Hiệu quả chương trình chuyển đổi phương tiện năng lượng xanh
Báo cáo tổng kết thực hiện Quyết định 876/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chuyển đổi năng lượng xanh trong ngành Giao thông vận tải (GTVT), cho thấy từ năm 2022 đến nay, đã ghi nhận mức độ chuyển đổi phương tiện điện rõ nét.
Đến tháng 6/2026, phương tiện điện chiếm khoảng 6,1% trong hơn 6,3 triệu phương tiện được báo cáo. Ô tô con chiếm 97,3% tổng số phương tiện điện; xe máy điện tăng trưởng khoảng 28% mỗi năm. Cả nước cũng có 3.893 ô tô tải điện, 47 đầu kéo điện, 2.502 ô tô khách điện (chủ yếu là xe buýt đô thị), 8 ô tô chuyên dùng điện.
Hạ tầng sạc cũng từng bước được mở rộng với 15.024 trạm/cổng sạc hiện có tại 34/34 tỉnh, thành. Với taxi, ghi nhận 61.171 taxi điện/86.274 taxi, cho thấy taxi điện đã có mức độ hiện diện đáng kể trong cơ cấu phương tiện vận tải đô thị.
Chuyển đổi xanh cũng đã, đang được triển khai ở đường sắt, đường thủy, hàng hải, hàng không với các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP HCM. Trong lĩnh vực đường sắt, nhiên liệu sinh học đã được thử nghiệm trên một số đầu máy, cho kết quả giảm phát thải đáng kể. Nhiều tuyến đường sắt được đầu tư theo hướng điện khí hóa, cùng với nghiên cứu chuyển đổi đầu máy diesel sang sử dụng năng lượng không phát thải.
Trong lĩnh vực hàng hải, hiện có 11 cảng xanh được công bố và 13 cảng được đánh giá đạt tiêu chí xanh. Với hàng không, trọng tâm là giảm tiêu hao nhiên liệu và từng bước sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF).
Theo đại diện Bộ Xây dựng, sau 4 năm triển khai Quyết định 876/QĐ-TTg, với sự tham gia tích cực của các Bộ, ngành và địa phương, chương trình đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận. Chính sách phát triển phương tiện giao thông xanh từng bước được hoàn thiện; hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được ban hành, cơ bản đáp ứng yêu cầu chuyển đổi. Số lượng phương tiện sử dụng năng lượng xanh liên tục gia tăng, đặc biệt là các phương tiện giao thông điện như xe đạp điện, ô tô điện.
Những thành công bước đầu như nêu trên cho chúng ta thêm sự tự tin và kinh nghiệm trên con đường hướng tới hệ thống giao thông xanh, an toàn, bền vững. Bên cạnh đó, còn có những vấn đề cần tiếp tục giải quyết như phát triển hệ thống cung cấp nhiên liệu xanh; bổ sung nhu cầu điện cho giao thông điện; cung cấp điện đúng địa điểm, đúng thời điểm, đáp ứng phụ tải cực đại, đầu tư nâng cấp trạm biến áp, đường dây và điểm đấu nối tại các đầu mối vận tải lớn. Quá trình triển khai hạ tầng cho xe sử dụng nhiên liệu xanh và xe điện cần gắn với các giải pháp sạc thông minh, quản lý phụ tải, tích hợp năng lượng tái tạo, lưu trữ điện.
Một điều đặc biệt khác, cần xem xét hoàn thiện cơ chế phối hợp rõ ràng giữa DN vận tải, chính quyền, ngành điện, ngành cung cấp nhiên liệu xanh, nhà phát triển trạm sạc, để công tác chuyển đổi phương tiện năng lượng xanh trong ngành GTVT càng nhanh chóng, hiệu quả hơn nữa.

