Hiểm họa từ vũ khí, vật liệu nổ - Bài 3: Không để vũ khí, vật liệu nổ len lỏi vào đời sống

Lực lượng chức năng tuyên truyền, hướng dẫn người dân tại các khu nhà trọ cách sử dụng bình chữa cháy.

Siết chặt quản lý, ngăn chặn từ gốc

Để phòng ngừa, ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc từ vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trôi nổi, thời gian qua lực lượng Công an từ tỉnh đến các xã, phường đã triển khai mạnh mẽ, đồng bộ nhiều biện pháp nghiệp vụ. Cụ thể, lực lượng Công an thường xuyên rà soát, tăng cường nắm tình hình các địa bàn, các đối tượng, để kịp thời phát hiện và thu hồi các loại vũ khí quân dụng còn sót lại trong nhân dân.

Trong đó, đáng nói là việc triển khai thực hiện Dự án rà phá bom mìn, vật nổ giai đoạn 2021-2025. Dự án có tổng mức đầu tư 20 tỷ đồng, thực hiện trên diện tích 725ha ở một số xã, phường từng xảy ra những cuộc giao tranh ác liệt nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Theo đó, các lực lượng vũ trang đã thực hiện dò tìm, tháo gỡ, thu gom, phá hủy hàng chục tấn bom mìn các loại.

Cùng với việc rà phá bom, mìn, lực lượng Công an đã đấu tranh quyết liệt với tội phạm về vũ khí, vật liệu nổ. Ngoài việc tăng cường công tác trinh sát trên không gian mạng, kịp thời phát hiện và bóc gỡ nhiều đường dây mua bán vũ khí trái phép, lực lượng chức năng thường xuyên tuần tra, kiểm soát tại các tuyến giao thông, phối hợp với chính quyền địa phương tiến hành kiểm tra các cơ sở cơ khí, địa bàn dân cư… từ đó, triệt phá nhiều đường dây buôn bán, sản xuất vũ khí, vật liệu nổ.

Điển hình là chuyên án đấu tranh với nhóm đối tượng chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép vũ khí quân dụng xuyên tỉnh do đối tượng Lường Đình Huấn trú tại xã Yên Thịnh cầm đầu. Huấn cùng đồng bọn đã tham gia sản xuất, chế tạo và tiêu thụ vũ khí quân dụng trên địa bàn nhiều tỉnh, thành phố. Tang vật thu giữ trong vụ án này gồm 7 khẩu súng, 204 viên đạn, 44 hạt nổ và một số chi tiết, thiết bị, máy hàn, máy cắt, máy mài... các đối tượng sử dụng để chế tạo súng, đạn.

Từ việc triển khai mạnh mẽ công tác nghiệp vụ, tiến hành điều tra cơ bản, xác lập chuyên án điều tra, triệt phá các đường dây, ổ nhóm mỗi năm, tỉnh ta thu hủy hàng chục nghìn linh kiện, chi tiết liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, bắt giữ nhiều đối tượng phạm tội đưa ra xử lý theo quy định của pháp luật.

Tính riêng trong năm 2025, lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ trên 70 vụ, trên 220 đối tượng vi phạm về vũ khí, vật liệu nổ, thu giữ trên 50 khẩu súng, trên 1.700 viên đạn, trên 240 công cụ hỗ trợ. Qua đó, đã xử lý hình sự trên 50 vụ, trên 160 đối tượng.

Nhiệm vụ không riêng của ngành Công an

Nhằm đẩy lùi những vụ việc liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, việc ngừa từ sớm, từ xa từ lâu đã được xác định là giải pháp căn cơ, bền vững, trong đó công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân là giải pháp then chốt. Những năm qua, Thái Nguyên đã thực hiện khá bài bản công tác tuyên truyền về vũ khí, vật liệu nổ.

Người dân tự giác giao nộp vũ khí.

Điểm nhấn là triển khai thực hiện Kế hoạch 105/KH-BCA-C06 của Bộ Công an. Với tinh thần chủ động, quyết liệt, Công an tỉnh đã kiện toàn ban chỉ đạo, xây dựng các phương án, lộ trình rõ ràng. Từ tỉnh đến các xã, phường, lực lượng Công an đồng loạt triển khai, đưa chủ trương đi sâu vào từng ngõ xóm, từng nếp nhà.

Những ngày đầu, công tác vận động không tránh khỏi khó khăn. Ở các vùng sâu, vùng xa, nơi đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, súng săn không chỉ là công cụ mà còn gắn với tập quán, ký ức của nhiều thế hệ, có người dân coi đó là tài sản quý là kỷ vật gắn bó cả đời. Bởi vậy, dù đã ký cam kết, vẫn có những trường hợp âm thầm cất giấu.

Bởi thế, lực lượng chức năng đổi mới cách tuyên truyền sao cho phù hợp với từng vùng, từng đối tượng. Lực lượng Công an gặp gỡ người có uy tín trong cộng đồng để nhờ họ góp thêm tiếng nói. Hiệu quả dần hiện rõ, chỉ trong năm đầu thực hiện Kế hoạch Kế hoạch 105/KH-BCA-C06, toàn tỉnh đã vận động thu hồi hơn 1.000 khẩu súng, trong đó có cả súng quân dụng, lựu đạn và hàng trăm viên đạn.

Ông Hoàng Văn Kiểm ở xóm Nà Mùi, xã Phú Đình, cho biết: Tôi có khẩu súng tự chế đã gìn giữ suốt hơn 30 năm, nhưng gần đây, nghe nhiều, thấy nhiều những vụ tai nạn, án mạng từ súng tự chế, tôi đã thấy được sự nguy hiểm khi cất giữ chúng trong nhà. Thêm vào đó, Công an, cán bộ xã vận động, nên tôi đã giao nộp cây súng của mình, tôi cũng vận động họ hàng, làng xóm cùng giao nộp vũ khí, các vật liệu nổ đang cất giữ trong nhà.

Trong quá trình tuyên truyền, việc giáo dục pháp luật cho thanh, thiếu niên về vũ khí, vật liệu nổ được các cấp, ngành đặc biệt quan tâm. Những buổi tuyên truyền trong trường học, những câu chuyện cảnh báo về hậu quả của việc chế tạo pháo nổ hay sử dụng vũ khí tự chế đã giúp các em hiểu rằng, chỉ một phút thiếu hiểu biết cũng có thể dẫn đến hậu quả khó lường.

Trong năm 2025, gần 1.000 buổi tuyên truyền đã được tổ chức với hàng trăm nghìn lượt người tham gia. Kết quả đã thu hồi gần 300 khẩu súng các loại, trên 2.500 viên đạn, trên 160 công cụ hỗ trợ, linh kiện và trên 120kg pháo...

Tuy khối lượng vũ khí, vật liệu nổ đã được thu gom, tiêu hủy rất lớn, song thực tế vẫn còn nhiều vũ khí, vật liệu nổ trong cộng đồng dân cư vẫn chưa được thu gom, xử lý triệt để. Vì thế, việc loại bỏ hoàn toàn vũ khí, vật liệu nổ khỏi đời sống vẫn cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và ý thức tự giác của mỗi người dân. Khi cộng đồng cùng chung tay, những nguy cơ tiềm ẩn mới có thể được đẩy lùi, góp phần giữ gìn môi trường sống an toàn.

(Hết)

Hải Hằng