Hé lộ bí mật về hàng trăm chiếc chum nước trong cung điện 600 năm tuổi ở Tử Cấm Thành

Ít ai biết rằng bên trong Tử Cấm Thành, những chiếc chum nước tưởng như chỉ mang tính biểu tượng lại từng là 'thiết bị cứu hỏa' quan trọng.

Theo SCMP, những chiếc chum nước trong Tử Cấm Thành không chỉ mang ý nghĩa phong thủy như trấn trạch, cầu may theo quan niệm truyền thống, mà còn đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng cháy chữa cháy.

Phần lớn công trình trong Tử Cấm Thành được xây dựng bằng gỗ, khiến nguy cơ hỏa hoạn luôn ở mức cao. Vì vậy, các chum nước lớn bằng đồng hoặc sắt được bố trí ở nhiều khu vực trong sân cung, luôn được giữ đầy nước quanh năm để sẵn sàng sử dụng khi cần.

Một chum nước giữa lớp tuyết phủ trắng Tử Cấm Thành. Ảnh: Our China Story.

Một chum nước giữa lớp tuyết phủ trắng Tử Cấm Thành. Ảnh: Our China Story.

Mỗi chum có dung tích từ vài trăm đến vài nghìn lít, tương đương với lượng nước của một xe cứu hỏa cỡ nhỏ. Khi xảy ra sự cố, nguồn nước này được dùng trực tiếp để dập lửa ngay tại chỗ. Trong cung đình, chúng còn được gọi bằng những cái tên mang ý nghĩa tốt lành như “môn hải”, “chum cát tường” hay “chum thái bình”.

Một câu hỏi thú vị là làm thế nào để nước trong các chum không bị đóng băng trong mùa đông khắc nghiệt ở Bắc Kinh. Theo ghi chép lịch sử, vào mùa lạnh, các thái giám sẽ đốt than trong bệ đá rỗng đặt dưới đáy chum để giữ ấm, đồng thời phủ bên ngoài một lớp vải dày như “áo bông” nhằm cách nhiệt, giúp nước luôn ở trạng thái lỏng.

Một chiếc chum bằng đồng mạ vàng đặt cạnh Điện Thái Hòa trong Tử Cấm Thành. Ảnh: Bảo tàng Cố Cung Quốc gia.

Một chiếc chum bằng đồng mạ vàng đặt cạnh Điện Thái Hòa trong Tử Cấm Thành. Ảnh: Bảo tàng Cố Cung Quốc gia.

Theo tài liệu Đại Thanh hội điển, Tử Cấm Thành từng có tổng cộng 308 chum nước, hiện còn lại 231 chiếc được bảo tồn. Chum được chia thành ba loại chính: sắt, đồng và đồng mạ vàng. Thời Minh, chum sắt phổ biến hơn, trong khi đến thời Thanh, xuất hiện thêm loại chum đồng mạ vàng dành cho các khu vực quan trọng.

Dọc theo các con đường và sân trong Tử Cấm Thành đặt nhiều chum chứa nước lớn làm bằng đồng và sắt. Ảnh: VCG.

Dọc theo các con đường và sân trong Tử Cấm Thành đặt nhiều chum chứa nước lớn làm bằng đồng và sắt. Ảnh: VCG.

Đáng chú ý, chum đồng mạ vàng là loại có cấp bậc cao nhất, chỉ được đặt tại những điện lớn như Điện Thái Hòa hay Điện Bảo Hòa. Quy trình chế tác rất công phu: vàng được hòa tan trong thủy ngân, phủ lên bề mặt đồng rồi nung nóng để thủy ngân bay hơi, chỉ còn lại lớp vàng bám chắc bên ngoài.

Tuy nhiên, vào giai đoạn cuối thời Thanh, nhiều chum bị quân xâm lược cạo mất lớp vàng do giá trị quá lớn, để lại những vết xước vẫn còn nhìn thấy đến ngày nay.

Được xây dựng từ đầu thế kỷ XV dưới triều Minh, Tử Cấm Thành từng là trung tâm quyền lực của Trung Hoa phong kiến, nơi ở và làm việc của hoàng gia cùng giới quan lại cấp cao. Trải qua hơn 6 thế kỷ, quần thể kiến trúc này vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn, trở thành Bảo tàng Cố Cung Quốc gia và là một trong những điểm đến thu hút hàng chục nghìn du khách mỗi ngày.

Ngày nay, Tử Cấm Thành không chỉ là di sản kiến trúc đặc biệt mà còn là minh chứng cho trình độ xây dựng và quản lý đô thị của người xưa, đồng thời phản ánh những câu chuyện lịch sử ẩn sau từng chi tiết tưởng như nhỏ bé.

Lam Giang (t/h)

Nguồn Góc nhìn pháp lý: https://gocnhinphaply.nguoiduatin.vn/tu-cam-thanh-va-bi-mat-nhung-chiec-chum-nuoc-khong-bao-gio-can-38303.html