Hiện tượng bất khả thi xuất hiện vào nguyệt thực toàn phần chiều tối nay
Chiều nay, một màn trình diễn vũ trụ hiếm gặp sẽ diễn ra khi Trái Đất chen ngang giữa Mặt Trời và Mặt Trăng, nuốt trọn ánh trăng trong chiếc bóng khổng lồ của mình. Chỉ trong chốc lát, Mặt Trăng quen thuộc sẽ đổi màu sang đỏ đồng.
Mặt Trăng và Mặt Trời cùng xuất hiện ở đường chân trời
Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết, chiều nay, hiện tượng nguyệt thực toàn phần sẽ diễn ra với hình ảnh Mặt Trăng chuyển màu đỏ thẫm kỳ ảo. Ngoài ra, những người yêu thiên văn trên cả nước sẽ được chiêm ngưỡng hiện tượng Selenelion. Được biết hiện tượng này xảy ra khi Mặt Trời và Mặt Trăng đang ở nguyệt thực toàn phần cùng xuất hiện ở trên đường chân trời và đối diện với nhau.
Hiện tượng này tưởng chừng như bất khả thi - Mặt Trời và Mặt Trăng khi này ở đối diện nhau, vì vậy nếu Mặt Trời đang ở trên đường chân trời thì Mặt Trăng phải ở dưới đường chân trời và ngược lại.
Việt Nam quan sát được nguyệt thực toàn phần chiều nay.
Câu trả lời nằm ở hiệu ứng khúc xạ khí quyển của Trái Đất. Bầu khí quyển hoạt động như một thấu kính khổng lồ, bẻ cong ánh sáng từ các thiên thể, khiến chúng ta thấy chúng cao hơn so với vị trí thực tế. Vì vậy, vào lúc bình minh, chúng ta có thể thấy Mặt Trời khi nó vẫn còn ở dưới đường chân trời, và đồng thời cũng thấy Mặt Trăng đang bị che khuất lặn ở phía tây.
HAS cho biết, để quan sát hiện tượng Selenelion, bạn cần tìm một vị trí có tầm nhìn thoáng cả về phía đông và tây, không bị nhà cao tầng hay cây cối che khuất đường chân trời. Và tất nhiên, một chiếc kính thiên văn, ống nhóm hay máy ảnh là một dụng cụ không thể nào thiếu để có thể trọn vẹn tận hưởng khoảnh khắc kì diệu này.
Chiều nay, một màn trình diễn vũ trụ hiếm gặp sẽ diễn ra khi Trái Đất chen ngang giữa Mặt Trời và Mặt Trăng, nuốt trọn ánh trăng trong chiếc bóng khổng lồ của mình. Chỉ trong chốc lát, Mặt Trăng quen thuộc sẽ đổi màu sang đỏ đồng, tạo nên hiện tượng "Trăng Máu" khiến bầu trời như bước vào một bộ phim viễn tưởng nào đó.
Đây là lần nguyệt thực toàn phần đầu tiên của năm 2026 và cũng là cơ hội cuối cùng để chứng kiến hiện tượng này cho đến tận đêm giao thừa năm 2028 . Nếu thời tiết thuận lợi, đừng bỏ lỡ cơ hội chiêm ngưỡng món quà hiếm có mà vũ trụ ban tặng này.
Lịch quan sát nguyệt thực toàn phần chiều nay.
Quan sát từ Việt Nam như thế nào?
HAS cho biết, Việt Nam chúng ta nằm trong vùng quan sát đẹp. Ngay đầu giờ tối, khi Mặt Trăng vừa ló lên từ chân trời Đông, "màn hóa thân đỏ máu" gần như đã bắt đầu. Tại Hà Nội, Mặt Trăng mọc lúc 17:57, chỉ khoảng 7 phút trước khi pha toàn phần mở màn - thời gian gần như hoàn hảo cho những ai muốn bắt trọn khoảnh khắc kịch tính nhất. Tuy nhiên, một số khu vực như Điện Biên, Lai Châu, phía Tây Sơn La, Cà Mau và An Giang sẽ thấy Mặt Trăng mọc muộn hơn, tức là khi pha toàn phần đã diễn ra được vài phút
Vì nguyệt thực bắt đầu diễn ra từ trước khi Mặt Trăng mọc, người quan sát ở Việt Nam sẽ chỉ bắt đầu thấy hiện tượng khi đã đi vào pha toàn phần, tiếp đó là giai đoạn kết thúc (từ một phần chuyển sang một phần và cuối cùng là pha nửa tối) - tức là ngược với trình tự của hình này. Cũng cần lưu ý thêm rằng Mặt Trăng mới mọc ở rất thấp. Do đó, hãy chủ động chọn địa điểm quan sát vào khoảng 18h ngày mai sao cho có thể nhìn xuống rất gần chân trời phía Đông.
Nguyệt thực là hiện tượng xảy ra khi Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng nằm thẳng hàng (hoặc gần như thẳng hàng) với Trái Đất nằm giữa. Vào thời điểm này, Mặt Trăng đi vào vùng bóng tối phía sau Trái Đất và chỉ nhận được một phần ánh sáng từ Mặt Trời so với khi nó không đi vào khu vực này. Vì lý do này, một phần hoặc toàn bộ Mặt Trăng sẽ tối hơn bình thường và có màu đỏ thẫm - vì thế, một số người còn gọi nó là "Trăng máu", tuy nhiên đó là một cách gọi mang tính ví von, không phải thuật ngữ chính xác.
Nguyệt thực là một hiện tượng không quá hiếm (gần như năm nào cũng có ít nhất một lần có nguyệt thực một phần, toàn phần hoặc nửa tối) và rất dễ quan sát ngay cả khi không có dụng cụ nào hỗ trợ. Mặc dù vậy, nó vẫn luôn là một hiện tượng quang học thú vị và thu hút được sự chú ý của nhiều người.
Hiện tượng diễn ra trong tháng 3 năm nay là một nguyệt thực toàn phần, có nghĩa là toàn bộ Mặt Trăng sẽ đi vào vùng bóng tối, khiến cho nó tối đi khá nhiều (so với Trăng tròn thông thường) và chuyển sang màu đỏ thẫm.
Cũng theo HAS, nguyệt thực hoàn toàn vô hại đối với mắt do đó bạn có thể nhìn trực tiếp vào nó. Bạn cũng không cần phải có những dụng cụ chuyên dụng như kính thiên văn hay ống nhòm để quan sát hiện tượng này - mặc dù nếu có thì bạn sẽ có một cái nhìn thú vị hơn khá nhiều. Về cơ bản, có hai điều cần lưu ý đối với việc quan sát như sau:
Thời tiết luôn quan trọng. Nếu trời có mưa, dông hoặc mây mù thì bạn không thể quan sát hiện tượng. Do đó, bạn cần một bầu trời ít mây. Nói chung, chỉ cần bạn nhìn thấy Mặt Trăng và nó tiếp tục không lặn vào sau một đám mây nào đó thì tức là bạn quan sát được nguyệt thực.
Hãy chọn nơi quan sát có góc nhìn càng rộng càng tốt (đối với lần này, nên nhìn được xuống gần chân trời phía Đông), tránh việc bị ánh sáng nhân tạo (đèn đường, đèn của các tòa nhà) chiếu thẳng vào mắt từ phía trên.
