Hành trình tri ân biên giới Tây Nam

Hành trình đưa các anh về đất mẹ.

Chiến tranh đã lùi xa hơn 50 năm, nhưng cho đến bây giờ, nhiều gia đình vẫn mòn mỏi mong tin người thân… Có những người cha, người mẹ đã qua đời mà vẫn chưa biết con mình nằm lại nơi đâu…. Có những người vợ tóc đã pha sương vẫn còn giữ bên mình tấm ảnh cũ của chồng. Có những đứa con cả đời chỉ biết cha qua đôi dòng lý lịch liệt sĩ.

Với tinh thần quốc tế trong sáng, lòng dũng cảm và ý chí kiên cường, những người con ưu tú của đất nước đã lên đường chiến đấu, góp phần xứng đáng giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng.

Trong cuộc chiến khốc liệt ấy, nhiều người đã mãi mãi nằm lại nơi rừng sâu, núi thẳm, trên những chiến trường ác liệt của đất bạn Campuchia.

Trong năm 2026, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh đã tiếp nhận 222 thông tin về hài cốt liệt sĩ, trong đó 42 thông tin trong nước và 180 thông tin tại nước bạn Campuchia. Song song đó, Ủy ban nhân dân cấp xã đã phát hơn 144.000 phiếu để thu thập thông tin phục vụ công tác kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Trong năm 2026, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh đã tiếp nhận 222 thông tin về hài cốt liệt sĩ, trong đó 42 thông tin trong nước và 180 thông tin tại nước bạn Campuchia. Song song đó, Ủy ban nhân dân cấp xã đã phát hơn 144.000 phiếu để thu thập thông tin phục vụ cho công tác kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Trên cơ sở các nguồn tin được cung cấp, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã có các cuộc trao đổi, thảo luận và thống nhất ký kết biên bản thỏa thuận tiếp tục phối hợp thực hiện tìm kiếm, quy tập, hồi hương hài cốt liệt sĩ Quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất bạn Campuchia qua các thời kỳ chiến tranh đưa về nước giai đoạn XXV (mùa khô 2025-2026) với Ban Chuyên trách Quân khu Đặc biệt và 8 tỉnh thuộc Vương quốc Campuchia trước khi các Đội K lên đường thực hiện nhiệm vụ.

Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh phối hợp các sở ngành là thành viên Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tiến hành kiểm tra 3 ngày tại 6 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.

Với sự quan tâm sát sao, sự chỉ đạo kịp thời cùng lòng quyết tâm và tinh thần “vượt nắng, thắng mưa”, qua 2 đợt tìm kiếm của giai đoạn 25 (mùa khô năm 2025/ 2026), các đội K70, K71 và K73 đã tìm kiếm, quy tập được 511 bộ hài cốt liệt sĩ, đạt 149% kế hoạch. Qua đó, góp phần nâng tổng số hài cốt liệt sĩ được đưa về nước qua 25 giai đoạn là 9.183 hài cốt.

Dưới những lớp đất lặng thinh, cán bộ, chiến sĩ các Đội K vẫn kiên trì tìm kiếm từng dấu vết, dù nhỏ nhất, với hy vọng đưa các liệt sĩ trở về. Bởi phía sau mỗi cuộc tìm kiếm là nỗi khắc khoải chờ đợi của biết bao gia đình, thân nhân liệt sĩ.

Theo Thượng tá Nguyễn Hoài Thanh, Chính trị viên Đội K71: “Mùa khô 2025-2026, Đội tôi đã quy tập được 207 bộ hài cốt liệt sĩ, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa. Chúng tôi cũng xây dựng ý chí quyết tâm trong toàn đơn vị đem hài cốt liệt sĩ về với quê hương, Tổ quốc”.

Ngày đón các anh về, Lễ truy điệu, an táng được tổ chức trang trọng, thành kính trong tiếng quân nhạc trầm hùng. Mỗi lá cờ Tổ quốc phủ lên linh cữu, mỗi vòng hoa được kính cẩn đặt xuống để thấy rằng thế hệ hôm nay chưa bao giờ quên những người đã ngã xuống. Bao năm trôi qua, đồng đội vẫn đi tìm đồng đội. Đảng, Nhà nước và nhân dân vẫn bền bỉ thực hiện lời hứa thiêng liêng: không để một người lính nào bị lãng quên.

