Hai thói quen ngủ xấu có thể tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh tim mạch

Một nghiên cứu dài hạn tại Phần Lan vừa đưa ra lời cảnh báo quan trọng về thói quen sinh hoạt của chúng ta, khi phát hiện việc đi ngủ thất thường kết hợp với thời gian ngủ dưới 8 giờ mỗi đêm có thể làm tăng gần gấp đôi nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các biến cố tim mạch nghiêm trọng khác.

Công trình trên được thực hiện bởi các nhà khoa học thuộc Đại học Oulu (Phần Lan) với quy mô theo dõi tới hơn 3.200 người thuộc độ tuổi trung niên trong suốt một thập kỷ. Kết quả nghiên cứu được đăng lần đầu trên tạp chí BMC Cardiovascular Disorders vào ngày 24/3.

Để có được kết quả chính xác, nhóm nghiên cứu đã sử dụng thiết bị theo dõi hoạt động đeo tay nhằm ghi nhận lịch trình ngủ - thức và thời gian ngủ của các tình nguyện viên trong 7 ngày đầu, sau đó đối chiếu kỹ lưỡng với các hồ sơ y tế quốc gia để xác định những trường hợp có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch.

Đi ngủ thất thường kết hợp với thời gian ngủ dưới 8 giờ mỗi đêm có thể làm tăng gần gấp đôi nguy cơ mắc các bệnh tim mạch nghiêm trọng. Ảnh minh họa: cottonbro studio/Pexels

Kết quả phân tích cho thấy những người duy trì lịch ngủ không đều đặn cùng thời lượng ngủ ít hơn 8 giờ mỗi đêm phải đối mặt với mức rủi ro cao nhất. Một điểm đáng lưu ý là ngay cả khi tổng thời gian ngủ vẫn đủ dài, nếu giờ đi ngủ dao động quá mạnh thì sức khỏe tình nguyện viên vẫn bị đe dọa đáng kể, đặc biệt nếu xét theo chỉ số "điểm giữa giấc ngủ" - một mốc thời gian then chốt phản ánh sự ổn định của nhịp sinh học.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sự bất ổn trong giờ đi ngủ có tác động tiêu cực đến tim mạch rõ rệt hơn hẳn so với sự thay đổi của giờ thức dậy.

Giải thích về cơ chế bệnh lý, các chuyên gia cho biết khi nhịp sinh học bị xáo trộn, cơ thể sẽ không có đủ thời gian để phục hồi, dẫn đến việc hormone căng thẳng tăng cao, huyết áp không thể giảm xuống mức lý tưởng vào ban đêm và quá trình trao đổi chất bị rối loạn.

"Tình trạng thiếu ngủ mãn tính và phá vỡ nhịp sinh học sẽ làm gián đoạn các tín hiệu hormone và giai đoạn phục hồi tự nhiên, từ đó đẩy cao nguy cơ mắc các bệnh lý về tim", Sarathi Bhattacharyya - bác sĩ chuyên khoa phổi, hồi sức cấp cứu và y học giấc ngủ tại thành phố Long Beach, bang California (Mỹ) - đưa ra cảnh báo.

Đồng quan điểm trên, bác sĩ Brian Zachariah - chuyên gia sức khỏe tâm thần tại tổ chức y tế Mindpath Health, nhấn mạnh tỷ lệ nguy cơ tăng gấp đôi này mang ý nghĩa lâm sàng cực kỳ quan trọng, có thể xếp ngang các yếu tố nguy cơ truyền thống như hút thuốc lá hay bệnh đái tháo đường.

Cũng theo bác sĩ Zachariah, việc đi ngủ thất thường không chỉ phản ánh một lối sống thiếu ổn định mà còn là nguồn cơn dẫn đến tình trạng viêm toàn thân, kháng insulin và thúc đẩy quá trình hình thành xơ vữa động mạch.

Dưới góc độ can thiệp tim mạch, bác sĩ Cheng Han Chen - Giám đốc Y khoa của Chương trình Cấu trúc tim tại Trung tâm Y tế Memorial CareSaddleback, khẳng định những phát hiện này càng củng cố thêm vai trò cốt lõi của chất lượng giấc ngủ trong việc bảo vệ hệ tim mạch bền vững. Ông cảnh báo sự biến động của nồng độ cortisol và adrenaline do nhịp sinh học bị lỗi có thể trực tiếp gây tăng huyết áp và béo phì, vốn là hai "kẻ thù" hàng đầu của trái tim.

Về phần mình, các nhà nghiên cứu từ Đại học Oulu nhấn mạnh việc duy trì giờ đi ngủ đều đặn có tầm quan trọng không hề thua kém so với việc ngủ đủ giấc.

Vì vậy, nhiều chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành nên nỗ lực đi ngủ vào cùng một khung giờ mỗi ngày, bất kể lịch trình công việc bận rộn đến đâu. Chỉ cần một chút cải thiện nhỏ trong việc duy trì tính nhất quán của giấc ngủ cũng đủ để mang lại những lợi ích vô cùng rõ rệt cho sức khỏe tim mạch về lâu dài.

Trong bối cảnh nhịp sống hiện đại khiến nhiều người trẻ thường xuyên phải thức khuya dậy sớm, kết quả nghiên cứu từ Phần Lan chính là lời nhắc nhở kịp thời rằng giấc ngủ không đơn thuần là sự nghỉ ngơi, mà thực chất là một "liều thuốc" quý giá để bảo vệ trái tim mỗi đêm.