Hành trình tôi luyện bản lĩnh của cán bộ ngoại giao làm công tác thông tin đối ngoại

Tôi vẫn nhớ như in cú “sốc nhiệt” đầu tiên của mình khi phục vụ các đoàn công tác của Lãnh đạo cấp cao ra nước ngoài. Những thử thách đó chính là những cơ hội quý báu để một cán bộ ngoại giao trẻ như tôi ngày một trưởng thành hơn.

Thành công của một hoạt động đối ngoại cấp cao đòi hỏi sự nỗ lực, phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng, làm việc không kể ngày đêm của rất nhiều cơ quan, đơn vị và cán bộ. Mỗi người một nhiệm vụ và mọi người đều nỗ lực hết mình để hoàn thành tốt nhiệm vụ nhất có thể, bảo đảm kết quả cao nhất.

Trong một khối lượng công việc lớn như vậy, là một thanh niên trẻ, tôi cảm thấy rất vinh dự khi được đóng góp chút sức nhỏ vào công tác tuyên truyền, báo chí, góp phần lan tỏa ý nghĩa và thành công của các hoạt động đối ngoại của đất nước.

Vừa làm ngoại giao, vừa làm báo chí

Trong những ngày đầu được đào tạo làm công tác báo chí, tôi được Lãnh đạo đơn vị, các anh chị đi trước hướng dẫn xây dựng, tổ chức một “kịch bản tác nghiệp”. Mục tiêu là bảo đảm tất cả các hoạt động đối ngoại khi diễn ra đều có phóng viên tác nghiệp, ghi hình, chụp ảnh và viết tin. Thoạt nghe qua, công việc này có vẻ không mấy “ghê gớm”. Nhưng mỗi kịch bản tác nghiệp đều mang đến cho tôi nhiều trải nghiệm, bài học và thử thách mới.

Các đoàn công tác của Lãnh đạo cấp cao có khối lượng hoạt động lớn, liên tiếp, thậm chí có trường hợp nhiều hoạt động diễn ra cùng lúc. Trong khi đó, số lượng phóng viên tháp tùng đoàn cố định, trong một số trường hợp thuận lợi hơn, tại địa bàn có phóng viên thường trú hỗ trợ thêm.

Với khối lượng hoạt động lớn và số lượng phóng viên có hạn, thử thách lớn nhất là làm sao để nhu cầu tác nghiệp của ta khớp được với các quy định tác nghiệp của nước sở tại. Thông thường, phóng viên cần đến trước ít nhất 30 phút đến 1 giờ đồng hồ để kiểm tra an ninh và vào vị trí sẵn sàng.

Trong các sự kiện đa phương, yêu cầu bảo đảm an ninh và phân luồng giao thông thường rất nghiêm ngặt. Phóng viên thường phải xuất phát từ sáng sớm, thậm chí có mặt từ đêm hôm trước để vào vị trí tác nghiệp. Không ít trường hợp, quy định của nước chủ nhà không cho phép phóng viên trực tiếp ghi hình lãnh đạo Việt Nam phát biểu.

Ở các hoạt động song phương, thách thức lại đến từ những giới hạn về không gian và thời gian tác nghiệp. Có những sự kiện được phía Việt Nam đặc biệt quan tâm, nhưng chỉ rất ít phóng viên được vào tác nghiệp. Cũng có trường hợp thời lượng ghi hình quá ngắn, không đủ để đáp ứng yêu cầu đưa tin.

Mỗi quốc gia, mỗi sự kiện, mỗi thời điểm đều có những quy định khác nhau về tác nghiệp, đặt ra những bài toán “muôn màu, muôn vẻ” cho công tác báo chí.

Là cán bộ ngoại giao làm công tác báo chí, nhiệm vụ của tôi là nắm bắt yêu cầu thông tin, hình ảnh phục vụ đoàn công tác. Trên cơ sở đó, tôi chủ động trao đổi, thương lượng, thậm chí có lúc phải "đấu tranh" với phía bạn để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phóng viên Việt Nam tác nghiệp, đáp ứng yêu cầu thông tin, tuyên truyền, đồng thời giữ gìn và củng cố quan hệ hợp tác giữa hai bên.

Công việc này đòi hỏi không chỉ am hiểu nghiệp vụ báo chí, mà còn phải vận dụng kỹ năng đàm phán, ứng biến linh hoạt và sự khéo léo của người làm đối ngoại. Trong suốt quá trình diễn ra các hoạt động của đoàn, những tình huống phát sinh và thay đổi vào phút chót là điều không hiếm gặp.

