Hải quan đề xuất giải pháp tháo 'điểm nghẽn' kiểm dịch, gỡ ách tắc thông quan hàng hóa

Làm rõ kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm với sản phẩm động vật, thủy sản

Ngày 4/2/2026, Cục Hải quan có công văn hỏa tốc gửi Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đề nghị hướng dẫn cụ thể việc kiểm dịch, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với các lô hàng là sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu phục vụ tiêu dùng.

Hoạt động thông quan tại cửa khẩu Tân Thanh, Lạng Sơn. Ảnh: Hải Anh

Theo Cục Hải quan, sau khi Nghị định số 46/2026/NĐ-CP được ban hành, một số chi cục hải quan khu vực và doanh nghiệp phản ánh còn lúng túng trong xác định phạm vi quản lý chuyên ngành, đặc biệt đối với các mặt hàng vừa thuộc diện kiểm dịch, vừa thuộc diện kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP).

Thực tế này khiến không ít lô hàng phải chờ hướng dẫn, kéo dài thời gian thông quan, phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi cho doanh nghiệp.

Để tháo gỡ, Cục Hải quan đề nghị cơ quan chuyên ngành sớm có ý kiến chính thức về quy trình, đầu mối thực hiện kiểm dịch và kiểm tra ATTP đối với từng nhóm hàng, bảo đảm thống nhất cách hiểu và cách làm trên toàn quốc. Đây được xem là bước then chốt nhằm tránh chồng chéo thủ tục, rút ngắn thời gian thông quan, nhất là trong giai đoạn cao điểm đầu năm.

Đề xuất loại trừ đụng cụ, bao bì tiếp xúc thực phẩm khỏi diện kiểm tra

Cùng ngày, Cục Hải quan tiếp tục có văn bản hỏa tốc gửi Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên quan đến việc kiểm tra an toàn thực phẩm đối với dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhập khẩu.

Cục Hải quan cho biết, theo quy định tại Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, các mặt hàng dụng cụ, bao bì tiếp xúc thực phẩm được phân công cho từng bộ quản lý, tuy nhiên đến nay các thông tư, quyết định hướng dẫn cụ thể vẫn chưa được ban hành.

Trong khi đó, theo các văn bản hiện hành, danh mục hàng hóa phải kiểm tra ATTP chủ yếu tập trung vào thực phẩm và một số sản phẩm đặc thù, chưa bao gồm nhiều mặt hàng như hộp, bao, túi, màng bọc, chai, lọ, thùng chứa, đồ dùng nhà bếp bằng nhựa tổng hợp… Điều này dẫn đến cách hiểu không thống nhất giữa các cơ quan và địa phương.

Đáng chú ý, Cục Hải quan phân tích, các mặt hàng như bát, đĩa, xoong chảo, bình giữ nhiệt, vỏ lon kim loại, bao bì nhựa… chỉ là vật dụng chứa đựng, tiếp xúc với thực phẩm, không phải thực phẩm và không thuộc nhóm sản phẩm dùng trực tiếp cho người tiêu dùng, mức độ rủi ro thấp hơn so với thực phẩm nhập khẩu.

Từ đó, Cục Hải quan kiến nghị các bộ xem xét loại trừ nhóm hàng này khỏi diện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm khi nhập khẩu, hoặc sớm có hướng dẫn cụ thể để thống nhất thực hiện, tránh phát sinh thêm “giấy phép con”, gây ách tắc chuỗi logistics.

Song Linh