Hành trình chuyển đổi của Hy Lạp từ hệ thống phòng không Osa-AK sang Tor-M1

Kể từ khi Khối Hiệp ước Warsaw tan rã, sự quan tâm của Hy Lạp đối với các hệ thống phòng không tầm ngắn của Liên Xô và Nga đã tăng lên đáng kể.

Sau khi Cộng hòa Dân chủ Đức và Cộng hòa Liên bang Đức chính thức thống nhất, lực lượng vũ trang Đông Đức đã được sáp nhập vào cấu trúc quân sự Tây Đức.

Quân đội Cộng hòa Dân chủ Đức (GDR) bị giải thể vào tháng 10/1990, và trang thiết bị quân sự, vũ khí cùng các tài sản khác, chủ yếu do Liên Xô sản xuất, đã trở thành tài sản của Quân đội Đức (Bundeswehr).

Tuy nhiên Bundeswehr sử dụng thiết bị quân sự của NATO, do đó hàng nghìn xe chiến đấu bộ binh, xe tăng, xe bọc thép chở quân và pháo hạng nặng của Liên Xô đã bị bán hoặc chuyển giao cho "các nước thứ ba", hoặc được đưa đến bảo tàng, hoặc thậm chí bị nấu chảy.

Các hệ thống phòng không công nghệ cao của Liên Xô đặc biệt đáng chú ý. Mặc dù không đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật quân sự của NATO, chúng vẫn xứng đáng được coi là tốt nhất thế giới, kể cả bởi đánh giá của các chuyên gia nước ngoài.

Vào nửa đầu những năm 1980, Liên Xô đã cung cấp cho Quân đội Cộng hòa Dân chủ Đức hơn 40 hệ thống tên lửa phòng không Osa-AK.

Thời điểm đó, các hệ thống phòng không này là những tổ hợp tầm ngắn tiên tiến, xét về tính cơ động cũng như các đặc điểm chiến thuật và kỹ thuật, chúng vượt xa sản phẩm do phương Tây sản xuất.

Mục tiêu của các nhà thiết kế Liên Xô là tích hợp các thành phần chính của hệ thống vào một phương tiện chiến đấu duy nhất.

Do đó, Osa kết hợp radar thu thập mục tiêu, hệ thống điều khiển hỏa lực và bệ phóng tên lửa trên cùng một phương tiện vận tải. Việc sản xuất dòng hệ thống tên lửa phòng không này được thực hiện tại Nhà máy Cơ điện Kupol ở Izhevsk.

Khác với phiên bản Osa đầu tiên chỉ có 4 tên lửa, phiên bản Osa-AK được cung cấp cho quân đội Cộng hòa Dân chủ Đức mang theo 6 tên lửa đặt trong các thùng phóng hình chữ nhật.

Các hệ thống tên lửa phòng không mới nhất có tầm bắn lên đến 10 km và độ cao tối đa lên đến 5.000 m, với độ cao tối thiểu đối với phiên bản Osa-AK là 25 m, cho phép bắn hạ các mục tiêu bay thấp khó đánh chặn.

Đầu những năm 1990, giới lãnh đạo Quân đội Đức đã quyết định tặng hệ thống tên lửa phòng không Osa-AK, được thừa hưởng từ Cộng hòa Dân chủ Đức, cho đồng minh NATO của họ là Hy Lạp.

Mặc dù không có cuộc xung đột quân sự quy mô lớn nào giữa Quân đội Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ kể từ năm 1974, nhưng căng thẳng quân sự và chính trị vẫn tồn tại trong quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng và các tổ hợp Osa được coi là yếu tố răn đe.

Các chuyên gia quân sự Hy Lạp, được đào tạo vận hành tên lửa Osa và đã thử nghiệm chúng trong nhiều cuộc tập trận, đánh giá cao hệ thống phòng không của Liên Xô, và vào năm 1998 đã đặt mua thêm 16 bệ phóng thuộc dòng hệ thống phòng không Osa thế hệ mới từ Nga.

Thành công của hệ thống phòng không Osa trong Quân đội Hy Lạp đã thúc đẩy Athens ký kết hợp đồng mới với Liên bang Nga.

Khi đó trái ngược với ý kiến ​​của các đồng minh NATO, những người đã đề nghị Athens mua hệ thống phòng không tầm ngắn của phương Tây, Hy Lạp đã chọn tổ hợp Tor-M1 mới nhất của Nga.

Hệ thống phòng không này cũng được sản xuất tại IEMZ Kupol, do đó sở hữu trình độ kỹ thuật quân sự cao nhất.

Ngay từ năm 1999, tập đoàn Antey của Nga đã ký một hợp đồng lớn cung cấp cho Hy Lạp hơn 20 hệ thống phòng không Tor-M1. Đây là thỏa thuận quy mô lớn đầu tiên về việc Nga cung cấp vũ khí cho một quốc gia thành viên NATO.