của các siêu dự án hạ tầng trọng điểm và yêu cầu khắt khe của thị trường, ngành xây dựng Hà Tĩnh đang đứng trước cuộc dịch chuyển mang tính sống còn.
Tối ưu chi phí, nâng chuẩn “luật chơi” mới
Không còn gói gọn trong các phương thức thi công truyền thống, việc chủ động làm chủ Mô hình thông tin công trình (BIM), giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) và kiện toàn nguồn nhân lực số đang trở thành “chìa khóa vàng” giúp các nhà thầu nội tỉnh tối ưu chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và tự tin khẳng định vị thế ngay trên sân nhà.

Hội nghị tập huấn hướng dẫn cài đặt, sử dụng, vận hành và triển khai thử nghiệm quy trình xử lý trên ứng dụng cho các cơ quan, đơn vị và địa phương trên địa bàn tỉnh. (Ảnh do Sở KH&CN cung cấp).
Để bắt kịp tiến độ các siêu dự án hạ tầng lớn như Cảng biển Vũng Áng, Kho LNG Bắc Trung Bộ hay tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam, các nhà thầu địa phương đã chủ động số hóa. Việc dịch chuyển từ phương thức truyền thống sang áp dụng công nghệ số không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại, nâng cao chỉ số năng lực quản trị và bứt phá thị trường.
Tại các công trường xây dựng quy mô lớn ở các phường trung tâm và Khu kinh tế Vũng Áng, việc áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM), trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết bị thông minh đang mang lại những chuyển biến vượt trội.
Ông Nguyễn Văn Bình - Đại diện kỹ thuật một dự án hạ tầng tại phường Thành Sen, Hà Tĩnh chia sẻ: "Trước đây, việc quản lý vật tư và tiến độ chủ yếu dựa trên sổ sách thủ công hoặc kinh nghiệm của kỹ sư, dẫn đến tỷ lệ hao hụt cao. Kể từ khi áp dụng mô hình 3D BIM vào các dự án lớn như thí điểm nhà ở xã hội, chúng tôi kiểm soát chính xác khối lượng bê tông, sắt thép đổ vào móng. Giải pháp số này giúp công ty tiết kiệm từ 15% đến 20% chi phí vật liệu, giảm thiểu sai sót kỹ thuật. Khách hàng và ban giám sát chỉ cần truy cập hệ thống trực tuyến là theo dõi được tiến độ thi công thực tế theo thời gian thực”.

Sự chủ động thay đổi tư duy “liên kết để cùng lớn”, đi đôi với đầu tư chất lượng quản trị và công nghệ, là đòn bẩy vững chắc giúp cộng đồng doanh nghiệp địa phương khẳng định vị thế vững chắc trong một thị trường ngày càng nhiều cạnh tranh. (Ảnh do Sở KH&CN cung cấp).
Ông Trần Văn Viết - Chủ tịch HĐQT, kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ vận tải Viết Hải (đơn vị cung ứng vật liệu, bê tông thương phẩm xây dựng lớn tại Hà Tĩnh) cho biết: “Thị trường hiện nay đặt ra yêu cầu rất cao về tính minh bạch và chuỗi cung ứng xanh. Doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào lợi thế về giá thành trước mắt. Việc chúng tôi mạnh dạn đầu tư hạ tầng công nghệ hiện đại, nghiên cứu sản xuất vật liệu mới là hướng đi bắt buộc nhằm nâng tầm nội lực. Đây là cơ sở để các doanh nghiệp tư nhân nội tỉnh tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và trở thành "mắt xích" cung ứng uy tín cho các nhà đầu tư lớn, đặc biệt là các tập đoàn FDI tại các khu công nghiệp trọng điểm”.
Kiến tạo chính sách và thúc đẩy hệ sinh thái số
Sở Xây dựng và Sở Khoa học & Công nghệ tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành kế hoạch chuyển đổi số rõ ràng theo từng giai đoạn, tập trung vào việc số hóa quản lý quy hoạch, cấp phép trực tuyến và khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ.
Chia sẻ với PV Báo Xây dựng, ông Tô Thái Hòa - Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Tĩnh, cho biết: “Chúng tôi đang nỗ lực thúc đẩy phong trào thi đua chuyển đổi số mạnh mẽ trong toàn ngành, tích hợp thành công các thủ tục hành chính lên Cổng dịch vụ công quốc gia, đặc biệt thủ tục cốt lõi thuộc lĩnh vực hoạt động xây dựng. Việc ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) và mô hình BIM vào các công trình lớn giúp tăng cường tính chính xác từ khâu thẩm định thiết kế đến nghiệm thu. Mục tiêu của tỉnh là tạo "bệ đỡ" hành chính thông suốt, đồng hành giúp các nhà thầu địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh (PCI, DDCI), tự tin gánh vác các dự án hạ tầng lớn của khu vực”.
Bà Lê Thị Mai (52 tuổi, trú tại phường Thành Sen, Hà Tĩnh), cho biết: “Nhà tôi nằm sát công trường xây dựng trục đường giao thông đô thị và khu dân cư mới. Trước đây, người dân rất lo ngại về bụi bặm, tiếng ồn ban đêm và tiến độ kéo dài lê thê làm đảo lộn sinh hoạt. Tuy nhiên, thời gian qua, các nhà thầu áp dụng máy móc hiện đại và ứng dụng điều phối xe cộ số hóa, giảm hẳn tình trạng ùn tắc vào giờ cao điểm. Đặc biệt, người dân có thể phản ánh trực tiếp các vấn đề phát sinh ở công trường qua ứng dụng công dân số i-HaTinh vừa ra mắt. Mọi ý kiến đều được tiếp nhận và xử lý rất nhanh chóng, minh bạch. Công trình thi công gọn gàng, đúng tiến độ khiến chúng tôi rất phấn khởi”.
Nhân lực số “mắt xích” quyết định thành bại của quá trình chuyển dịch
Nhận thức được công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là công cụ nếu thiếu đi đội ngũ kỹ sư, công nhân có đủ trình độ để làm chủ và vận hành hiệu quả. Đây được xem là bài toán chiến lược mà ngành xây dựng Hà Tĩnh đang tập trung giải quyết.

Ứng dụng i-HaTinh được định hướng phát triển theo mô hình “siêu ứng dụng công dân số”, tích hợp nhiều dịch vụ số trên một nền tảng thống nhất. (Ảnh do Sở KH&CN cung cấp).
Việc liên kết đào tạo ở các trường đại học, cao đẳng nghề trên địa bàn tỉnh như Đại học Hà Tĩnh, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Việt - Đức... đang tích cực đổi mới giáo trình, đưa các module về mô hình BIM, phần mềm dự toán AI và kỹ năng quản lý dự án số vào giảng dạy chuyên ngành kỹ thuật xây dựng.
Bên cạnh đó, các công ty lớn chủ động tổ chức các lớp đào tạo ngắn hạn, “cầm tay chỉ việc” cho đội ngũ kỹ sư hiện tại nhằm xóa mù công nghệ, giúp họ chuyển đổi tư duy làm việc từ bản vẽ giấy sang quản trị dữ liệu đám mây.
Hà Tĩnh đang xây dựng các cơ chế đãi ngộ, thu hút các chuyên gia công nghệ xây dựng, kỹ sư giỏi từ các thành phố lớn về làm việc cho các dự án trọng điểm, tạo lực lượng nòng cốt dẫn dắt các thế hệ nhân sự tiếp theo tại địa phương.












