Hàn Quốc đẩy mạnh bảo tồn nghề thủ công truyền thống

Hàn Quốc vinh danh nghệ nhân nhằm bảo tồn nghề thủ công truyền thống. Ảnh minh họa: AI

Theo đó, nghệ nhân Kim Yun-sun được phong danh hiệu bậc thầy đầu tiên của thành phố trong lĩnh vực saeksilnubi,nghệ thuật chần chỉ màu truyền thống.

Trong khi đó, nghệ nhân Shin Seon-i được công nhận là giáo viên truyền nghề về ipsajang - nghệ thuật khảm kim loại tinh xảo với nhiệm vụ đào tạo thế hệ kế cận để duy trì nghề thủ công đang đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế.

Đây là những danh hiệu nhằm tôn vinh những người dành cả cuộc đời gìn giữ các nghề thủ công có nguy cơ thất truyền, đồng thời khuyến khích đào tạo thế hệ kế cận.

Danh hiệu dành cho Kim Yun-sun ghi nhận hơn 40 năm miệt mài nghiên cứu và khôi phục kỹ thuật saeksilnubi. Hành trình của bà bắt đầu từ năm 1980 khi tình cờ phát hiện chiếc túi đựng thuốc lá cổ của ông nội có những họa tiết nổi độc đáo.

Từ đó, nghệ nhân Kim Yun-sun đã dành nhiều năm nghiên cứu hiện vật trong các bảo tàng, sưu tầm đồ cổ và từng bước phục dựng quy trình chế tác gần như đã thất truyền.

Ra đời từ thời kỳ Triều đại Joseon (1392–1910). Ban đầu, saeksilnubi được tạo ra từ nhu cầu thực tế của người dân nhằm tận dụng những mảnh giấy hanji và vải thừa để chế tác các vật dụng bền chắc, tiết kiệm nguyên liệu.

Saeksilnubi là kỹ thuật sử dụng giấy hanji truyền thống xoắn thành những sợi nhỏ đặt giữa hai lớp lụa rồi khâu bằng chỉ màu với khoảng cách mũi khâu rất dày và đều để tạo nên những họa tiết hoa văn nổi ba chiều.

Trước đây, kỹ thuật này thường được dùng để làm các vật dụng nhỏ dành cho tầng lớp quý tộc như túi đựng thuốc lá, hộp đựng kính, bao kim khâu, túi đựng đá lửa và các vật dụng cá nhân. Những sản phẩm này có khả năng chống ẩm, bền chắc và mang tính thẩm mỹ cao.

Đến cuối thế kỷ XX, nghề này gần như biến mất do quá trình công nghiệp hóa và vì đòi hỏi quá nhiều công sức thủ công. Cho đến khi nghệ nhân Kim Yun-sun dành hơn 40 năm nghiên cứu, phục dựng từ chiếc túi thuốc lá của ông nội, khảo cứu hiện vật trong bảo tàng và hệ thống hóa toàn bộ quy trình chế tác.

Nhờ công trình nghiên cứu của Kim Yun-sun, saeksilnubi được hệ thống hóa và hồi sinh, thậm chí còn được ứng dụng trong các dự án hợp tác với thương hiệu nổi tiếng xa xỉ đó là Louis Vuitton.

Ở lĩnh vực kim loại, Shin Seon-i được đánh giá là người vừa góp phần bảo tồn nghệ thuật Ipsajang vừa đưa đến gần hơn với công chúng hiện đại.

Ipsajang là kỹ thuật khảm kim loại quý lên bề mặt kim loại, trong đó kỹ thuật này đòi hỏi nghệ nhân phải tạo những rãnh cực nhỏ trên bề mặt sắt, đồng hoặc hợp kim, sau đó dùng búa khảm các sợi vàng, bạc hoặc đồng mảnh vào các rãnh để tạo thành hoa văn tinh xảo. Đây là một nghề thủ công đòi hỏi độ chính xác rất cao và nhiều năm rèn luyện.

Theo các tài liệu lịch sử Hàn Quốc, kỹ thuật này đã xuất hiện từ thời Tam Quốc (khoảng thế kỷ I TCN – VII) và phát triển mạnh trong triều đại Goryeo (918–1392) cũng như triều đại Joseon (1392–1910).

Các hiện vật khảo cổ cho thấy kỹ thuật khảm kim loại được sử dụng để trang trí kiếm, áo giáp, chuông đồng, lư hương, hộp đựng, nghiên mực và nhiều đồ dùng của hoàng gia cũng như tầng lớp quý tộc. Do đòi hỏi tay nghề cao, tốn nhiều thời gian, công sức và chi phí, nghề Ipsajang từ lâu đã nằm trong nhóm nghề thủ công có nguy cơ thất truyền.

Hiện nay, nghệ nhân Shin Seon-i là một trong những người tiêu biểu tiếp nối truyền thống, vừa phục dựng các hiện vật cổ cho bảo tàng, vừa sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật đương đại, góp phần đưa ipsajang đến gần hơn với công chúng trong và ngoài Hàn Quốc.

Theo bà Huh Hye-kyung, Trưởng phòng Bảo tồn Di sản Seoul, những nghệ nhân này đã dành cả cuộc đời để gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của Hàn Quốc.

Thành phố sẽ tiếp tục mở rộng các chương trình hỗ trợ nhằm bảo tồn, truyền dạy và quảng bá đưa những kỹ thuật thủ công truyền thống quý giá đến gần hơn với công chúng.

Thông qua việc tôn vinh các nghệ nhân và xây dựng đội ngũ kế thừa, Hàn Quốc kỳ vọng gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc, đồng thời đưa nghề thủ công truyền thống tiếp tục phát triển trong đời sống hiện đại.