Mỗi lần như vậy là một lần tôi được rèn luyện bản lĩnh, khả năng giữ bình tĩnh, phản ứng nhanh, làm việc dưới áp lực cao, đồng thời nâng cao năng lực dự báo, lường trước các kịch bản và chuẩn bị phương án xử lý phù hợp.

Công tác báo chí cũng đòi hỏi sức bền và sự dẻo dai. Việc theo sát lịch trình của phóng viên đồng nghĩa với những ngày đi từ rất sớm, về muộn, di chuyển liên tục và làm việc xuyên giờ ăn, giờ nghỉ.

Và sau tất cả, niềm vui của người làm công tác báo chí đối ngoại có thể mô tả bằng khoảnh khắc khi các phóng viên đã vào vị trí tác nghiệp, lấy được tin, hình đẹp; là khi bản tin thời sự được phát sóng với thông tin đầy đủ, thông điệp rõ ràng, hình, ảnh sống động; là khi chứng kiến các sản phẩm báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình được phát hành kịp thời, chỉn chu; và là khi đoàn công tác nhận được những phản hồi tích cực của dư luận trong nước và quốc tế.

Những đóng góp này chỉ là một phần trong rất nhiều khía cạnh làm nên thành công của một hoạt động đối ngoại, song đối với một cán bộ trẻ, tôi luôn vô cùng trân trọng những trải nghiệm và bài học quý báu thu lượm được qua mỗi lần hoàn thành nhiệm vụ.

Toàn diện - Hiện đại - Chuyên nghiệp

Đối với một cán bộ trẻ như tôi, được công tác trong giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên mới và lần đầu tiên đối ngoại được xác định là một nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, là một điều may mắn. Dù chỉ là một mắt xích rất nhỏ của cả một hệ thống lớn, tôi cảm nhận rất rõ yêu cầu ngày một cao hơn trong từng nhiệm vụ. Đây chính là cơ hội tốt để cán bộ trẻ rèn luyện, nâng cao khả năng thích ứng, trau dồi thêm các kiến thức, kỹ năng để đáp ứng được các yêu cầu mới.

Trong bối cảnh mới, để hoàn thành tốt hơn vai trò của một cán bộ ngoại giao trẻ làm công tác báo chí, điều quan trọng trước hết là không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, giữ vững kỷ luật phát ngôn, kỷ luật thông tin và luôn thận trọng trong quá trình làm việc với đối tác, không để xảy ra những sơ suất ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia và hình ảnh của ngành.

Như Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã dặn dò tại buổi Đối thoại Bộ trưởng với Thanh niên Ngoại giao năm 2026: Bản lĩnh là cái “gốc” của người làm đối ngoại, người làm đối ngoại thường xuyên phải làm việc trong môi trường áp lực cao, đối mặt với những tình huống bất ngờ, vì thế phải giữ được bản lĩnh là sự điềm tĩnh, không nóng nảy, nao núng, luôn kiên định mục tiêu, đường lối chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; và mỗi hành vi, lời nói của cán bộ ngoại giao đều gắn trực tiếp với hình ảnh của đất nước và của ngành, vì vậy kỷ luật, kỷ cương phải trở thành nguyên tắc tự thân, là thói quen nghề nghiệp của mỗi cán bộ.

Bên cạnh đó, việc không ngừng học tập, tích lũy kiến thức, cập nhật tình hình thế giới, khu vực và những vấn đề nhạy cảm cũng là yêu cầu không thể thiếu. Đối với cán bộ ngoại giao làm công tác báo chí, đó là nền tảng, hành trang để nâng cao độ nhạy bén chính trị, chủ động nhận diện, xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh trong quá trình tác nghiệp và đưa tin.

Cùng với chuyên môn, năng lực ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, đàm phán và thương lượng cũng cần được rèn luyện thường xuyên để đáp ứng yêu cầu công tác trong môi trường quốc tế. Đồng thời, cán bộ làm công tác báo chí phải chủ động cập nhật xu hướng truyền thông mới, nắm bắt nhu cầu truyền thông đa nền tảng để xây dựng phương án tác nghiệp phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả thông tin đối ngoại.

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước và của ngành Ngoại giao, mức "nhiệt" của các nhiệm vụ ngày một tăng, mỗi nhiệm vụ đều là cơ hội để cán bộ trẻ được "thử nhiệt", rèn luyện và trưởng thành.

Tôi tin rằng, với sức trẻ, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến, thế hệ cán bộ ngoại giao trẻ sẽ tiếp tục hoàn thiện bản thân, hướng tới phương châm "Định hướng đúng - Kỷ luật nghiêm - Chuyên môn giỏi" mà Bộ trưởng đã đặt ra, góp phần xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu đối ngoại và hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên mới.