Hàng tấn bột ngọt giả vì sao cứ 'nhè vào' thương hiệu Ajinomoto?

Tâm điểm bột ngọt giả mang thương hiệu Ajinomoto

3 bị can gồm Dương Thị Yến Oanh (SN 1979), Dương Thị Yến Xuân (SN 1970) và Thạch Hiểu (SN 1979) cùng cư trú tại TP.HCM.

Điểm đáng chú ý, với 305 gói bột ngọt giả thành phẩm bị thu giữ, đều mang nhãn hiệu Ajinomoto. Cùng với đó, lực lượng chức năng cũng thu giữ hơn 23.000 bao bì giả các loại, khoảng 70 kg bột ngọt nguyên liệu (còn gọi là bột ngọt xá), cùng nhiều tang vật, phương tiện phục vụ hoạt động sản xuất như cân điện tử, máy ép nhiệt, dụng cụ sang chiết, đóng gói và các tài liệu liên quan.

Từ khoảng tháng 1/2026 đến thời điểm vụ việc bị lực lượng chức năng phát hiện, lượng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto được sản xuất lên tới 4 tấn. Các đối tượng sau đó mang đi tiêu thụ tại các cửa hàng, tiệm tạp hóa trên địa bàn TP.HCM.

Đối tượng làm giả tới 4 tấn bột ngọt Ajinomoto.

Những thùng bột ngọt giả thương hiệu Ajinomoto thành phẩm.

Đây không phải vụ làm bột ngọt Ajinomoto giả đầu tiên trên thị trường bị phát hiện và thu giữ. Vào ngày 20/1/2026, một vụ sản xuất bột ngọt, hạt nêm giả cũng được phát hiện và thu giữ tại phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai. Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ hàng trăm gói bột ngọt, hạt nêm đã đóng gói hoàn chỉnh mang nhãn hiệu Ajinomoto, Knorr, A-One, cùng nhiều máy móc, phương tiện phục vụ việc sản xuất như máy ép, máy hút chân không, bao bì in sẵn nhãn hiệu nổi tiếng. Trong vụ việc này, lực lượng chức năng đã thu hồi 150 sản phẩm bột ngọt, hạt nêm giả đã được mang ra thị trường tiêu thụ.

Tiếp đó ngày 30/1/2026, một vụ sản xuất bột ngọt giả khác đã bị phát hiện và khởi tố. Bị can là Nguyễn Viết Long, sinh năm 1958, trú tại xã A Sào, tỉnh Hưng Yên. Tại cơ sở của mình, Long sản xuất bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto bằng cách điều chế từ loại bột ngọt chứa trong bao 25 kg xuất xứ Trung Quốc, mang về đóng vào các túi nilon in nhãn hiệu Ajinomoto loại 1 kg và 454 gram mua trên thị trường. Tổng cộng, cơ quan chức năng đã thu giữ hơn 1,1 tấn bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto, cùng các công cụ, phương tiện và bao bì sử dụng trong việc đóng gói.

Tại sao bột ngọt giả thương hiệu Ajinomoto nhiều hơn so với các nhãn hiệu khác ?

Nhiều vụ sản xuất, tiêu thụ bột ngọt giả trong hàng chục năm qua bị phát hiện và bắt giữ, sản phẩm giả chủ yếu nhằm vào thương hiệu Ajinomoto. Hầu như thương hiệu này bị làm giả trong hầu hết các vụ sản xuất, tiêu thụ bột ngọt giả trên thị trường đã bị cơ quan chức năng xử lý. Tình trạng bị làm giả này dường như tỷ lệ thuận với thị phần và sự lựa chọn của người tiêu dùng trên thị trường.

Một nghiên cứu thị trường gần đây cho thấy, thị trường bột ngọt Việt Nam chủ yếu là cuộc đua giữa 3 thương hiệu Ajinomoto, Vedan và Miwon. Trong đó, thị phần Ajinomoto chiếm áp đảo hơn 50%, tiếp đến là Vedan và Miwon.

Ở phân khúc bán lẻ, thương hiệu Ajinomoto có lợi thế được người tiêu dùng biết đến nhiều từ hàng chục năm trước. Tuy nhiên, lợi thế này cũng chính là điểm nhạy cảm để cho các đối tượng sản xuất và tiêu thụ bột ngọt giả ‘ưa thích’ khai thác. Cùng với đó, quy mô, độ phủ thị trường của thương hiệu bột ngọt Ajinomoto lớn hơn, từ đó càng kích thích đối tượng làm giả thương hiệu bột ngọt này vì sản phẩm có cơ hội tiếp cận người tiêu dùng cao hơn, xác suất được tiêu thụ nhiều hơn.

Quy mô thị trường của bột ngọt Ajinomoto lớn hơn các đối thủ, vì thế bị làm giả càng nhiều.

Song mặt trái của lựa chọn này là, người tiêu dùng có thể hay gặp phải bột ngọt Ajinomoto giả nhiều hơn so với các thương hiệu khác. Trên thị trường hiện nay, mức giá bán lẻ bột ngọt thương hiệu Ajinomoto nhỉnh hơn đôi chút so với các thương hiệu còn lại. Từ đó, không ít người tiêu dùng suy nghĩ rằng sản phẩm có mức giá cao hơn mặc nhiên chất lượng hơn. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy không hoàn toàn như vậy khi thương hiệu bột ngọt Ajinomoto bị làm giả nhiều hơn.

Bột ngọt giả - Lợi nhuận cao

Với 3 thương hiệu đề cập ở trên, các nghiên cứu thị trường chỉ ra rằng biên lợi nhuận gộp của Ajinomoto duy trì ổn định 35-39,6%, và biên lợi nhuận ròng (lợi nhuận sau thuế) đạt khoảng 8,5-11%, bỏ xa các đối thủ Vedan và Miwon.

Tuy nhiên, biên lợi nhuận cao của các thương hiệu bột ngọt chính hãng cũng chưa là gì so với mức lợi nhuận của sản phẩm bột ngọt giả. Theo một số chuyên gia trong ngành, bột ngọt giả thường có biên lợi nhuận 100-300% trên mỗi bao bì thương phẩm vì giá vốn cực thấp. ‘Công nghệ’ làm bột ngọt giả cũng khá đơn giản, chủ yếu mua nguyên liệu, bao bì trôi nổi về phối trộn và sang chiết rồi dùng máy ép đóng gói.

Đối tượng không cần đầu tư nhiều về hạ tầng, chất lượng, nhân công, thậm chí còn trốn thuế. Chính từ đó, đối tượng làm giả có nhiều dư địa để giảm giá sản phẩm khi đưa ra tiêu thụ trên thị trường nhằm thu hút người tiêu dùng, đặc biệt là ở các tỉnh, vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa.