Hết nửa năm, giải ngân vốn đầu tư công mới đạt 1/3 kế hoạch

Đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn chi tiết gần 1 triệu tỷ đồng. Ảnh: TTXVN

Đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn chi tiết gần 1 triệu tỷ đồng

Bộ Tài chính cho biết, số vốn đã được Quốc hội phân bổ và Thủ tướng Chính phủ đã giao cho các bộ, cơ quan trung ương, địa phương là hơn 1 triệu tỷ đồng .

Tổng số vốn còn lại chưa phân bổ thuộc thẩm quyền của Chính phủ là 89,4 nghìn tỷ đồng, bao gồm: 44,8 nghìn tỷ đồng sẽ bố trí cho các dự án khởi công mới sau khi đã đánh giá được hiệu quả đầu tư và được giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; 16,1 nghìn tỷ đồng dự kiến bố trí cho các nhiệm vụ, dự án thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia; gần 9,9 nghìn tỷ đồng dự kiến bố trí cho các nhiệm vụ, dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số theo tổng hợp của Bộ Khoa học và Công nghệ; 18,6 nghìn tỷ đồng từ nguồn điều chỉnh giảm kế hoạch vốn năm 2026 của các bộ, cơ quan trung ương, địa phương để đưa về số vốn chưa phân bổ chi tiết thuộc thẩm quyền Chính phủ .

Đến hết tháng 6, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án là gần 1 triệu tỷ đồng. Nếu không tính kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương các địa phương giao tăng 14,7 nghìn tỷ đồng, tổng số vốn đã phân bổ chi tiết là hơn 985 nghìn tỷ đồng, đạt 98,1% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ đã giao (bao gồm 5% tiết kiệm ngân sách địa phương cho đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng).

Số vốn chưa phân bổ chi tiết là 19,3 nghìn tỷ đồng (chiếm 1,9% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ đã giao) của 9 bộ, cơ quan trung ương và 26 địa phương. Nguyên nhân chủ yếu do: Đang hoàn thiện các thủ tục đầu tư, chưa đảm bảo điều kiện phân bổ vốn cho các nhiệm vụ, dự án (trong đó khoảng 8,7 nghìn tỷ đồng chưa phân bổ vốn thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia mới được giao bổ sung vào giữa tháng 6); đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn do không còn nhu cầu để điều chuyển cho bộ, cơ quan và địa phương có nhu cầu sử dụng.

Đường Vành đai 3 - Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh minh họa: TTXVN

Hết tháng 6, giải ngân vốn đầu tư công đạt 35,5% kế hoạch

Cũng theo Bộ Tài chính, giải ngân từ đầu năm đến hết ngày 30/6/2026 là 356,9 nghìn tỷ đồng, đạt 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm 2025 , kết quả giải ngân cao hơn 38,3 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối và thấp hơn 0,5% về tỷ lệ.

Nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương (tương đương 32,5 nghìn tỷ đồng) thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư cho đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, số giải ngân đến hết ngày 30/6/2026 của cả nước đạt 36,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (972 nghìn tỷ đồng).

Trên cơ sở báo cáo của các bộ, cơ quan và địa phương cho thấy, một số khó khăn vướng mắc chủ yếu ảnh hưởng tiến độ giải ngân là:

Thứ nhất, tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng, chưa đáp ứng kịp nhu cầu gia tăng nhanh trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công; chưa đồng đều trong việc điều động nguồn cung vật liệu giữa các vùng.

Thứ hai, giá xăng, dầu, chi phí vận chuyển biến động mạnh, làm phát sinh chênh lệch chi phí, dẫn đến phải thực hiện điều chỉnh hợp đồng.

Thứ ba, khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng liên quan đến việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá, phương án đền bù, chưa thể triển khai thi công theo kế hoạch.

Thứ tư, năng lực, trách nhiệm của một bộ phận Chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, nhà thầu vẫn còn hạn chế, chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công; một số xã, phường thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.

Thứ năm, việc lập kế hoạch chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, cùng với chất lượng chuẩn bị đầu tư các dự án chưa tốt, dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ triển khai....

Tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng

Để thúc đẩy giải ngân đầu tư công những tháng cuối năm, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp:

Một là, tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò người đứng đầu các bộ, cơ quan, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết.

Hai là, thực hiện theo theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 25/CĐ-TTg ngày 21/3/2026 và Công điện số 28/CĐ-TTg ngày 01/4/2026 về các giải pháp quản lý, điều hành, kiểm soát giá nguyên vật liệu xây dựng và tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng.

Ba là, Bộ Xây dựng chủ động đôn đốc, phối hợp với địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, chỉ đạo điều phối nguồn cung vật liệu liên vùng đảm bảo đủ nguồn cung cho các dự án.

Bốn là, đối với các dự án giao thông trọng điểm, Bộ Xây dựng và các địa phương nghiêm túc thực thiện theo nhiệm vụ, giải pháp tại Thông báo số 343/TB-VPCP ngày 01/7/2026 của Văn phòng Chính phủ để đẩy nhanh tiến độ, tăng sản lượng thực hiện và giải ngân trong Quý III/2026 với mục tiêu đạt tỷ lệ giải ngân các công trình, dự án trọng điểm phải cao hơn mức trung bình cả nước.

Năm là, khắc phục các tồn tại trong công tác cán bộ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, xử lý nghiêm khắc các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở, thiếu trách nhiệm; có giải pháp sắp xếp bố trí cán bộ đáp ứng yêu cầu trong công tác quản lý và triển khai các dự án tại các xã, phường, nhất là đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa.