Hàm lượng Omega-3 trong cá hồi nuôi có thực sự cao?

Cá hồi nuôi có thể không cung cấp lượng dưỡng chất nhất định nhiều như những thông tin ta biết. Ảnh: iStock

Bạn hoàn toàn có lý do để tin rằng bữa tối với cá hồi mà mình đang chuẩn bị là một lựa chọn tốt cho sức khỏe. Suy cho cùng, các thông tin về lợi ích sức khỏe của cá vô cùng phong phú và được chứng minh bởi nhiều nghiên cứu khoa học.

Thậm chí, Hướng dẫn Chế độ ăn uống của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) còn khuyến nghị mọi người nên tiêu thụ chất đạm, bao gồm cả cá, "trong mỗi bữa ăn".  Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho thấy cá hồi - ít nhất là loại cá hồi nuôi - có thể không cung cấp lượng một dưỡng chất nhất định nhiều như những gì bạn vẫn được hứa hẹn.

Vào tháng 8, các nhà nghiên cứu đã công bố kết quả của một nghiên cứu mới, xem xét liệu cá hồi Đại Tây Dương nuôi có thực sự đạt giá trị dinh dưỡng như được liệt kê trong danh sách dữ liệu dinh dưỡng của USDA hay không. Và khi nói đến hàm lượng omega-3, kết quả chênh lệch rất xa.

Nghiên cứu này, được công bố trên tạp chí Frontiers in Nutrition, đã so sánh các số liệu đo lường mới tại phòng thí nghiệm với dữ liệu về cá hồi Đại Tây Dương nuôi trong FoodData Central - cơ sở dữ liệu của USDA, được dùng làm căn cứ cho các hướng dẫn dinh dưỡng liên bang, nhãn thực phẩm và Khảo sát Kiểm tra Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia (NHANES). Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng bộ dữ liệu chứa mục này được cập nhật lần cuối vào năm 2018.

Để đối chiếu dữ liệu với số liệu thực tế, nhóm nghiên cứu đã mua tám miếng phi lê cá hồi sống, không da từ các điểm bán lẻ tại bang Maryland, Đặc khu Columbia và miền tây bang Virginia, sau đó phân tích riêng từng miếng để đánh giá giá trị dinh dưỡng.

Các nhà nghiên cứu cho biết đây là một phép đo quan trọng, bởi cá hồi nằm trong nhóm hải sản được tiêu thụ nhiều nhất tại Mỹ, và các lời khuyên về sức khỏe thường xuyên nhắc đến loại cá này như một nguồn cung cấp omega-3 lớn cho cơ thể.

Ảnh: Kreutzers

Kết quả cho thấy, tính trên mỗi 100 gam cá hồi phi lê sống, hàm lượng axit eicosapentaenoic (EPA) - một loại axit béo omega-3 chuỗi dài giúp điều hòa tình trạng viêm - thấp hơn 63,8% so với giá trị cũ của USDA, chỉ đạt 0,312 gam so với 0,862 gam.

Hàm lượng axit docosahexaenoic (DHA) - một loại omega-3 chuỗi dài khác, đóng vai trò là thành phần quan trọng cấu tạo nên màng tế bào - thấp hơn 47,5%, chỉ đạt 0,577 gam so với 1,100 gam.

Theo các giá trị cũ, các nhà nghiên cứu cho biết một khẩu phần 3 ounce (khoảng 85 gam) sẽ cung cấp khoảng 1.670 miligam EPA và DHA. Tuy nhiên, số liệu đo lường của họ cho thấy tổng lượng này chỉ đạt 756 miligam, tức chưa bằng một nửa.

Bà Laura Lee Cascada, Giám đốc tổ chức giám sát Aquaculture Accountability Project, chia sẻ với Inside Climate News rằng những con số lỗi thời có thể gây hiểu lầm cho người tiêu dùng. "Những con số cũ này vẫn đang được sử dụng trong hướng dẫn dinh dưỡng quốc gia," bà Cascada cho biết. "Vì vậy, trong thời gian chờ đợi, mọi thứ sẽ vẫn giữ nguyên, và mọi người sẽ có một nhận thức sai lệch về lượng omega mà họ đang nạp vào cơ thể".

Ảnh: Global Salmon Initiative

Về nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, nghiên cứu mới nhất không theo dõi chế độ ăn của cá hồi, vì vậy không thể chỉ ra chính xác lý do gây ra sự chênh lệch. Tuy nhiên, nghiên cứu đã đưa ra giả thuyết khả dĩ về sự dịch chuyển chung trong thức ăn chăn nuôi cá, từ dầu cá sang các loại dầu thực vật như dầu đậu nành và dầu hạt cải. 

Inside Climate News cũng dẫn một nghiên cứu năm 2016 ghi nhận mức suy giảm tương tự về hàm lượng axit béo trong cá hồi, và giải thích rằng sự thay đổi này là do chế độ ăn của cá đã chuyển từ việc ăn các loài cá nhỏ hơn (như trong tự nhiên) sang các loại thức ăn có nguồn gốc từ đất liền.

Và sự thay đổi trong chế độ ăn này đang kéo theo nhiều hệ lụy tiêu cực hơn bạn có thể nghĩ. Hoặc như bà Cascada bổ sung: "Đó là việc đánh đổi một vấn đề - khai thác quá mức đại dương - lấy một vấn đề khác - khai thác quá mức đất liền".

Ảnh: Fulling Mill

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng các mẫu cá hồi của họ không mang tính đại diện trên toàn quốc, bởi cả tám mẫu đều đến từ cùng một khu vực và đều do các nhà sản xuất Chile cung cấp. Họ cho biết cần có "một nghiên cứu rộng hơn và mang tính đại diện hơn" để mang đến bức tranh đầy đủ về những gì thực sự có trên đĩa ăn của chúng ta trong những bữa ăn có cá.

Dù nghiên cứu mới này thách thức các ước tính dinh dưỡng đã tồn tại từ lâu, điều đó không có nghĩa là người tiêu dùng nên loại bỏ hoàn toàn cá hồi nuôi khỏi thực đơn. Nghiên cứu chỉ gợi ý rằng họ có thể cần một hình dung thực tế hơn về những gì một khẩu phần ăn thực sự cung cấp. Ngay cả với hàm lượng omega-3 thấp hơn, cá hồi nuôi vẫn có thể là một nguồn cung cấp EPA và DHA tốt trong một chế độ ăn uống lành mạnh.