Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ chủ động phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại

Chủ động kiểm soát địa bàn trọng điểm

Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ (TP HCM) là đơn vị quản lý địa bàn có hoạt động xuất nhập khẩu sôi động với nhiều khu công nghiệp, kho ngoại quan, doanh nghiệp chế xuất và hệ thống cảng biển lớn. Các mặt hàng xuất nhập khẩu chủ yếu tại địa bàn gồm thép cuộn cán nóng, thép phế liệu, than đá, máy móc thiết bị, nguyên liệu phục vụ sản xuất và hàng hóa gia công xuất khẩu.

Trong những năm qua, cùng với tốc độ phát triển mạnh của hoạt động thương mại và logistics, công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại luôn được đơn vị xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, được ưu tiên thực hiện thường xuyên và liên tục.

Đại diện các doanh nghiệp rất ấn tượng về cách tương tác và hỗ trợ linh hoạt của Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ

Theo Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ, đơn vị đã chủ động triển khai đầy đủ các kế hoạch của ngành Hải quan và Chi cục Hải quan khu vực II về phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm sở hữu trí tuệ. Công tác quản lý rủi ro được tăng cường thông qua việc thu thập, phân tích thông tin doanh nghiệp, theo dõi các mặt hàng trọng điểm và kiểm soát chặt địa bàn hoạt động hải quan.

Bên cạnh đó, đơn vị cũng chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng như công an, bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, quản lý thị trường để nâng cao hiệu quả kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm.

Nhiều năm qua, tại địa bàn quản lý của Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ chưa phát sinh các vụ việc liên quan buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hay ma túy thông qua hoạt động xuất nhập khẩu.

Các vụ việc phát hiện chủ yếu là vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan như khai sai mã số HS, khai sai trị giá, tên hàng, xuất xứ hoặc vi phạm về thời hạn nộp hồ sơ, báo cáo quyết toán.

Năm 2025, Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ đã phát hiện và xử lý 150 vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan với tổng trị giá hàng hóa vi phạm hơn 994 tỷ đồng. Trong đó, phần lớn là các hành vi vi phạm quy định về khai hải quan. Trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị tiếp tục phát hiện và xử lý 104 vụ vi phạm hành chính với trị giá hàng hóa vi phạm hơn 441 tỷ đồng. Tổng số thu ngân sách từ công tác xử lý vi phạm đạt gần 7 tỷ đồng.

Theo Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại không chỉ để xử lý vi phạm, mà còn nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, xây dựng môi trường xuất nhập khẩu minh bạch.

Nhiều thuận lợi nhưng cũng không ít khó khăn

Ông Mai Xuân Tùng, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ (Chi cục Hải quan khu vực II) cho biết, công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại hiện có nhiều thuận lợi nhờ hệ thống cảng biển, logistics ngày càng phát triển đồng bộ. Hạ tầng giao thông kết nối thuận lợi giúp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa hải quan, doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi và các đơn vị liên quan.

Cùng với đó, hệ thống pháp luật về hải quan, xử lý vi phạm hành chính, quản lý rủi ro, giám sát hải quan và sở hữu trí tuệ ngày càng hoàn thiện, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho lực lượng hải quan thực hiện nhiệm vụ. Việc ứng dụng công nghệ cũng mang lại nhiều hiệu quả tích cực. Hiện ngành Hải quan đã triển khai hệ thống thông quan điện tử, quản lý rủi ro, camera giám sát, seal định vị container, soi chiếu container và phân tích dữ liệu điện tử. Qua đó góp phần phát hiện nhanh các dấu hiệu bất thường, giảm phụ thuộc vào kiểm tra thủ công và nâng cao hiệu quả giám sát.

Công tác phối hợp liên ngành cũng ngày càng được tăng cường. Việc trao đổi thông tin, xác minh doanh nghiệp, kiểm soát tuyến vận chuyển và xử lý vụ việc được thực hiện chặt chẽ hơn giữa các lực lượng chức năng. Đặc biệt, ý thức tuân thủ pháp luật của nhiều doanh nghiệp đã được nâng lên rõ rệt. Nhiều doanh nghiệp chủ động hợp tác với cơ quan hải quan, đầu tư hệ thống camera, kết nối dữ liệu và thực hiện quản trị nội bộ tốt hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn. Các thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi với nhiều hình thức như khai sai mã số HS, khai sai xuất xứ, khai thấp trị giá, chia nhỏ lô hàng hoặc lợi dụng loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu để gian lận.

Một số trường hợp hồ sơ, chứng từ hợp lệ nhưng hàng hóa thực tế lại không đúng với khai báo. Nhiều mặt hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ được làm tinh vi từ tem nhãn, bao bì đến mã QR khiến việc nhận diện gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, lưu lượng hàng hóa và số lượng doanh nghiệp xuất nhập khẩu ngày càng tăng, trong khi biên chế còn hạn chế cũng tạo áp lực lớn cho lực lượng hải quan trong việc vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa bảo đảm kiểm soát hiệu quả.

Một số doanh nghiệp thay đổi địa chỉ liên tục hoặc hoạt động không đúng địa chỉ đăng ký cũng gây khó khăn cho công tác xác minh, truy vết và xử lý sau thông quan.

Tăng cường giải pháp kiểm soát từ sớm

Để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại trong thời gian tới, Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ đang tiếp tục triển khai nhiều giải pháp đồng bộ.

Trong đó, đơn vị tập trung nâng cao chất lượng thu thập và phân tích thông tin doanh nghiệp, chủ động rà soát các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao như doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp có kim ngạch tăng giảm bất thường hoặc thường xuyên sửa đổi tờ khai. Công tác quản lý rủi ro tiếp tục được đẩy mạnh thông qua việc tăng cường phân tích dữ liệu điện tử, đối chiếu thông tin giữa bảng lược khai hàng hóa, vận đơn, hóa đơn và tờ khai hải quan nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Đơn vị cũng tăng cường kiểm soát các nhóm hàng trọng điểm như phế liệu nhập khẩu, máy móc thiết bị đã qua sử dụng, hàng điện tử, mỹ phẩm, thực phẩm, hàng tiêu dùng và các mặt hàng có nguy cơ gian lận xuất xứ. Đối với hàng hóa có dấu hiệu vi phạm sở hữu trí tuệ, lực lượng hải quan sẽ tăng cường kiểm tra nhãn mác, đối chiếu thông tin đăng ký bảo hộ và phối hợp với chủ thể quyền để nhận diện hàng giả.

Song song đó, Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát hải quan, khai thác hiệu quả hệ thống camera trực tuyến, seal định vị và các phần mềm phân tích dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát.

Công tác phối hợp liên ngành cũng được xác định là giải pháp quan trọng trong thời gian tới. Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ cho biết, sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong việc trao đổi thông tin, xác minh doanh nghiệp và tổ chức kiểm tra chuyên đề. Đồng thời chú trọng công tác tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp chấp hành đúng quy định pháp luật, cảnh báo các hành vi vi phạm phổ biến và xây dựng quan hệ đối tác Hải quan – Doanh nghiệp.