Hành trình hợp nhất và những dấu ấn khởi đầu

Từ phân tán đến tập trung nguồn lực

Tháng 7/2025, Quỹ NN-MT Đồng Nai chính thức đi vào hoạt động trên cơ sở hợp nhất Quỹ NN-MT (thuộc Sở NN-MT tỉnh Đồng Nai) và Quỹ Môi trường - Phòng, chống thiên tai và Phát triển rừng (thuộc Sở NN-MT tỉnh Bình Phước cũ). Trước khi hợp nhất, các quỹ hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường tại Đồng Nai còn phân tán, dẫn đến hiệu quả chưa cao. Việc sáp nhập nhằm hình thành một đầu mối thống nhất, vừa tinh gọn bộ máy, vừa tăng khả năng huy động và phân bổ nguồn vốn.

Quỹ NN-MT với nhiệm vụ trọng tâm là hỗ trợ tài chính cho các chương trình, dự án, các hoạt động phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đến môi trường; ứng phó sự cố; khắc phục ô nhiễm, suy thoái, cải thiện chất lượng môi trường; sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh. Huy động, tiếp nhận, quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính cho hoạt động bảo vệ và phát triển rừng theo quy định tại Luật Lâm nghiệp; tiếp nhận, quản lý, sử dụng các nguồn tài chính, hỗ trợ các hoạt động phòng, chống thiên tai mà ngân sách nhà nước chưa đầu tư hoặc chưa đáp ứng yêu cầu theo quy định của pháp luật.

Đã có 105 dự án về môi trường được vay vốn ưu đãi từ Quỹ Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: Hoàng Lộc

Sau khi hợp nhất, Quỹ NN-MT Đồng Nai vận hành theo mô hình quản trị hiện đại, linh hoạt, bao gồm Hội đồng quản lý; Ban Kiểm soát và Bộ máy điều hành Quỹ. Sự ra đời của Quỹ mới đi kèm với một cấu trúc vận hành tinh gọn và chuyên nghiệp hơn trước. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp từ Hội đồng Quản lý Quỹ gồm lãnh đạo UBND tỉnh cùng các sở ngành chủ chốt, mô hình quản trị mới đã xóa bỏ được những rào cản về thủ tục hành chính chồng chéo. Sự chuyển đổi này đã tạo nên một luồng sinh khí mới trong tác phong làm việc, nơi mà các phòng ban chuyên môn được sắp xếp lại theo hướng đa năng, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số để quản lý hồ sơ và theo dõi dòng vốn một cách minh bạch. Đáng chú ý, Quỹ cũng chú trọng xây dựng đội ngũ nhân sự có chuyên môn sâu về tài chính xanh, phát triển bền vững trong lĩnh vực lâm nghiệp và môi trường - những lĩnh vực then chốt trong chiến lược phát triển của tỉnh.

Tuy nhiên, hành trình khởi đầu của Quỹ NN-MT Đồng Nai gặp không ít những khó khăn, thách thức. Trong những tháng đầu sau khi hợp nhất, đơn vị đã phải đối diện với khối lượng công việc khổng lồ từ việc kiện toàn hệ thống pháp lý, xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ cho đến việc đồng nhất dữ liệu vốn có nhiều đặc thù khác biệt giữa lĩnh vực lâm nghiệp và môi trường. Đội ngũ cán bộ, nhân viên cũng cần thời gian để thích nghi với môi trường làm việc mới và yêu cầu nâng cao trình độ chuyên môn để đáp ứng tiêu chuẩn quản lý hiện đại. Dẫu vậy, chính những áp lực từ thực tiễn đã trở thành "lửa thử vàng", giúp bộ máy mới nhanh chóng đi vào quỹ đạo ổn định.

Nâng cao hiệu quả quản lý, tập trung hỗ trợ các dự án trọng điểm về môi trường

Vượt qua những rào cản ban đầu, dấu ấn mà Quỹ để lại sau năm đầu hoạt động là vô cùng ấn tượng. Những con số về chi trả dịch vụ môi trường rừng được duy trì ổn định, đảm bảo sinh kế cho hàng ngàn hộ dân giữ rừng, đồng thời các dự án vốn vay ưu đãi cho xử lý chất thải rắn và chuyển đổi công nghệ xanh đã được giải ngân kịp thời, tạo động lực lớn cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Sau hợp nhất, tổng nguồn kinh phí của đơn vị là hơn 1,2 ngàn tỷ đồng, trong đó, nguồn vốn ngân sách nhà nước là hơn 326 tỷ đồng, mục đích cho vay với lãi suất ưu đãi đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Từ ngày 1/7 đến 31/12/2025, Quỹ đã thẩm định, phê duyệt cho vay 2 hạng mục dự án với tổng số tiền hơn 86 tỷ đồng; lũy kế đến cuối năm 2025, đã cho vay gần 571 tỷ đồng cho 102 dự án. Từ nguồn vốn ưu đãi này đã góp phần hỗ trợ các dự án bảo vệ môi trường triển khai hiệu quả, đi vào hoạt động ổn định, qua đó nâng cao việc chấp hành pháp luật về môi trường và giảm thiểu ô nhiễm trên địa bàn tỉnh.

Quỹ cũng đã tiếp nhận hơn 13 tỷ đồng tiền ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường của 72 dự án khai thác khoáng sản, gần 3 tỷ đồng tiền ký quỹ bảo vệ môi trường đối của 01 dự án hoạt động chôn lấp chất thải. Đã hoàn trả số tiền gần 6 tỷ đồng cho 19 dự án. Theo thống kê, số tiền ký quỹ còn tạm giữ tại Quỹ là hơn 212 tỷ đồng thuộc 98 dự án.

Bên cạnh đó, Quỹ đã thực hiện thu, chi tiền dịch vụ môi trường rừng và Quỹ Phòng, chống thiên tai; phối hợp với Sở NN-MT, Chi cục Kiểm lâm hỗ trợ gần 2,5 tỷ đồng mua cây giống lâm nghiệp cho các địa phương, đơn vị.

Theo đánh giá của Quỹ NN-MT Đồng Nai, trong năm 2025 vừa qua, đơn vị đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, phát huy vai trò là công cụ tài chính hiệu quả trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, phát triển rừng và phòng, chống thiên tai. Các dự án vay vốn hoạt động ổn định, góp phần giảm thiểu ô nhiễm từ chất thải sinh hoạt và công nghiệp, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về môi trường của doanh nghiệp và cộng đồng. Bên cạnh đó, vẫn còn một số dự án hỗ trợ, tài trợ, thủ tục thanh quyết toán còn chậm.

Tại buổi làm việc với Quỹ NN-MT Đồng Nai và các thành viên Hội đồng quản lý Quỹ về kết quả hoạt động năm 2025 và nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 diễn ra vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng ghi nhận những kết quả đạt được của Quỹ, đồng thời đề nghị Quỹ tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn vốn, tập trung hỗ trợ các dự án trọng điểm về môi trường, góp phần phát triển bền vững của tỉnh trong thời gian tới. Ngoài ra, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng cũng lưu ý kinh phí hỗ trợ các công trình phòng, chống thiên tai tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh cho phù hợp thực tế.