Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp làm sạch dữ liệu xuất nhập khẩu

Đến ngày 12/11/2026, hơn 18.800 tài khoản quản trị người khai hải quan và hơn 13.500 tài khoản nhân viên thuộc người khai hải quan đã được chuẩn hóa. Thời hạn hoàn thành còn hơn một tháng, Cục Hải quan đang tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp rà soát, cập nhật thông tin, bảo đảm hoạt động khai báo không bị gián đoạn khi bước sang năm 2027.

Hơn 32.000 tài khoản hải quan được chuẩn hóa

Công tác làm sạch dữ liệu người sử dụng trên hệ thống hải quan đang được Cục Hải quan đẩy mạnh triển khai, trong bối cảnh toàn ngành từng bước chuyển đổi phương thức quản lý, mở rộng ứng dụng công nghệ số và thực hiện các quy trình nghiệp vụ trên môi trường điện tử.

Theo số liệu của Cục Hải quan, tính đến ngày 12/11/2026, có 18.856 tài khoản quản trị người khai hải quan và 13.547 tài khoản nhân viên thuộc người khai hải quan đã được chuẩn hóa. Đây là số lượng tài khoản đã hoàn thành chuẩn hóa, không phải số doanh nghiệp. Trong khi đó, số doanh nghiệp thường xuyên thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu hiện khoảng 90.000 - 100.000 doanh nghiệp. Khối lượng tài khoản cần tiếp tục rà soát, cập nhật còn lớn, đòi hỏi cơ quan Hải quan và doanh nghiệp phải tăng tốc trong thời gian còn lại của năm 2026.

Cán bộ hải quan hỗ trợ doanh nghiệp làm sạch dữ liệu. Ảnh: Cục Hải quan

Cán bộ hải quan hỗ trợ doanh nghiệp làm sạch dữ liệu. Ảnh: Cục Hải quan

Trước đó, tháng 9/2026, Cục Hải quan đã ban hành công văn về triển khai kế hoạch làm sạch dữ liệu doanh nghiệp trên Hệ thống Đăng ký và quản lý người sử dụng. Từ ngày 25/9/2026, các doanh nghiệp đã đăng ký tài khoản trên Hệ thống Đăng ký người sử dụng VNACCS thực hiện rà soát, cập nhật và chuẩn hóa thông tin người sử dụng.

Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, ông Lê Đức Thành, Trưởng ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan (Cục Hải quan) cho biết, việc làm sạch dữ liệu thực chất là quá trình doanh nghiệp kiểm tra, xác nhận lại thông tin tài khoản đã đăng ký, bổ sung những nội dung còn thiếu hoặc chưa chính xác, trong đó có thông tin định danh của người khai hải quan. Đây là công việc cần thiết, bởi dữ liệu tài khoản được hình thành qua nhiều thời kỳ, trong khi nhân sự, cơ cấu tổ chức và nhu cầu phân quyền sử dụng hệ thống tại doanh nghiệp thường xuyên thay đổi.

Nếu thông tin người sử dụng không còn chính xác, tài khoản vẫn tồn tại dù người được cấp quyền đã nghỉ việc hoặc chuyển sang vị trí khác, nguy cơ phát sinh mất an toàn trong quá trình truy cập, khai báo và thực hiện giao dịch điện tử có thể tăng lên.

Vì vậy, chuẩn hóa dữ liệu không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý của cơ quan Hải quan, mà còn giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ hơn việc sử dụng tài khoản, bảo vệ thông tin và hoạt động nghiệp vụ của mình.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XX

Nguyễn Thanh Sang, ngành Hải quan đang từng bước thí điểm thông quan tập trung, tiến tới thực hiện các quy trình nghiệp vụ trên môi trường số. Tại địa bàn do Hải quan khu vực XX quản lý, phần lớn tờ khai xuất nhập khẩu thuộc diện miễn kiểm tra thực tế hàng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai mô hình này. Tuy nhiên, để quy trình điện tử vận hành hiệu quả, doanh nghiệp cũng cần chủ động chuẩn bị dữ liệu, chuẩn hóa tài khoản và điều chỉnh cách thức quản lý chứng từ, hồ sơ phù hợp.

Trong môi trường quản lý hải quan điện tử, mỗi giao dịch đều gắn với một tài khoản và chủ thể thực hiện cụ thể. Khi thông tin định danh được chuẩn hóa, cơ quan Hải quan có thể kiểm soát tốt hơn quá trình tạo lập, gửi và xử lý dữ liệu; doanh nghiệp cũng thuận lợi hơn trong việc phân định trách nhiệm của từng cá nhân tham gia khai báo. Điều này càng có ý nghĩa khi các khâu nghiệp vụ đang được kết nối, liên thông và từng bước chuyển sang xử lý trên môi trường số.

Đối với doanh nghiệp, lợi ích trước mắt là bảo đảm các tài khoản đang sử dụng có thông tin chính xác, đúng người, đúng chức năng; kịp thời cập nhật khi có thay đổi về nhân sự và loại bỏ những tài khoản không còn nhu cầu sử dụng. Qua đó, doanh nghiệp giảm nguy cơ bị lợi dụng tài khoản, hạn chế sai sót trong giao dịch điện tử và chủ động hơn khi thực hiện thủ tục hải quan. Đây cũng là một trong những điều kiện cần thiết để triển khai các bước tiếp theo trong lộ trình hải quan số, từ số hóa chứng từ, kết nối Cơ chế một cửa quốc gia đến mô hình thông quan tập trung.

