Hàng loạt ngân hàng được hưởng lợi khi hành lang pháp lý mới được kích hoạt

Ngành ngân hàng vừa đón nhận một thông tin mang tính bước ngoặt khi Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN với những sửa đổi quan trọng về các giới hạn bảo đảm an toàn. Thay đổi gây chú ý nhất chính là việc nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ mức 30% lên 40% kể từ ngày 1/7/2026.

Đây được xem là một cú đảo chiều đầy bất ngờ bởi trong nhiều năm qua, cơ quan quản lý vốn luôn kiên trì lộ trình siết chặt chỉ số này để giảm thiểu rủi ro chênh lệch kỳ hạn. Việc đưa tỷ lệ này quay trở lại ngưỡng của giai đoạn 2020-2021 đồng nghĩa với việc các nhà băng sẽ có thêm một khoảng không gian rộng lớn để bơm vốn vào nền kinh tế.

Các ngân hàng đang đứng trước cơ hội mới khi hành lang pháp lý thay đổi.

Sự điều chỉnh này phản ánh nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ đầu tư, sản xuất và các dự án hạ tầng có chu kỳ thu hồi vốn dài.

Theo phân tích từ giới chuyên gia, thay đổi này mang lại lợi ích kép khi vừa cải thiện biên lãi ròng (NIM) vừa thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Khi được phép dùng nhiều vốn ngắn hạn có chi phí thấp để cho vay dài hạn, áp lực huy động vốn lãi suất cao của ngân hàng sẽ giảm đi đáng kể, giúp tối ưu hóa lợi nhuận.

Những nhà băng hội tụ đủ các yếu tố như tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn đang tiệm cận trần 30%, cơ cấu nợ tập trung vào kỳ hạn dài và nguồn tiền gửi không kỳ hạn (CASA) dồi dào sẽ là những cái tên hưởng lợi đầu tiên.

Về mức độ hưởng lợi, KBSV nhận định, nhóm có tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn cao hiện nay gồm MB, VPBank, Techcombank, VietinBank và MSB. Đây là những ngân hàng có thêm dư địa đáng kể khi giới hạn được nâng lên.

Ở góc độ cơ cấu tín dụng, Techcombank, SHB và TPBank là những ngân hàng có tỷ trọng cho vay trung và dài hạn cao hơn mặt bằng chung, nhờ đó có thể hưởng lợi trực tiếp từ việc mở rộng khả năng cung ứng vốn.

Trong khi đó, MB, Vietcombank, Techcombank và ACB tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu về tỷ lệ CASA. Đây là lợi thế quan trọng bởi CASA càng cao thì chi phí huy động vốn càng thấp, qua đó giúp các ngân hàng tối đa hóa lợi ích từ việc được sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn cho các khoản vay dài hạn.

Xét trên tổng thể các tiêu chí, Techcombank và MB được đánh giá là hai đại diện tiêu biểu nhất có khả năng tận dụng tối đa dư địa mới.

Bên cạnh câu chuyện vốn ngắn hạn, Thông tư 25/2026/TT-NHNN còn mang tới một tin vui khác liên quan đến cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR). Quy định mới cho phép các ngân hàng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định tỷ lệ LDR, thậm chí con số này có thể lên tới 80% theo quy định tại một số văn bản liên quan khác tùy từng thời kỳ.

Sự thay đổi này trực tiếp "mở khóa" cho nhóm ngân hàng quốc doanh vốn là nơi lưu giữ những dòng tiền khổng lồ từ ngân sách. Chỉ tính riêng tại Vietcombank, BIDV và VietinBank, tổng số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước đã vượt ngưỡng 563.000 tỷ đồng vào quý I/2026.

Với việc được tính thêm một phần đáng kể lượng tiền này vào cơ sở huy động, mẫu số của tỷ lệ LDR sẽ tăng lên, giúp các ngân hàng này có thêm hàng chục nghìn tỷ đồng dư địa để cho vay mà vẫn đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn của hệ thống.

Theo các chuyên gia, hiện nay khung pháp lý đối với ngành ngân hàng đang tiếp tục được hoàn thiện theo hướng vừa hỗ trợ xử lý các vấn đề ngắn hạn, vừa nâng cao tiêu chuẩn an toàn hệ thống và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn.

Trong báo cáo mới công bố, MBS đã phân tích hàng loạt thay đổi đáng chú ý liên quan đến tỷ lệ dự trữ bắt buộc, quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài và quá trình luật hóa các quy định xử lý nợ xấu.

Đáng chú ý là Nghị định 69/2025/NĐ-CP đã nâng trần sở hữu nước ngoài lên tới 49% đối với các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc các tổ chức tín dụng yếu kém. Đây là một bước đi đột phá so với mức trần 30% thông thường, tạo sức hút mãnh liệt đối với các nhà đầu tư quốc tế. Những nhà băng như HDBank, MB hay VPBank được cho là đang nắm giữ lợi thế chiến lược để thực hiện các thương vụ phát hành vốn cho đối tác ngoại trong tương lai gần.

Cùng lúc đó, các ngân hàng tham gia nhận chuyển giao bắt buộc còn được hưởng đặc quyền giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Việc giảm bớt số tiền phải "nhốt" lại tại Ngân hàng Nhà nước giúp các đơn vị này giải phóng thêm nguồn lực tài chính, giảm chi phí vốn và trực tiếp làm dày thêm lợi nhuận biên giữa bối cảnh cạnh tranh lãi suất đang ngày càng gay gắt.

Một điểm tựa vững chắc khác cho hệ thống chính là việc luật hóa các quy định về xử lý nợ xấu vốn trước đây theo Nghị quyết 42/2017 được kỳ vọng sẽ tạo ra khuôn khổ pháp lý ổn định và lâu dài hơn. Sự rõ ràng và đồng nhất trong quy trình thu hồi nợ cũng như xử lý tài sản bảo đảm giúp giải phóng các nguồn vốn đang bị "mắc kẹt" trong các khoản nợ quá hạn.

Nhóm ngân hàng có tỷ trọng cho vay bất động sản lớn như Techcombank hay VPBank sẽ là những đơn vị thở phào nhẹ nhõm nhất khi quy trình xử lý tài sản trở nên minh bạch và thuận lợi hơn.