Hải quân Mỹ trả giá đắt do loại bỏ tàu hộ vệ để đặt cược vào chiến hạm LCS
Quyết định cho nghỉ hưu toàn bộ lớp tàu hộ vệ Oliver Hazard Perry và kỳ vọng vào tàu tác chiến ven bờ LCS khiến Hải quân Mỹ đối mặt khoảng trống lực lượng kéo dài đến năm 2030.
Hải quân Mỹ đang đối mặt với khoảng trống năng lực tác chiến nghiêm trọng trên biển do quyết định loại biên toàn bộ lớp tàu hộ vệ Oliver Hazard Perry từ năm 2015 để đặt cược vào tàu tác chiến ven bờ (LCS). Sự chậm trễ và trục trặc kĩ thuật của các chương trình thay thế khiến hạm đội thiếu hụt chiến hạm tầm trung ít nhất cho đến tháng 6/2030.
Hệ quả từ quyết định loại bỏ sớm lớp tàu hộ vệ Perry
Tháng 9/2015, việc tàu USS Simpson rời biên chế đã chính thức khép lại gần bốn thập niên hoạt động của lớp tàu hộ vệ Oliver Hazard Perry. Khởi đóng và đưa vào sử dụng 51 chiếc từ năm 1977 đến 1989, lớp Perry đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng như bảo vệ đoàn vận tải, hộ tống tàu đổ bộ, săn ngầm và tuần tra hàng hải mà không cần điều động các khu trục hạm hạng nặng.
Tàu USS Simpson thuộc lớp tàu hộ vệ Perry của Hải quân Mỹ. Ảnh: Wikipedia
Mặc dù lớp tàu Perry đã cũ và bị tháo bỏ hệ thống phóng tên lửa trên nhiều chiếc, việc Washington cho nghỉ hưu toàn bộ lực lượng này trước khi chứng minh được hiệu quả của phương án thay thế đã tạo ra khoảng trống lớn. Sau Chiến tranh Lạnh, Hải quân Mỹ chuyển hướng sang hoạt động gần bờ và tìm kiếm một mẫu tàu nhanh, nhỏ gọn, có thể linh hoạt thay đổi nhiệm vụ.
Thông số kĩ thuật lớp tàu hộ vệ Perry của Hải quân Mỹ. Ảnh: BĐ
Thất bại trong mô hình mô-đun hóa của chiến hạm LCS
Mẫu tàu tác chiến ven bờ (LCS) được thiết kế với kỳ vọng sử dụng một thân tàu cho ba nhiệm vụ chính gồm chống tàu mặt nước, rà phá thủy lôi và săn ngầm bằng cách tháo lắp các gói thiết bị rời. Hai biến thể Freedom và Independence được tối ưu để vận hành tốc độ cao, mớn nước nông và cắt giảm tối đa thủy thủ đoàn.
USS Gabrielle Giffords (LCS-10) là tàu tác chiến ven bờ (Littoral Combat Ship) thuộc lớp Independence của Hải quân Mỹ. Ảnh: Wikipedia
Tuy nhiên, thực tế triển khai gặp nhiều trở ngại kỹ thuật. Việc chuyển đổi các gói nhiệm vụ đòi hỏi nhân sự và hạ tầng riêng biệt, kéo dài thời gian và làm tăng chi phí. Thêm vào đó, cả hai biến thể LCS đều gặp lỗi cơ khí nghiêm trọng, khả năng tự vệ kém và độ tin cậy thấp. Gói nhiệm vụ chống ngầm bị hủy bỏ hoàn toàn, trong khi gói tác chiến mặt nước và rà phá thủy lôi chỉ đạt một phần năng lực.
Thông số kĩ thuật tàu chiến lớp LCS của Hải quân Mỹ. Ảnh: BĐ
Dù đã tiêu tốn hơn 20 tỉ USD, Hải quân Mỹ buộc phải cắt giảm kế hoạch mua sắm và cho bảy tàu LCS nghỉ hưu sớm. Lớp tàu này không đủ khả năng đảm nhiệm vai trò của một tàu hộ vệ truyền thống trong môi trường xung đột cường độ cao.
Khu trục hạm đắt đỏ bị quá tải nhiệm vụ
Thiếu hụt tàu hộ vệ khiến lực lượng tàu mặt nước cỡ nhỏ của Mỹ suy giảm mạnh. Đầu năm tài khóa 2026, Mỹ chỉ có 32 tàu mặt nước cỡ nhỏ (gồm 28 tàu LCS và 4 tàu rà phá thủy lôi), đạt khoảng 44% so với mục tiêu 73 tàu. Báo cáo kế hoạch 30 năm cho năm tài khóa 2025 đề xuất nhu cầu lên tới 58 tàu hộ vệ.
USS Roosevelt (DDG-80) thuộc lớp tàu khu trục mang tên lửa Arleigh Burke. Ảnh: Wikipedia
Để bù đắp, Hải quân Mỹ phải điều động các khu trục hạm mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke làm nhiệm vụ tuần tra và hộ tống thông thường. Việc sử dụng các chiến hạm trang bị hệ thống Aegis trị giá hàng tỉ USD (hai chiếc DDG-51 trong đề xuất ngân sách 2026 có giá khoảng 5,4 tỉ USD) cho các nhiệm vụ tầm thấp gây lãng phí ngân sách và làm gia tăng hao mòn thiết bị.
Bế tắc tại dự án Constellation và phương án thay thế FF(X)
Năm 2020, Mỹ khởi động chương trình đóng tàu hộ vệ lớp Constellation dựa trên thiết kế tàu khu trục đa năng FREMM của châu Âu nhằm giảm thiểu rủi ro kỹ thuật. Dù vậy, quá trình chỉnh sửa thiết kế diễn ra quá sâu làm mất đi tính đồng nhất ban đầu.