Tăng hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp

Theo ông Lê Đức Thành, doanh nghiệp cần chủ động truy cập hệ thống để kiểm tra thông tin, xác nhận lại tài khoản và bổ sung những nội dung còn thiếu, tránh để đến sát thời hạn mới thực hiện, dẫn đến phát sinh vướng mắc trong quá trình xác thực hoặc cập nhật. Việc chuẩn hóa được thực hiện trực tuyến, không phát sinh chi phí.

Cục Hải quan đã chỉ đạo các Chi cục Hải quan khu vực tăng cường thông báo, phổ biến và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện. Các đơn vị đồng thời bố trí cán bộ tiếp nhận, giải đáp vướng mắc, hỗ trợ từng bước trong quá trình chuẩn hóa thông tin tài khoản. Trường hợp gặp lỗi kỹ thuật hoặc lỗi xác thực, doanh nghiệp có thể chụp màn hình thông báo lỗi, gửi về bộ phận hỗ trợ của Cục Hải quan kèm thông tin liên hệ để được kiểm tra, hướng dẫn xử lý.

Tại địa phương, công tác hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp cũng đang được Chi cục Hải quan khu vực XX chú trọng, nhất là khi việc chuẩn hóa tài khoản được triển khai đồng thời với yêu cầu số hóa chứng từ và chuyển đổi phương thức thực hiện thủ tục hải quan.

Chia sẻ với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư về tình hình triển khai trên địa bàn, ông Nguyễn Thanh Sang, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XX cho biết, đơn vị đang tăng cường thông tin, hướng dẫn doanh nghiệp rà soát, cập nhật dữ liệu người sử dụng, đồng thời giải đáp những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.

Theo ông Sang, việc làm sạch dữ liệu cần được nhìn nhận trong tổng thể lộ trình chuyển đổi số của ngành Hải quan. Khi tiến tới thông quan tập trung và xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử, thông tin tài khoản, định danh người sử dụng và dữ liệu chứng từ phải được chuẩn hóa, bảo đảm chính xác và có khả năng xác thực.

Thực tế làm việc với doanh nghiệp cho thấy, bên cạnh yêu cầu cập nhật thông tin tài khoản, nhiều đơn vị còn quan tâm đến cách thức tổ chức, lưu trữ và khai thác chứng từ điện tử. Những vấn đề như trách nhiệm lưu giữ hồ sơ sau thông quan, cách trích xuất chứng từ từ phần mềm quản trị nội bộ, hay nhận biết trạng thái chứng từ đã được hệ thống Hải quan tiếp nhận, phê duyệt hoặc từ chối đều cần được hướng dẫn cụ thể. Đây là những nội dung gắn trực tiếp với quy trình kế toán, quản trị và hoạt động khai báo hằng ngày của doanh nghiệp.

Lãnh đạo Hải quan khu vực XX cho biết thêm, đầu tháng 11/2026, đơn vị đã tổ chức đối thoại với 200 doanh nghiệp, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm lưu trữ hồ sơ theo quy định của Luật Hải quan và Luật Giao dịch điện tử. Đối với chứng từ điện tử, doanh nghiệp thực hiện lưu trữ dưới dạng điện tử theo quy định; chứng từ giấy đã nộp cho cơ quan Hải quan được lưu bản chụp để phục vụ kiểm tra khi cần thiết. Với các yêu cầu trích xuất, in chứng từ từ phần mềm quản trị nội bộ, doanh nghiệp cần liên hệ nhà cung cấp phần mềm để được hỗ trợ chức năng tương ứng.

Doanh nghiệp cần lưu ý khi làm sạch dữ liệu hải quan

Theo Cục Hải quan, doanh nghiệp đã đăng ký tài khoản trên Hệ thống Đăng ký người sử dụng VNACCS cần kiểm tra, xác nhận và cập nhật thông tin tài khoản quản trị, tài khoản nhân viên thuộc người khai hải quan; bổ sung thông tin còn thiếu, bảo đảm thông tin người sử dụng chính xác.

Trong thời gian rà soát đến hết ngày 31/12/2026, doanh nghiệp vẫn khai báo hải quan bình thường.

Từ ngày 1/1/2027, tài khoản chưa hoàn thành chuẩn hóa sẽ bị khóa và chỉ được mở lại sau khi cập nhật đầy đủ thông tin. Địa chỉ thực hiện: https://dksd.customs.gov.vn/client/external. Hỗ trợ: Hotline 19009299 (bấm nhánh 2); email: bophanhotro@customs.gov.vn. Doanh nghiệp cũng có thể liên hệ trực tiếp Chi cục Hải quan khu vực nơi làm thủ tục để được hướng dẫn.

Song Linh

Nguồn Thời báo Tài chính: https://thoibaotaichinhvietnam.vn/hai-quan-dong-hanh-cung-doanh-nghiep-lam-sach-du-lieu-xuat-nhap-khau-207216-207216.html