Hàn Quốc, Nhật Bản tiến gần hơn tới khả năng sở hữu tàu ngầm hạt nhân
Hàn Quốc và Nhật Bản đang tiến gần hơn tới khả năng sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, song Seoul đã đi xa hơn sau khi nhận được sự chấp thuận của Mỹ, trong khi Tokyo mới dừng ở giai đoạn xem xét chính sách.
So với quốc gia láng giềng, Hàn Quốc đang ở vị thế tiến xa hơn về mặt ngoại giao. Theo tuyên bố chung sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Hàn vào tháng 10 năm ngoái, Washington đã chính thức bật đèn xanh cho kế hoạch đóng tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân của Seoul. Mỹ cũng đồng ý hợp tác chặt chẽ với Hàn Quốc trong các khâu then chốt, đặc biệt là việc cung ứng nhiên liệu hạt nhân.
Dù vậy, việc đưa nhiên liệu hạt nhân vào sử dụng cho mục đích quân sự vẫn cần thêm một thỏa thuận riêng biệt giữa hai bên. Bài toán của Seoul tới đây là phải nhanh chóng cụ thể hóa sự ủng hộ chính trị từ Washington thành các thỏa thuận pháp lý ràng buộc về cung cấp nhiên liệu và đóng tàu.
Ở chiều ngược lại, Nhật Bản vẫn ở giai đoạn khởi đầu. Theo báo Yomiuri Shimbun ngày 7/10, Chính phủ Nhật Bản đang cân nhắc bổ sung nội dung xem xét khả năng sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân vào 3 văn kiện an ninh quan trọng của quốc gia, dự kiến được sửa đổi trong năm nay.
Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền đã đề xuất trang bị “động cơ đẩy thế hệ mới” cho các tàu ngầm sở hữu hệ thống phóng thẳng đứng tên lửa tầm xa. Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi cũng khẳng định không nên loại trừ phương án sử dụng năng lượng hạt nhân.
Việc đưa nội dung này vào các văn kiện sẽ tạo cơ sở chính sách cho hoạt động nghiên cứu, nhưng không đồng nghĩa Nhật Bản đã quyết định đóng tàu ngầm hạt nhân. Tokyo dự kiến cần nhiều năm để đánh giá tính khả thi của dự án.
Một trong những trở ngại lớn nhất đối với Tokyo là vấn đề pháp lý. Luật Cơ bản về Năng lượng Nguyên tử của Nhật Bản quy định năng lượng hạt nhân chỉ được sử dụng cho mục đích hòa bình. Trong nhiều năm, Chính phủ Nhật Bản vẫn duy trì quan điểm rằng việc sử dụng động lực hạt nhân cho tàu của Lực lượng Phòng vệ không phù hợp với cách diễn giải hiện hành của luật. Trong khi đó, việc sử dụng tàu thương mại chạy bằng năng lượng hạt nhân cũng chưa phổ biến tại Nhật Bản.
Bức tranh hiện nay vì thế không hẳn là một cuộc chạy đua công nghệ, mà phản ánh sự khác biệt về tiến độ chính sách giữa hai nước. Hàn Quốc cần chuyển sự ủng hộ chính trị của Mỹ thành các thỏa thuận cụ thể về nhiên liệu và đóng tàu. Trong khi đó, Nhật Bản trước hết phải giải quyết những câu hỏi về pháp lý và chính trị trong nước trước khi có thể tiến xa hơn với kế hoạch tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
