Hệ thống Gravehawk không hào nhoáng nhưng khiến UAV phải dè chừng

Theo Army Technology, Gravehawk là hệ thống phòng không mặt đất tầm ngắn do Anh thiết kế và phát triển hợp tác với Đan Mạch. Thông tin chính thức về Gravehawk được công bố trong chuyến thăm của các quan chức Anh tới Kiev ngày 16/1/2025, khi hệ thống này nằm trong gói viện trợ quân sự mới nhất mà Anh chuyển cho Ukraine.

Điểm đặc biệt của Gravehawk là thiết kế thực dụng và linh hoạt khi toàn bộ tổ hợp được bố trí gọn trong một container vận tải tiêu chuẩn, có thể dễ dàng vận chuyển bằng xe tải, tàu hỏa hay vận tải cơ bản khác và triển khai nhanh ở nhiều vị trí chiến lược.

Không sở hữu công nghệ hào nhoáng, Gravehawk vẫn trở thành lớp phòng không tầm thấp hiệu quả.

Trong mạng lưới phòng không tổng thể, Gravehawk thường được bố trí đan xen, phân tán, làm lớp bảo vệ tầm thấp, bổ trợ cho các tổ hợp phòng không tầm trung, tầm xa, qua đó tăng độ dày phòng không và giảm tiêu hao đạn đắt tiền.

Gravehawk không phải là hệ thống phòng không lớn kiểu radar và bệ phóng khổng lồ, mà dùng các tên lửa không đối không hiện có trong kho vũ khí Ukraine hoặc được đồng minh cung cấp để biến chúng thành tên lửa đất đối không. Điều này giúp Ukraine không phải chờ đợi đạn mới từ phương Tây, đồng thời tận dụng hiệu quả các tên lửa đã có sẵn, tiết kiệm chi phí và giảm gánh nặng hậu cần.

Gravehawk nổi lên như giải pháp phòng không gọn nhẹ, chi phí thấp nhưng hiệu quả với mục tiêu bay thấp.

Theo các thông tin từ phía Ukraine, Gravehawk được cho tận dụng tên lửa R-73 (tên lửa không đối không tầm ngắn của Liên Xô/Nga) để phóng từ mặt đất, đồng thời có thể ứng phó với các mục tiêu tầm thấp như máy bay không người lái (UAV), trực thăng, UAV cảm tử và một số mối đe dọa nhỏ khác. R-73 đạt tốc độ khoảng Mach 2,5, tầm bắn trong điều kiện không đối không khoảng 20-30 km, mang đầu đạn nổ phá mảnh nặng 7-8 kg, với khả năng cơ động cao và độ tin cậy lớn.

Gravehawk không phải là hệ thống phòng không tạo đột phá về công nghệ hay tầm bắn, nhưng lại đáng chú ý ở tư duy sử dụng lực lượng. Trong bối cảnh Ukraine phải đối mặt với chiến sự tiêu hao và làn sóng UAV giá rẻ, Gravehawk đóng vai trò như một lớp phòng không tầm thấp linh hoạt, giúp vá những khoảng trống mà các tổ hợp tầm trung, tầm xa khó bao phủ hiệu quả.

Được thiết kế theo tư duy thực dụng, Gravehawk trở thành mảnh ghép phòng không tầm thấp quan trọng trong mạng lưới phòng thủ.

Việc container hóa toàn bộ hệ thống, tận dụng tên lửa R-73 sẵn có và vận hành theo cơ chế thụ động cho thấy cách tiếp cận thực dụng khi đánh đổi sự tinh xảo để lấy tốc độ triển khai, chi phí thấp và khả năng thích nghi nhanh.

Giá trị của Gravehawk vì thế không nằm ở số mục tiêu bắn hạ được công bố, mà ở việc giảm áp lực lên các hệ thống phòng không đắt tiền, buộc đối phương phải thận trọng hơn khi sử dụng UAV và phương tiện bay thấp, qua đó nâng cao hiệu quả phòng thủ tổng thể của Ukraine.

Mời bạn đọc vào chuyên mục Công nghiệp quốc phòng để xem các tin, bài liên quan.

Bình Minh