Tiếp nối 25 năm tìm kiếm, cất bốc, quy tập và hồi hương hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia, từ tháng 3/2026, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia về “Chiến dịch 500 ngày đêm”, tỉnh Tây Ninh đã huy động tối đa nguồn lực triển khai nhiệm vụ thiêng liêng này.

Đại tá Nguyễn Minh Tấn, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh, cho biết: Chiến tranh đã lùi xa hơn 50 năm, do đó việc khó khăn hiện nay là địa hình, địa vật thay đổi so với trước kia. Thứ hai là những người cung cấp thông tin một phần thì đã từ trần, một phần đã lớn tuổi, một phần trí nhớ kém minh mẫn dẫn đến việc thông tin, chỉ các vị trí chưa chính xác. Thứ ba, thông tin hiện nay cập nhật rất khó khăn, có thông tin nhưng không đủ các yếu tố tổ chức cuộc khảo sát, hội thảo thẩm định hài cốt liệt sĩ để đào tìm.

"Công việc tìm hài cốt liệt sĩ vô cùng khó khăn nhưng với tinh thần trách nhiệm, sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, nhất là sự vào cuộc của các tổ chức, trong đó có vai trò trách nhiệm của lực lượng vũ trang. Là những người lính, chúng tôi thấy rằng đây là nghĩa cử, là trách nhiệm. Bằng mọi giá dù khó khăn, gian khổ chúng tôi xác định phải hoàn thành nhiệm vụ này”, Đại tá Nguyễn Minh Tấn khẳng định.

Trong “Chiến dịch 500 ngày đêm”, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã tham mưu Ban Chỉ đạo 515 tỉnh thành lập Đội lấy mẫu, bàn giao hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin tại các nghĩa trang trên địa bàn để giám định ADN, huy động 35 đội, 288 tổ với 1.668 thành viên.

“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ - một chiến dịch mang dấu ấn lịch sử, thể hiện sự quyết tâm cao độ của toàn Đảng, toàn quân trong hành trình tri ân đối với những người hy sinh vì Tổ quốc.

Bằng tinh thần đó, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Tây Ninh (gọi tắt Ban Chỉ đạo 515 tỉnh) đã quyết liệt, khẩn trương triển khai kế hoạch không chỉ bằng trách nhiệm mà còn bằng mệnh lệnh trái tim, bằng tấm lòng tri ân của thế hệ hôm nay đối với các Anh hùng liệt sĩ.

Mỗi lá cờ Tổ quốc phủ lên linh cữu, mỗi vòng hoa được kính cẩn đặt xuống để thấy rằng thế hệ hôm nay chưa bao giờ quên những người đã ngã xuống.

Theo đó, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh chọn Nghĩa trang liệt sĩ Đức Huệ, xã Đông Thành tổ chức lễ phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm...” và làm điểm thực hiện lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ để làm cơ sở rút kinh nghiệm cho các địa phương khác. Với cách làm thiết thực, gắn với thực tế, đã giúp các địa phương nhanh chóng, kịp thời nắm chắc được quy trình, các bước thực hiện và thủ tục lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

Song song với việc khai quật các mộ phần liệt sĩ để thu mẫu thì công tác thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ cũng được khẩn trương thực hiện.

Cũng vì thế, sau hội nghị rút kinh nghiệm lấy mẫu tại Nghĩa trang liệt sĩ Đức Huệ, các xã đã khẩn trương, nhanh chóng xây dựng kế hoạch và tổ chức phát động lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các nghĩa trang liệt sĩ do địa phương quản lý.

Qua đó, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh tham mưu Ban Chỉ đạo 515 tỉnh ban hành quyết định thành lập Đội lấy mẫu, bàn giao hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh để giám định ADN, với 35 đội, 288 tổ và 1.668 thành viên.

Thu nhận ADN của thân nhân liệt sĩ.

Với sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát của cả hệ thống chính trị, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, nhất là sự quyết tâm của các địa phương đã đưa Tây Ninh trở thành điểm sáng trong thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm trên địa bàn Quân khu 7. Theo đó tính đến 17/7 có 13.080 mộ liệt sĩ đã thực hiện lấy mẫu, đạt 70,36% kế hoạch và 11/18 nghĩa trang liệt sĩ hoàn thành việc lấy mẫu.