Constellation là thế hệ tàu hộ vệ tên lửa dẫn đường đa nhiệm. Thiết kế tàu dựa trên nguyên mẫu tàu khu trục đa năng FREMM của châu Âu. Ảnh: Wikipedia
Cơ quan Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) chỉ ra rằng việc đóng chiếc đầu tiên bắt đầu từ tháng 8/2022 khi thiết kế chức năng thực tế chỉ đạt 70% vào tháng 12/2024. Tháng 11/2025, Hải quân Mỹ đã tạm dừng công việc trên bốn tàu (từ FFG-64 đến FFG-67) và chỉ tiếp tục đánh giá hai chiếc đầu tiên là Constellation và Congress.
Thông số kĩ thuật tàu lớp Constellation của Hải quân Mỹ. Ảnh: BĐ
Trước nguy cơ vỡ kế hoạch, Mỹ chuyển sang nghiên cứu chương trình FF(X) dựa trên thiết kế tàu tuần tra lớp Legend của Tuần duyên Mỹ, dự kiến đóng từ 50 đến 65 chiếc. Tuy nhiên, tàu đầu tiên thuộc chương trình FF(X) sớm nhất cũng phải đến tháng 6/2030 mới có thể bàn giao, khiến khoảng trống tàu hộ vệ của Hải quân Mỹ kéo dài ít nhất 15 năm.
Tin nóng
Tình trạng nhập cư trái phép đã tạo sức ép đối với thị trường lao động, nhà ở và các dịch vụ công, đồng thời nhận định việc tăng cường trục xuất có thể góp phần giảm bớt các áp lực kinh tế-xã hội.
Triều Tiên cảnh báo sẽ thiết lập thêm các phương án quân sự trong bối cảnh Nhật Bản vừa tiến hành thử nghiệm tên lửa Tomahawk ở Thái Bình Dương.
Sách trắng quốc phòng mới của Nhật Bản cảnh báo hợp tác quân sự ngày càng sâu rộng giữa Nga với Triều Tiên và Trung Quốc đang làm thay đổi môi trường an ninh khu vực.
Qatar ngày 4/8 cho biết, các bên trung gian đang đạt được những bước tiến trong nỗ lực chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran, qua đó làm dấy lên kỳ vọng về một giải pháp ngoại giao sau nhiều tháng căng thẳng quân sự.
Dự án 'cổ phần hóa' World Cup không thành đang khiến ghế chủ tịch FIFA của Gianni Infantino lung lay dữ dội. Làn sóng phản đối vị quan chức 56 tuổi này hiện đã lan rộng. Đến cả Tổng thư ký FIFA cùng Giám đốc phát triển toàn cầu cũng quay lưng lại với ông.
Là thế lực chiến thắng cuối cùng của thời kỳ Tam Quốc, nhà Tấn nhanh chóng diệt vong chỉ sau 51 năm do ba sai lầm chiến lược được gieo mầm từ thời cha con Tư Mã Ý.
Tin mới
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Tòa án Phúc thẩm Liên bang Mỹ khu vực Đặc khu Columbia ngày 4/8 ra phán quyết toàn thể cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chấm dứt trái pháp luật hàng tỷ USD tài trợ dành cho các dự án thúc đẩy năng lượng sạch.
Sau một thời gian bám địa bàn, điều nghiên các mục tiêu căn cứ không quân Biên Hòa, kho bom Bình Ý, căn cứ Hốc Bà Thức và một số mục tiêu được giao khác phục vụ nhiệm vụ tác chiến của Trung đoàn, tháng 11 năm 1974. Đại đội trinh sát 53 được cấp trên giao nhiệm vụ tập kích căn cứ không quân Biên Hòa.
Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 4/8 thông báo sẽ gia hạn việc triển khai lực lượng Vệ binh Quốc gia tại thủ đô Washington D.C. đến tháng 1/2029, với tổng chi phí dự kiến khoảng 1,4 tỷ USD trong các năm tài khóa 2027-2029.
Bộ trưởng Quốc phòng Litva Robertas Kaunas cho biết, nước này đang xúc tiến kế hoạch thiết lập cơ sở sản xuất máy bay không người lái (UAV) của Ukraine trên lãnh thổ Litva, trong khuôn khổ thỏa thuận hợp tác công nghiệp quốc phòng song phương được hai nước ký kết hồi tháng 5.
Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.
Ông Mykhailo Drapatyi tiếp quản cương vị Tổng tư lệnh Lực lượng vũ trang Ukraine trong bối cảnh quân đội đối mặt hàng loạt vấn đề về nhân lực, văn hóa chỉ huy và tổ chức lực lượng sau hơn 4 năm xung đột với Nga.
Bất chấp các nỗ lực trung gian ngoại giao, Mỹ và Iran vẫn liên tục phát đi những tín hiệu mâu thuẫn xung quanh việc mở lại eo biển Hormuz. Sự giằng co quyền lực tại tuyến hàng hải chiến lược này không chỉ khiến nguy cơ xung đột leo thang mà còn giáng đòn mạnh vào chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, tạo nên một bức tranh đối lập: người tiêu dùng gánh chịu chi phí đắt đỏ, trong khi các tập đoàn dầu khí lớn thu về khoản lợi nhuận kỷ lục.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết, Washington có thể đạt được thỏa thuận với Tehran trong vài ngày tới, qua đó đảm bảo quyền tự do đi lại của tàu thuyền tại eo biển Hormuz.