Hơn 70% taxi đã chuyển sang xe điện nhưng giao thông xanh vẫn vướng hạ tầng

Bộ Xây dựng vừa tổ chức Hội nghị tham vấn về Báo cáo tổng kết thực hiện Quyết định số 876/QĐ-TTg và dự thảo Quyết định phê duyệt Chương trình hành động chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông vận tải.

70,9% taxi đã chuyển sang xe điện

Báo cáo kết quả thực hiện Quyết định số 876/QĐ-TTg, đại diện Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng cho biết quá trình chuyển đổi năng lượng xanh trong giao thông vận tải đã đạt một số kết quả, trong đó phương tiện điện hóa phát triển nhanh ở lĩnh vực vận tải hành khách đô thị.

Theo số liệu báo cáo tại hội nghị, đến tháng 6/2026, cả nước có 61.171 taxi điện trên tổng số 86.274 taxi, tương đương 70,9%. Xe buýt điện có 1.946 xe trên tổng số 8.428 xe buýt, chiếm 23,1%.

Cùng với phương tiện, hạ tầng sạc cũng được mở rộng. Cả nước hiện có 15.024 trạm/cổng sạc, trong đó 5.331 điểm sạc nhanh và 9.693 điểm sạc chậm. Hạ tầng sạc đã xuất hiện tại 34/34 tỉnh, thành phố và trên 125/215 tuyến cao tốc, quốc lộ.

Tuy nhiên, theo báo cáo, quá trình chuyển đổi vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Hạ tầng trạm sạc, trạm đổi pin và các hạ tầng cung cấp năng lượng xanh như hydro, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), điện bờ cho tàu biển chưa phát triển đồng bộ với nhu cầu phương tiện.

Tại các trạm dừng nghỉ, hạ tầng sạc còn hạn chế. Đến tháng 5/2026, mới có 4/21 trạm dừng nghỉ vận hành hệ thống sạc, trong khi 8 trạm đang lắp đặt.

Báo cáo cũng chỉ ra sự kết nối giữa phương tiện, trạm sạc, lưới điện và quỹ đất còn hạn chế. Điều này đặt ra yêu cầu phải tính toán đồng bộ giữa quy hoạch giao thông, đô thị, đất đai và hệ thống cung cấp năng lượng.

Chuyển đổi xe điện diễn ra nhanh, nhưng hạ tầng sạc vẫn là một điểm nghẽn lớn. (Ảnh minh hoạ bằng AI)

Nhiều chính sách hỗ trợ còn phân tán

Một điểm nghẽn khác được nêu tại hội nghị là cơ chế hỗ trợ tài chính, tín dụng, thuế và phí còn phân tán. Chi phí đầu tư phương tiện xanh và hạ tầng sạc công suất lớn vẫn là trở ngại đối với doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, một số tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan đến trạm sạc hydro, an toàn phòng cháy, chữa cháy, tái chế và tái sử dụng pin động lực, cấp điện bờ cho tàu biển vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.

Theo báo cáo, lộ trình chuyển đổi cũng chưa phản ánh đầy đủ sự khác biệt về điều kiện hạ tầng, địa hình, cự ly vận tải và đặc thù của từng vùng, miền. Vì vậy, việc áp dụng một lộ trình chung có thể gặp khó khăn ở những khu vực chưa đáp ứng được điều kiện về hạ tầng năng lượng.

Dự kiến chuyển đổi toàn bộ taxi, xe buýt tại Hà Nội và TP.HCM

Trình bày dự thảo Quyết định thay thế Quyết định số 876/QĐ-TTg, ông Nguyễn Hữu Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng, cho biết dự thảo được xây dựng theo hướng cụ thể hóa mục tiêu, lộ trình chuyển đổi và tăng tính đồng bộ giữa phương tiện, hạ tầng giao thông và nguồn cung năng lượng.

Theo dự thảo, trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội và TP.HCM dự kiến phấn đấu chuyển đổi toàn bộ xe buýt, taxi, xe hợp đồng dưới 8 chỗ và xe giao hàng công nghệ sang sử dụng thuần điện hoặc năng lượng xanh.

Đối với những khu vực chưa đáp ứng điều kiện hạ tầng năng lượng, dự thảo tính đến lộ trình linh hoạt hơn. Các phương tiện điện hóa như hybrid có thể được xem xét như một bước chuyển tiếp; tại miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc chuyển đổi sẽ được tính toán phù hợp với điều kiện thực tế.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung góp ý vào tính khả thi của lộ trình, hệ thống đo đạc, theo dõi, báo cáo và kiểm tra chuyên ngành; đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện các cơ chế liên quan đến đầu tư, tiêu chuẩn, hạ tầng và nguồn lực tài chính.

Đại diện Bộ Công Thương đề nghị nghiên cứu giãn lộ trình thực hiện theo hướng giai đoạn 2025-2035 thay vì 2025-2030, nhằm có thêm thời gian chuẩn bị về nguồn năng lượng, hạ tầng và các điều kiện triển khai. Ý kiến này đồng thời lưu ý cần bảo đảm tốc độ chuyển đổi phương tiện phù hợp với khả năng đáp ứng của hệ thống năng lượng.

Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ góp ý đối với các nội dung về khoa học, công nghệ, tiêu chuẩn, quy chuẩn và giải pháp kỹ thuật phục vụ quá trình chuyển đổi.

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn yêu cầu các đơn vị liên quan nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến đóng góp, trong đó tập trung vào lộ trình, tiêu chuẩn kỹ thuật, hệ thống đo đạc và kiểm tra, hạ tầng năng lượng, cơ chế hỗ trợ và điều kiện thực tế của doanh nghiệp, địa phương.