Đến nay, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã thu nhận và đưa lưu trữ bảo quản tập trung tại Nghĩa trang liệt sĩ Đức Huệ, xã Đông Thành 3.301 mẫu hài cốt liệt sĩ. Dự tính đợt 1 bàn giao khoảng 8.000 mẫu hài cốt cho Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Với sự chỉ đạo sát sao và quyết tâm cao, trong 2 đợt tìm kiếm giai đoạn 25 (mùa khô 2025-2026), các Đội K70, K71 và K73 đã quy tập 511 hài cốt liệt sĩ, đạt 149% kế hoạch. Qua đó, nâng tổng số hài cốt liệt sĩ được đưa về nước sau 25 giai đoạn lên 9.183.

Một điều đáng quý cần được ghi nhận là sau 45 ngày đêm thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm...” không chỉ nằm ở những con số, là bao nhiêu phần mộ đã được lấy mẫu hay bao nhiêu nghĩa trang đã hoàn thành kế hoạch mà còn là sự đồng lòng của cả cộng đồng xã hội.

Ở đó, nhiều địa phương đã chủ động tăng cường độ làm việc để hoàn thành nhanh hơn thời gian dự kiến. Có nhiều địa phương tiến hành lấy mẫu từ 5-6 ngày/tuần.

Lần đầu tiên, nhiều cán bộ y tế, chiến sĩ quân du kích và cán bộ địa phương đảm nhiệm một công việc đặc biệt như vậy. Từ những ngày đầu còn nhiều bỡ ngỡ. Họ đã nhanh chóng làm quen, phối hợp nhịp nhàng và hoàn thành khối lượng công việc rất lớn bằng tất cả trách nhiệm, sự cẩn trọng và lòng thành kính.

Qua đó tốc độ lấy mẫu của các địa phương tăng lên, trung bình hơn 400 mộ/ngày, trong đó Nghĩa trang liệt sĩ Vĩnh Hưng, Tân Hưng có tốc độ lấy mẫu cao từ 20-25 mộ/ngày/đội.

Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh phối hợp các sở ngành là thành viên Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tiến hành kiểm tra tại 6 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.

Đằng sau kết quả ấy còn là sự quan tâm sát sao của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, sự phối hợp của các sở, ngành, địa phương cùng sự đồng hành của đông đảo các tầng lớp nhân dân.

Cụ thể, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh phối hợp các sở ngành là thành viên Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tiến hành kiểm tra tại 6 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh; kịp thời phối hợp Sở Tài chính tham mưu lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh tạm ứng gần 28 tỷ đồng cấp cho các địa phương để thanh toán các nội dung mua sắm vật chất, thiết bị và bảo đảm hậu cần cho lực lượng lấy mẫu; phối hợp cơ quan cấp trên mua và bàn giao cho các xã, phường 2.074 bộ quách tiểu sành.

Đi đôi với việc khai quật các mộ phần liệt sĩ để thu mẫu thì công tác thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ cũng được khẩn trương thực hiện. Theo đó, tính đến nay đã có 5.751/6.011 trường hợp đã được thu mẫu, đạt tỷ lệ hơn 95%...

Bên cạnh sự quan tâm của các cấp, các ngành, đông đảo người dân cũng chung tay tổ chức các hoạt động thăm, tặng quà động viên các lực lượng, với tổng số tiền gần 400 triệu đồng, góp phần động viên tinh thần cho các lực lượng đang làm nhiệm vụ.

Nghĩa cử này càng khẳng định Chiến dịch 500 ngày đêm đã tạo được sức lan tỏa lớn, mang tính nhân văn sâu sắc, chạm đến trái tim của mỗi người Việt Nam.

Tính đến 17/7 có 13.080 mộ liệt sĩ đã thực hiện lấy mẫu, đạt 70,36% kế hoạch và 11/18 nghĩa trang liệt sĩ hoàn thành việc lấy mẫu.

500 ngày đêm chạy đua với thời gian để đưa các anh, các chú về với quê hương và tìm lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ là quyết tâm chung của cả hệ thống chính trị, các tầng lớp nhân dân trong hành trình thiêng liêng, đầy ý nghĩa này.

Và trong hành trình ấy, không có công việc nào là nhỏ bé, không có sự đóng góp nào là vô nghĩa. Mỗi hành động hôm nay là lời tri ân sâu sắc, đồng thời nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” cao đẹp của dân tộc.