Hang Cặp Đớp – điểm nhấn mới trên hành trình khám phá bản Bút

Khối nhũ lớn trong hang Cặp Đớp.

Điểm đến mới giữa đại ngàn

“Đến rồi!”. Tiếng người dẫn đường vang lên khi đoàn khách dừng chân trước cửa hang Cặp Đớp, nằm nép mình dưới những tán cây cổ thụ của khu rừng nguyên sinh xã Nam Xuân. Sau hơn một giờ men theo những con đường mòn xuyên rừng, vượt qua các sườn dốc phủ đầy lá khô, trước mắt chúng tôi là cửa hang nhỏ khiêm nhường dưới vách đá phủ rêu xanh.

Lách mình qua lối vào hẹp, ánh đèn pin vừa quét qua vách đá, bất ngờ với nhiều khoang động với không gian rộng lớn nối tiếp nhau. Dưới ánh sáng của đèn, những khối thạch nhũ vàng, trắng hiện lên với nhiều hình dáng kỳ thú, được thiên nhiên kiến tạo qua thời gian. Men theo lòng hang là dòng suối nhỏ trong vắt, mát lạnh quanh năm. Đặc biệt, trên nhiều vách đá và mỏm đá xuất hiện hàng nghìn vỏ ốc nhỏ bám ken dày. Qua thời gian, những lớp vỏ ốc phủ kín bề mặt đá, tạo thành những mảng hoa văn tự nhiên như các bức tranh khảm, trở thành dấu ấn riêng hiếm thấy của hang Cặp Đớp.

Du khách khám phá trong hang.

Hang nằm trong dãy núi đá vôi với chiều dài khoảng gần 800m, được bao bọc bởi rừng tự nhiên còn khá nguyên vẹn. Chính vị trí biệt lập đã giúp hang động giữ được nhiều nét hoang sơ, ít chịu tác động của con người. Tất cả khung cảnh này khiến nhiều người không khỏi ngỡ ngàng khi lần đầu đặt chân tới hang Cặp Đớp... Chị Nguyễn Thị Ngọc, du khách đến từ tỉnh Ninh Bình, chia sẻ: "Tôi khá bất ngờ khi giữa cánh rừng lại có một hang động đẹp như vậy. Ngoài hệ thống nhũ đá, điều khiến tôi ấn tượng nhất là những mảng vỏ ốc bám kín trên vách đá. Không gian trong hang mát mẻ, yên tĩnh và cứ muốn ở trong lâu hơn để tận hưởng". Rất nhiều du khách ngỡ ngàng nhận ra vẻ đẹp kỳ thú của hang Cặp Đớp ẩn mình sau những cánh rừng xanh. Hiện nay xã Nam Xuân đang có kế hoạch để khai thác tiềm năng du lịch sinh thái từ điểm đến mới này.

Kết nối thiên nhiên với văn hóa bản địa

Hang Cặp Đớp nằm trong chuỗi trải nghiệm của du lịch cộng đồng bản Bút đang được xã Nam Xuân xây dựng tour du lịch. Từ trung tâm bản, du khách có thể trekking khoảng 2,5km xuyên rừng nguyên sinh để đến hồ Pha Đay - hồ nước tự nhiên ở độ cao khoảng 880m so với mực nước biển. Mặt hồ trong xanh, phẳng lặng giữa núi rừng tạo nên khung cảnh yên bình trước khi hành trình tiếp tục đến hang Cặp Đớp.

Khung cảnh huyền ảo trong hang Cặp Đớp.

Trở về bản Bút, du khách còn được trải nghiệm không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái với những nếp nhà sàn truyền thống, cọn nước, ruộng bậc thang và nhịp sống bình dị. Các nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát, làm rượu cần men lá vẫn được gìn giữ; cùng với đó là nhiều món ăn đặc trưng như cơm lam, cá nướng, gà đồi, măng rừng, xôi ngũ sắc, canh khuấn, moọc pí... Buổi tối, những điệu múa xòe, múa sạp, tiếng khua luống tiếp tục mang đến cho du khách những trải nghiệm khó quên.

Theo bà Phạm Thị Nhị, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Nam Xuân, địa phương đang từng bước hoàn thiện sản phẩm du lịch gắn với hồ Pha Đay và hang Cặp Đớp nhằm đa dạng hóa trải nghiệm cho du khách. Tuy nhiên, hiện nay đường vào hang chủ yếu là lối mòn xuyên rừng, địa hình hiểm trở nên việc tiếp cận, đặc biệt vào mùa mưa, còn gặp nhiều khó khăn.

Địa phương mong muốn từng bước được đầu tư hạ tầng phù hợp, hình thành một lối đi thuận lợi hơn vào hang để phục vụ du khách, song vẫn kiên định quan điểm phát triển du lịch đi đôi với bảo vệ, không đánh đổi môi trường tự nhiên.

Khai mở tiềm năng du lịch xanh

Với lợi thế về hệ sinh thái rừng, cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Thái, Nam Xuân có nhiều điều kiện để phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng. Việc đưa hang Cặp Đớp vào khai thác sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của địa phương, kéo dài thời gian lưu trú của du khách, đồng thời tạo thêm cơ hội phát triển sinh kế cho người dân.

Việc đưa hang Cặp Đớp vào khai thác không chỉ bổ sung thêm một điểm đến mới cho bản Bút mà còn góp phần hoàn thiện chuỗi sản phẩm du lịch sinh thái. Khi được đầu tư đồng bộ, khai thác hợp lý và gắn với bảo tồn, hang Cặp Đớp sẽ trở thành điểm nhấn mới trên bản đồ du lịch miền Tây Thanh Hóa.