Hai cách để Fed thắt chặt chính sách mà không cần tăng lãi suất

Mặc dù Fed đã giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5% - 3,75% vào ngày 29/7, song quyết định này vấp phải 3 ý kiến phản đối vì họ ủng hộ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Chưa dừng lại ở đó, trong các phát biểu sau đó, không chỉ 3 nhà hoạch định chính sách này, mà nhiều quan chức khác của Fed cũng ủng hộ việc tăng ngay lãi suất hoặc bày tỏ sẵn sàng xem xét tăng lãi suất nếu lạm phát không sớm giảm.

Kỳ vọng của thị trường về việc tăng lãi suất trong tháng 9 vì thế cũng tăng cao. Tuy nhiên kỳ vọng này đã nhanh chóng xẹp xuống sau khi báo cáo việc làm tháng 7 cho thấy kinh tế Mỹ để mất 23.000 làm trong tháng này, tăng trưởng việc làm của hai tháng trước đó cũng bị điều chỉnh giảm tới 103.000 việc làm.

Theo đó hiện thị trường chỉ đặt cược chưa tới 48% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất vào ngày 17/9 tới. Tuy nhiên theo Sean Williams của The Motley Fool, Fed vẫn có hai giải pháp để thắt chặt chính sách mà không cần tăng lãi suất. Điều quan trọng là dường như Chủ tịch Fed Kevin Warsh đang thực hiện như vậy.

Thứ nhất, loại bỏ các định hướng khỏi tuyên bố chính sách sau cuộc họp của Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC).

Trong hơn hai thập kỷ qua, thông lệ của Fed là đưa ra các định hướng chính sách tương lai (ví dụ: Thiên hướng nới lỏng, trung lập hoặc thắt chặt) trong các tuyên bố sau cuộc họp FOMC.

Tuy nhiên theo Kevin Warsh, mặc dù các định hướng này mang lại sự minh bạch cho thị trường cổ phiếu và trái phiếu, nhưng chúng cũng hạn chế khả năng phản ứng của các nhà hoạch định chính sách.

Vì thế bắt đầu từ cuộc họp tháng 6, cuộc họp đầu tiên trên cương vị lãnh đạo Fed của Kevin Warsh, ông đã loại bỏ hoàn toàn các định hướng chính sách tương lai. Trong những phát biểu tại buổi họp báo sau đó, ông cũng không hé lộ bất cứ manh mối nào về đường đi của lãi suất trong tương lai.

Việc thiếu các thông tin định hướng có thể khiến thị trường trái phiếu trở nên thận trọng hơn khi lạm phát ở mức cao hơn hoặc thấp hơn nhiều so với mục tiêu dài hạn 2% của Fed.

Trên thực tế, trong bối cảnh lạm phát đang tăng mạnh hiện nay (đạt mức cao nhất trong 3 năm là 4,2% vào tháng 5 và 3,5% vào tháng 6), các nhà giao dịch trái phiếu đã đẩy lợi suất ở phần dài hạn của đường cong lợi suất trái phiếu Kho bạc lên cao. Theo đó, lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 30 năm đã chạm mức cao nhất trong 19 năm, trong khi lợi suất kỳ hạn 10 năm cũng đang tiến sát đến mức tương tự.

Lợi suất cao hơn ở phần dài hạn của đường cong lợi suất có thể làm tăng chi phí vay vốn và tạo ra tác động tương tự như việc Fed tăng lãi suất theo cách truyền thống.

Thứ hai, giảm quy mô bảng cân đối kế toán của Fed cũng có thể đẩy lãi suất lên cao.

Một cách khác để Kevin Warsh và các đồng nghiệp tác động đến lãi suất thị trường mà không cần chính thức điều chỉnh lãi suất chính sách là thông qua việc giảm quy mô bảng cân đối kế toán của Fed.

Trong phiên điều trần trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào ngày 21/4, Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã chỉ trích bảng cân đối kế toán phình to của cơ quan này; quy mô này đã tăng gấp 10 lần trong giai đoạn từ tháng 8 năm 2008 đến tháng 3 năm 2022, đạt gần 9 nghìn tỷ USD. Mặc dù sau đó nó có giảm dần, song tính đến ngày 5 tháng 8 năm 2026, Fed vẫn đang nắm giữ khối tài sản trị giá 6,75 nghìn tỷ USD (chủ yếu là trái phiếu Kho bạc dài hạn và chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp).

Trong khi đó, Kevin Warsh muốn Fed đóng vai trò là một bên tham gia thị trường thụ động, đồng nghĩa với việc cắt giảm đáng kể danh mục tài sản này.

Do giá trái phiếu và lợi suất trái phiếu có mối quan hệ nghịch đảo. Vì thế, việc bán ra lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ trị giá hàng nghìn tỷ USD có thể nhanh chóng làm thay đổi cục diện thị trường. Áp lực bán dự kiến ​​sẽ gây sức ép lên giá trái phiếu, đẩy lợi suất dài hạn lên cao và làm tăng chi phí vay vốn.

Mặc dù Kevin Warsh đã có thể tạo ra thay đổi trên thị trường trái phiếu bằng cách loại bỏ các hướng dẫn về định hướng chính sách trong tương lai, nhưng ông vẫn cần sự ủng hộ của các đồng nghiệp để thu hẹp bảng cân đối kế toán của Fed.

Tuy nhiên, nếu thành công trong việc vận động sự ủng hộ cho quá trình giảm quy mô này, FOMC có thể đẩy lợi suất trái phiếu lên đáng kể mà không cần thực hiện đợt tăng lãi suất truyền thống.