Hải quan khu vực V: Đổi mới tư duy, đồng hành với doanh nghiệp

Áp lực từ chính sách mới và quy mô địa bàn quản lý

Trong giai đoạn vừa qua, hành lang pháp lý về hải quan có những thay đổi lớn với nhiều quy định mang tính chặt chẽ và số hóa cao.

Cán bộ Hải quan phổ biến các chính sách mới tại hội nghị doanh nghiệp năm 2026.

Điển hình là Nghị định số 167/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2015/NĐ-CP) tập trung siết chặt quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ; quy định rõ trách nhiệm thông báo cơ sở sản xuất của doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu; đồng thời tăng cường giám sát điều kiện cơ sở sản xuất nhằm bảo đảm thực hiện đúng chính sách thuế.

Tiếp đó, Thông tư số 121/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính cũng đi vào thực tiễn, đặt ra các yêu cầu chi tiết về số hóa quy trình khai bổ sung, quy định vận đơn và tham vấn trị giá hải quan… Đây là những văn bản có phạm vi tác động sâu rộng, đòi hỏi cộng đồng doanh nghiệp phải nhanh chóng cập nhật để tránh các rủi ro pháp lý.

Áp lực triển khai càng lớn khi Chi cục Hải quan khu vực V đang quản lý một địa bàn kinh tế sôi động trên địa bàn 2 tỉnh Bắc Ninh và Thái Nguyên, những trung tâm sản xuất công nghiệp, xuất khẩu hàng đầu cả nước với khoảng 5.900 doanh nghiệp thường xuyên làm thủ tục.

Tính riêng năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên địa bàn do đơn vị quản lý đạt 228,8 tỷ USD (chiếm gần 25% tổng kim ngạch toàn quốc), đóng góp vào ngân sách nhà nước 16.364 tỷ đồng. Quy mô này đòi hỏi thông tin chính sách phải luôn thông suốt, không ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.

Nhận thức rõ những yêu cầu mới đặt ra trong hoạt động xuất nhập khẩu, Chi cục Hải quan khu vực V xác định công tác tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp phải được triển khai chủ động, kịp thời và hiệu quả. Theo đó, đơn vị mạnh dạn đổi mới phương thức truyền tải thông tin, chuyển từ hình thức phổ biến văn bản truyền thống sang hệ thống tuyên truyền đa tầng, đa kênh, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các chính sách và quy định mới.

Điểm nhấn nổi bật trong chiến dịch này là Hội nghị doanh nghiệp năm 2026 (lần thứ I) diễn ra tại Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc, thu hút sự tham gia trực tiếp và trực tuyến của gần 1.000 doanh nghiệp, hiệp hội trong và ngoài địa bàn.

Tại đây, các chuyên gia của Chi cục đã trực tiếp bóc tách, hướng dẫn cụ thể những điểm mới của Nghị định 167 và Thông tư 121; đồng thời trực tiếp đối thoại, giải đáp thỏa đáng các vướng mắc cốt lõi về thủ tục hải quan điện tử và định hướng hải quan số.

Lãnh đạo Hải quan khu vực 5 tuyên truyền chính sách mới tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Luxshare - ICT Việt Nam (Khu công nghiệp Quang Châu).

Chi cục còn thành lập các đoàn công tác trực tiếp xuống làm việc từng nhà máy, cơ sở sản xuất để nắm bắt thực tế. Những vướng mắc cụ thể tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Sumika Electronic Materials Việt Nam (Khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh), Chi nhánh Công ty CP Diana Unicharm – Bắc Ninh (Cụm công nghiệp Tân Chi), hay Công ty trách nhiệm hữu hạn Luxshare - ICT Việt Nam (Khu công nghiệp Quang Châu) đã được cơ quan hải quan tháo gỡ khó khăn ngay tại hiện trường.

Đánh giá về sự đồng hành này, ông Lee Jong Seo, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Sumika Electronic Materials Việt Nam (Khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh) chia sẻ: “Việc cơ quan Hải quan chủ động đến tận doanh nghiệp hướng dẫn quy định mới và giải đáp vướng mắc phát sinh đã giúp chúng tôi kiểm soát tốt rủi ro, nắm vững pháp luật. Đây là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp yên tâm ổn định sản xuất và tiếp tục mở rộng quy mô đầu tư tại Việt Nam”.

Đóng góp tích cực vào phát triển bền vững của địa phương

Sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, lấy doanh nghiệp làm trung tâm đã được chứng minh bằng những con số tăng trưởng thuyết phục thông qua công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực V đã tiếp nhận và giải quyết hơn 10.400 hồ sơ dịch vụ công trực tuyến, tăng tới 34,9% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, tỷ lệ phân luồng xanh đạt gần 79%, giúp rút ngắn tối đa thời gian thông quan, tiết giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp.

Nhờ đó, hoạt động xuất nhập khẩu toàn địa bàn tăng trưởng mạnh mẽ, toàn Chi cục thực hiện hơn 1,21 triệu tờ khai (tăng 22%); tổng kim ngạch đạt 112,47 tỷ USD (tăng 26%); thu ngân sách nhà nước hơn 8.000 tỷ đồng (tăng 33% so với cùng kỳ năm trước).

Cán bộ Chi cục hải quan khu vực V kiểm soát hàng hóa kết hợp tuyên truyền chính sách mới cho doanh nghiệp trên địa bàn quản lý.

Cùng với đó, Chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan cũng đạt được những kết quả tích cực. Ngay tại Hội nghị doanh nghiệp năm 2026, Chi cục đã ký biên bản ghi nhớ với 3 thành viên mới, nâng tổng số doanh nghiệp tham gia chương trình trên địa bàn lên 23 đơn vị. Tham gia mô hình này, doanh nghiệp được cơ quan Hải quan hỗ trợ cảnh báo sớm các rủi ro, hướng dẫn xử lý triệt để vướng mắc và cập nhật chính sách ưu tiên một cách nhanh nhất.

Ông Phạm Chí Thành, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực V khẳng định: “Mục tiêu xuyên suốt của đơn vị không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm thực thi đúng pháp luật, mà quan trọng hơn là phải đồng hành, tiếp sức cho doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững”.

Tỉnh Bắc Ninh đang nỗ lực khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp công nghệ cao và xuất khẩu hàng đầu cả nước. Với vai trò là cầu nối đồng hành cùng doanh nghiệp, Chi cục Hải quan khu vực V đang góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh và sức hấp dẫn đầu tư của Bắc Ninh.

Việc đổi mới phương thức hỗ trợ, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu không chỉ giúp cộng đồng doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đưa Bắc Ninh tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.