Hải quân Mỹ cân nhắc phương án mua tàu hộ vệ do Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc Thổ Nhĩ Kỳ đóng

Hải quân Mỹ và Nhà Trắng đang nghiêm túc xem xét ba mẫu tàu hộ vệ từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ để làm nền tảng cho lớp tàu chiến mặt nước mới. Đề xuất này dự kiến cho phép đóng tối đa 2 tàu đầu tiên tại các cơ sở đóng tàu nước ngoài trước khi tiến hành chuyển giao công nghệ để sản xuất nội địa.

Khoảng trống lực lượng tác chiến mặt nước của Hải quân Mỹ

Kể từ sau Chiến tranh Lạnh, Hải quân Mỹ đã loại bỏ hoàn toàn các tàu hộ vệ khỏi biên chế chiến đấu, chỉ tập trung duy trì tàu khu trục và tuần dương hạm. Chiến lược này kéo dài hai thập kỷ đã để lộ khoảng trống lớn về số lượng khi lực lượng hải quân cần duy trì hiện diện thường trực trên các vùng biển quốc tế.

Các nỗ lực phát triển tàu chiến cỡ nhỏ trong nước liên tục gặp trở ngại kỹ thuật và tài chính. Tháng 11/2025, chương trình tàu hộ vệ lớp Constellation bị cắt giảm quy mô từ 6 tàu xuống còn 2 tàu sau khi chi phí ước tính tăng vọt lên 1,5 tỷ USD mỗi chiếc. Lớp tàu này phát triển từ khung thân FREMM của Pháp và Italy nhưng việc chỉnh sửa theo các tiêu chuẩn khắt khe của Mỹ khiến thời hạn bàn giao bị lùi từ năm 2026 sang năm 2029.

Dự án thay thế mang định danh FF(X), dựa trên nền tảng tàu tuần duyên lớp Legend, mới chỉ dừng lại ở hợp đồng hỗ trợ thiết kế và vật liệu trị giá 283 triệu USD cấp cho HII/Ingalls Shipbuilding vào tháng 4/2026 mà chưa thể triển khai đóng thực tế.

Từ trên xuống: Tàu hộ vệ lớp Mogami của Nhật bản, lớp Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ và lớp Chungnam của Hàn Quốc. Ảnh: USNI News tổng hợp

Các ứng viên tiềm năng và tiền lệ 'mô hình Phần Lan'

Tháng 8/2026, Nhà Trắng ban hành bản ghi nhớ viện dẫn điều khoản miễn trừ vì an ninh quốc gia trong Luật Hoa Kỳ (Title 10) để mở đường cho việc tiếp cận tàu chiến nước ngoài. Ngày 13/8, Tổng thống Donald Trump ký phê duyệt cơ chế cho phép đóng 2 tàu đầu tiên ở xưởng nước ngoài, áp dụng theo "mô hình Phần Lan" từng thành công với hợp đồng đóng 4 tàu phá băng dựa trên thiết kế Canada vào tháng 10/2025.

Hiện ba ứng viên quốc tế đang được đưa vào danh sách đánh giá:

Lớp Mogami (Nhật Bản): Thiết kế đã được Hải quân Hoàng gia Australia lựa chọn làm lực lượng tác chiến nòng cốt trong tương lai.
Lớp Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ): Dòng tàu đã xuất khẩu sang Indonesia với hợp đồng ký tháng 7/2025 và được tài trợ mở rộng thêm 2 tàu vào tháng 1/2026.
Lớp Chungnam / HDC-2600 (Hàn Quốc): HD Hyundai Heavy Industries đã đóng và tiếp tục nhận đơn hàng bổ sung từ Philippines, đồng thời chào bán biến thể HDF-4000TH cho Thái Lan.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo tàu hộ vệ mang hệ thống radar phức tạp, tên lửa và phần mềm chỉ huy tối tân, việc chuyển giao tích hợp vũ khí Mỹ tại xưởng đóng tàu nước ngoài tiềm ẩn nhiều rủi ro về an ninh công nghệ hơn so với tàu phá băng phụ trợ.

Rào cản pháp lý từ Quốc hội Mỹ

Kế hoạch đóng tàu ở nước ngoài đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ tại Quốc hội. Dự thảo Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) năm tài khóa 2027 của cả Thượng viện và Hạ viện đều bổ sung điều khoản cấm sử dụng ngân sách để mua tàu chiến đấu đóng tại nước ngoài, đồng thời thu hẹp thẩm quyền miễn trừ của Tổng thống.

Để chuẩn bị dữ liệu kỹ thuật, Quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao đã yêu cầu cơ quan phụ trách mua sắm hoàn thành báo cáo đánh giá các phương án tàu chiến quốc tế cùng tàu hậu cần quân sự trước ngày 12/11. Song song đó, các đoàn công tác của Hải quân Mỹ và Ủy ban Chuẩn chi Hạ viện đã trực tiếp thị sát các tổ hợp đóng tàu của HD Hyundai và Hanwha Ocean tại Hàn Quốc để khảo sát năng lực sản xuất thực tế.