Hành trang số cho học sinh miền núi

Ứng dụng AI vào giảng dạy môn tiếng Anh

Có những đêm thầy giáo Nguyễn Lưu, giáo viên bộ môn Tin học, Trường THCS Phong Hóa, gần như thức trắng bên màn hình máy tính để tìm kiếm một nền tảng AI mới nhằm hỗ trợ giáo viên xây dựng bài giảng tiếng Anh cho học sinh. Khi phần mềm quen thuộc không còn hỗ trợ miễn phí, điều được nghĩ đến đầu tiên không phải là khó khăn của bản thân mà là làm sao để những video học tập dành cho học sinh không bị gián đoạn.

“Khi phần mềm Grok ngừng hỗ trợ miễn phí, tôi gặp nhiều khó khăn trong việc tạo video bài giảng. Không muốn việc dạy học bị gián đoạn, tôi đã dành nhiều đêm liên tục tìm hiểu, thử nghiệm các công cụ AI khác nhau. Có những hôm gần như thức suốt đêm để mày mò và cuối cùng tìm được nền tảng AI phù hợp để tiếp tục tạo video tiếng Anh cho học sinh”, thầy Lưu chia sẻ.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy môn Tiếng Anh tại Trường THCS Phong Hóa, xã Tuyên Bình - Ảnh: Q.N

Tại Trường THCS Phong Hóa, các video bài giảng được xây dựng bằng công nghệ AI giúp học sinh xem lại bài học tại nhà với hình ảnh trực quan và giọng đọc chuẩn. Mục tiêu lớn nhất của thầy Lưu là góp phần giúp học sinh miền núi tiếp cận những giờ học sinh động hơn, từ đó nâng cao kỹ năng nghe và giao tiếp tiếng Anh.

Là một trong những học sinh thường xuyên sử dụng các video học tập của nhà trường, em Nguyễn Phúc Hiếu, học sinh lớp 8/2 bày tỏ: “Chúng em biết để có một video bài giảng hoàn chỉnh, các thầy cô phải dành rất nhiều thời gian chuẩn bị nội dung, hình ảnh và các phần minh họa. Nhờ những video đó, chúng em có thể xem lại bài học ở nhà, nhất là những phần chưa hiểu trên lớp”.

Việc ứng dụng công nghệ số hiện đã được nhiều giáo viên của trường triển khai trong các hoạt động giảng dạy và giáo dục, góp phần làm cho bài học trở nên trực quan, gần gũi hơn với học sinh.

Tự tin trong môi trường số

Những đổi mới trong phương pháp giảng dạy đang tạo nên những chuyển biến tích cực trong học tập và rèn luyện của học sinh. Hiện nay, 100% học sinh Trường THCS Phong Hóa được hướng dẫn kỹ năng sử dụng thiết bị học tập số. Trên 90% học sinh biết sử dụng điện thoại thông minh hoặc máy tính để tra cứu tài liệu, học trực tuyến và làm bài tập trên các nền tảng số. Hơn 80% học sinh biết khai thác học liệu số và tìm kiếm thông tin phục vụ học tập.

Là một trong những học sinh có thành tích tốt môn tiếng Anh, em Hồ Thị Diệu Châu, học sinh lớp 8/1 cho biết: “Các video bài giảng giúp việc học trở nên dễ dàng hơn, đặc biệt là kỹ năng nghe và phát âm. Những nội dung chưa hiểu trên lớp có thể xem lại nhiều lần tại nhà, từ đó tạo thêm sự tự tin khi tham gia các hoạt động học tập và giao tiếp bằng tiếng Anh. Điều này cũng khiến em yêu thích môn Tiếng Anh hơn”.

Những thay đổi ấy được nhìn thấy rõ trong từng giờ học. Nếu như trước đây, nhiều học sinh còn thụ động trong việc tiếp cận kiến thức thì nay các em chủ động hơn trong tìm kiếm tài liệu, khai thác học liệu số và học tập trên các nền tảng trực tuyến. Cùng với đó, công tác kiểm tra, đánh giá cũng được đổi mới theo hướng ứng dụng các nền tảng số như Quizizz, Google Forms, Azota..., giúp việc đánh giá diễn ra thường xuyên, kịp thời và khách quan hơn.

Quan trọng hơn, kết quả đánh giá được sử dụng để điều chỉnh hoạt động dạy học, hình thành chu trình khép kín: Dạy - học - kiểm tra - điều chỉnh - cải tiến, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục một cách thực chất. Nhiều học sinh đã bước đầu tạo được các sản phẩm video ứng dụng công nghệ để tham gia các cuộc thi trong và ngoài nhà trường.

Cô giáo Trương Thị Thương, Hiệu trưởng Trường THCS Phong Hóa nhìn nhận: “Một trong những nhiệm vụ quan trọng hiện nay là trang bị cho học sinh kỹ năng số an toàn. Thực tế cho thấy, không ít em còn hạn chế trong việc lựa chọn thông tin, nhận diện nội dung độc hại hay ứng xử trên môi trường mạng. Để khắc phục điều đó, nhà trường thường xuyên lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng số trong các hoạt động học tập, sinh hoạt tập thể; hướng dẫn học sinh nhận diện thông tin chưa được kiểm chứng, tránh xa các nội dung độc hại và xây dựng thói quen ứng xử văn minh trên không gian mạng”.

Cùng với sự đồng hành của lực lượng Công an, Đoàn Thanh niên và chính quyền địa phương, các hoạt động tuyên truyền về sử dụng internet an toàn được duy trì thường xuyên. Nhờ vậy, thời gian qua, nhà trường chưa ghi nhận trường hợp giáo viên hay học sinh chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.

Với chính quyền địa phương, điều mong mỏi nhất là học sinh miền núi có thêm cơ hội tiếp cận tri thức, tự tin sử dụng công nghệ phục vụ học tập và từng bước thu hẹp khoảng cách với học sinh ở những khu vực thuận lợi hơn.

Ông Nguyễn Thanh Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Tuyên Bình cho biết: “Chuyển đổi số đang góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức giữa học sinh miền núi với các khu vực thuận lợi hơn”.

Dẫu vậy, phía sau những kết quả bước đầu vẫn còn những khoảng trống chưa dễ lấp đầy. Nhiều học sinh miền núi vẫn thiếu thiết bị học tập, điều kiện tiếp cận học liệu hiện đại và môi trường thuận lợi để phát triển kỹ năng ngoại ngữ.

“Điều quan trọng nhất đối với học sinh trong thời đại số là tinh thần tự học và khả năng thích ứng với công nghệ. Khi biết tận dụng các công cụ số một cách hiệu quả, các em sẽ có thêm cơ hội tiếp cận tri thức, thu hẹp khoảng cách với học sinh ở những vùng thuận lợi hơn và tự tin hội nhập trong tương lai”, thầy giáo Nguyễn Lưu bộc bạch.

Từ những video bài giảng được tạo bằng AI đến những giờ học trên nền tảng số, công nghệ đang từng bước trở thành hành trang mới của học sinh. Hành trang ấy được vun đắp từ tâm huyết của những người thầy, từ khát vọng học tập của học trò và từ niềm tin rằng tri thức có thể đến gần hơn với mọi đứa trẻ, dù ở bất cứ nơi đâu.