Hai đường ống dẫn dầu giúp Saudi Arabia và UAE tránh Eo biển Hormuz

Cơ sở khai thác dầu của Công ty dầu khí quốc gia Aramco ở Saudi Arabia. Ảnh: globalenergyprize.org/TTXVN

Theo CNBC (Mỹ), tuyến thứ nhất là mạng lưới đường ống Đông - Tây của Saudi Arabia, còn gọi là Petroline, dài khoảng 1.207km. Hệ thống này vận chuyển dầu thô xuyên lãnh thổ Saudi Arabia, nối Abqaiq ở bờ Vịnh phía Đông giàu dầu mỏ với cảng Yanbu trên Biển Đỏ.

Sau các đợt mở rộng gần đây, đường ống Đông - Tây ước tính có công suất thiết kế khoảng 7 triệu thùng/ngày. Tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Arabia Aramco trong tháng 3 tiết lộ mạng lưới dự kiến sẽ sớm hoạt động hết công suất.

Đường ống thứ hai có quy mô nhỏ hơn, là Abu Dhabi Crude Oil Pipeline (ADCOP) của UAE, còn gọi là đường ống Habshan - Fujairah. Tuyến này dài gần 400 km, dẫn dầu từ các cơ sở trên đất liền ở Habshan tới cảng Fujairah. Công suất vận chuyển ước tính khoảng 1,5 triệu thùng/ngày, với tổng công suất tối đa gần 1,8 triệu thùng/ngày.

Điều quan trọng là cả hai đường ống dẫn dầu ở vùng Vịnh này đều tránh Eo biển Hormuz vốn đã “đóng băng” kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chung nhằm vào Iran từ ngày 28/2 dẫn tới những đòn trả đũa của Tehran vào Israel và các tài sản Mỹ trong khu vực.

Các nhà phân tích năng lượng nhận định rằng khi xét tổng thể, tuyến đường ống Đông - Tây của Saudi Arabia cùng với ADCOP của UAE có thể giúp bù đắp một phần cho gần 20 triệu thùng dầu mỗi ngày vốn thường đi qua Eo biển Hormuz. Tuy vậy, nguy cơ các cơ sở hạ tầng năng lượng bị tấn công hoặc hư hại trong bối cảnh khủng hoảng lan rộng tại Trung Đông vẫn là lo ngại hàng đầu.

Ông Naveen Das tại công ty Kpler nhận định: “Saudi Arabia và UAE hiện đã tăng cường sử dụng các tuyến đường ống tránh đi qua Eo biển Hormuz. Tại UAE, chúng tôi ước tính đường ống ADCOP với công suất 1,5 triệu thùng/ngày hiện đang hoạt động ở mức 71% công suất, tức vẫn còn khoảng 440.000 thùng/ngày công suất dự phòng. Nếu cần thiết, ADNOC có thể tạm thời nâng lưu lượng vận chuyển lên 1,8 triệu thùng/ngày”.

Ông bổ sung rằng nguy cơ cơ sở hạ tầng năng lượng trên khắp UAE trở thành mục tiêu bị tấn công có thể hạn chế ước tính tổng công suất này.

Bà Pankaj Srivastava tại công ty nghiên cứu năng lượng Rystad Energy lưu ý: “Khi nguồn cung dầu thô ngày càng bị mắc kẹt tại khu vực Vùng Vịnh, các nhà máy lọc dầu có thể sớm buộc phải điều chỉnh hoạt động, cắt giảm công suất chế biến khi xuất khẩu sản phẩm đình trệ và chuyển toàn bộ sản lượng sang phục vụ thị trường nội địa. ADNOC của UAE tạo điều kiện xuất khẩu dầu thô qua cảng Fujairah mà không cần đi qua Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, các sản phẩm dầu tinh chế từ tổ hợp Ruwais vẫn chủ yếu phụ thuộc vào tàu chở dầu đi qua eo biển này”.

Bà kết luận: “Vì vậy, các nhà máy lọc dầu của UAE có thể vẫn phải điều chỉnh kế hoạch xuất khẩu sản phẩm hoặc tìm cách xử lý lượng tồn kho gia tăng nếu các tuyến vận tải biển tiếp tục bị hạn chế”.

Ông Sasha Foss - chuyên gia phân tích thị trường năng lượng tại Marex nêu bật với CNBC: “Xung đột càng kéo dài, các kho chứa càng nhanh chóng chật kín, và khi đó không còn lựa chọn nào khác ngoài việc cắt giảm sản lượng”.

Ông ước tính sản lượng dầu của Iraq đã giảm tới 70% do chiến sự tại Iran, đồng thời cảnh báo rằng nếu nhiều mỏ dầu tiếp tục phải đóng cửa, giá “vàng đen” có thể còn tăng mạnh hơn nữa. Ông quan ngại: “Chỉ cần những nhà sản xuất lớn như Saudi Arabia và UAE bắt đầu giảm sản lượng, thị trường dầu mỏ toàn cầu sẽ lập tức chịu tác động rất mạnh”.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc