Hệ thống dịch vụ việc làm: Các yếu tố tạo sức ép trong tư vấn, đào tạo ngắn hạn và điều phối thông tin thị trường lao động

Đại diện doanh nghiệp và người lao động trực tiếp trao đổi tại Ngày hội tuyển dụng. Ảnh VL

Xu hướng nhu cầu lao động theo khu vực và nhóm ngành nghề

Theo dự báo của Trung tâm dịch vụ việc làm TP. Hồ Chí Minh, năm 2026 nhu cầu nhân lực trên địa bàn vẫn tiếp tục tập trung vào các nhóm văn phòng – tài chính – công nghệ thông tin – thương mại điện tử – bán lẻ – du lịch – chăm sóc khách hàng. Xu hướng mở rộng hoạt động thương mại – dịch vụ và phục hồi tiêu dùng nội địa sau Tết là yếu tố thúc đẩy tăng nhu cầu rõ nhất tại thành phố.

Cùng với đó, nhu cầu lao động phổ thông và lao động vận hành dây chuyền vẫn duy trì ở mức cao. Năm 2025, địa bàn này đã tuyển 79.331 lao động phổ thông (theo trình độ) và 25.749 lao động chuyên môn và mô hình này dự kiến lặp lại trong năm 2026 khi các nhà máy sản xuất tăng tốc hoàn thành đơn hàng đầu năm.

Những thách thức của thị trường lao động

Mặc dù triển vọng năm 2026 ở thị trường lao động là tích cực về số lượng vị trí tuyển dụng nhưng theo đánh giá của Trung tâm dịch vụ việc làm, thị trường lao động vẫn đối mặt nhiều thách thức mang tính cấu trúc, kéo dài từ năm 2025.

Cụ thể, một trong những thách thức lớn nhất là nguy cơ “cung cầu chưa tương thích”, do mức độ lệch pha giữa năng lực người lao động và yêu cầu doanh nghiệp còn lớn. Cơ cấu nguồn cung lao động năm 2025 cho thấy, lực lượng tìm việc tập trung nhiều ở các trình độ trung học phổ thông – trung học cơ sở chiếm hơn 53%, trong khi doanh nghiệp cần tới 178.443 lao động chuyên môn với kỹ năng thực hành, kỹ thuật và nghiệp vụ rõ ràng. Tỷ lệ sơ cấp, chứng chỉ nghề quá thấp, chỉ chiếm 8,20%, khiến nhiều ứng viên không đáp ứng yêu cầu, đáp ứng công việc nhanh, làm giảm đáng kể tỷ lệ chuyển đổi việc làm, vốn chỉ đạt bình quân 11,47% năm 2025.

Người lao động tìm việc làm tại Ngày hội việc làm do Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Hồ Chí Minh tổ chức. Ảnh VLTPHCM

Bên cạnh đó, một thách thức quan trọng khác là cạnh tranh thu hút và giữ chân lao động, nơi nhu cầu lao động phổ thông lớn nhưng biến động lao động sau Tết luôn cao. Theo đó, doanh nghiệp cần tăng lương thưởng, cải thiện điều kiện làm việc và chính sách phúc lợi để giữ người, nếu không điều chỉnh kịp, nguy cơ thiếu hụt lao động phổ thông và lao động kỹ thuật trong năm 2026 hoàn toàn có khả năng xảy ra.

Cùng với đó, cạnh tranh nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt trong các lĩnh vực công nghệ thông tin – dữ liệu – logistics cao cấp – tài chính. Đây là nhóm ngành có nhu cầu tăng mạnh và liên tục, nhưng nguồn cung lại hạn chế và có xu hướng dịch chuyển sang các khu vực có điều kiện tốt hơn. Trong khi đó, lực lượng lớn tuổi chiếm 20,41% lại gặp khó khăn trong thích ứng yêu cầu kỹ năng số, còn lực lượng trẻ lại biến động nhanh, khiến thị trường luôn trong trạng thái căng thẳng nhân lực. Các yếu tố này đều tạo sức ép lớn lên hệ thống dịch vụ việc làm trong việc tư vấn, phân luồng, đào tạo ngắn hạn và điều phối thông tin thị trường.

Bảo Ngân