Hiểu sâu sắc thêm về nhà trí thức yêu nước Nguyễn Quang Bích qua những trang sách

Ngày 23-4, tại Hà Nội, Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức ra mắt cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX”.

Quang cảnh lễ ra mắt cuốn sách. Ảnh: M.Chi

Nguyễn Quang Bích (1832-1890), vị quan triều Nguyễn, lãnh tụ kiệt xuất của phong trào Cần Vương chống Pháp ở vùng Tây Bắc Việt Nam cuối thế kỷ XIX. Ông là nhà yêu nước, đồng thời là nhà thơ, nhà văn, trí thức văn hóa lớn của dân tộc. Ở Nguyễn Quang Bích hội tụ đầy đủ những phẩm chất tiêu biểu của lớp trí thức yêu nước giai đoạn này. Ông là biểu tượng cho sự chuyển mình của tư tưởng Việt Nam trong giai đoạn giao thời: Từ trung quân ái quốc đến lòng yêu nước gắn với ý thức độc lập dân tộc.

Nhằm tôn vinh, tri ân những đóng góp to lớn của ông trong phong trào Cần Vương nói riêng và lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc nói chung, Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đã xuất bản cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX”.

Cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX”. Ảnh: Văn Điệp

Cuốn sách được biên soạn dựa trên nhiều nguồn tư liệu lịch sử, văn học và khảo cứu địa phương đáng tin cậy cùng kết quả của các cuộc hội thảo khoa học cấp quốc gia, đã tái hiện một cách hệ thống cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Nguyễn Quang Bích. Thông qua đó, các nhà nghiên cứu làm sáng rõ bối cảnh lịch sử, chính trị, xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX và vai trò đặc biệt của Nguyễn Quang Bích trong phong trào Cần Vương ở vùng Tây Bắc - nơi phong trào kháng Pháp diễn ra quyết liệt, gắn bó mật thiết với đồng bào các dân tộc thiểu số.

Phó Giám đốc – Phó Tổng Biên tập Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật Phạm Thị Thinh phát biểu. Ảnh: M.Chi

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc – Phó Tổng Biên tập Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật Phạm Thị Thinh nhấn mạnh, cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX” góp phần làm phong phú thêm nhận thức của bạn đọc về một giai đoạn lịch sử quan trọng của đất nước, đồng thời khẳng định rõ nét hơn những công lao, đóng góp của Nguyễn Quang Bích trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, bồi đắp nền tảng tinh thần, nuôi dưỡng lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với thế hệ hôm nay và mai sau.

Tặng sách các đại biểu. Ảnh: M.Chi

Cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX” dày 786 trang, gồm 3 phần “Thơ văn Nguyễn Quang Bích”, “Nguyễn Quang Bích – Nhà thơ, nhà văn, nhà trí thức yêu nước”, “Nguyễn Quang Bích – Thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX”.

Tặng sách các nhà sử học, nhà nghiên cứu. Ảnh: M.Chi

Viết lời giới thiệu cuốn sách, đồng chí Trần Quốc Vượng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh: “Nguyễn Quang Bích là hiện thân tiêu biểu của lớp trí thức yêu nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX - những con người mang trong mình cả tinh hoa văn hóa truyền thống lẫn khát vọng đổi thay, biết đem tri thức phục vụ đất nước, đem nhân nghĩa làm nền tảng cho hành động. Họ là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa thời đại phong kiến đang suy tàn và thời đại dân tộc mới đang hình thành. Trong họ, ta thấy hình bóng của những giá trị Việt Nam bền vững: Lòng yêu nước, tinh thần nhân ái, ý chí vượt khó, niềm tin vào sức mạnh của dân tộc. Vì vậy, việc xuất bản cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Cuốn sách giúp giới nghiên cứu và bạn đọc hiểu rõ hơn về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và di sản thơ văn của Nguyễn Quang Bích, nhìn nhận và khẳng định rõ công lao của ông trong giai đoạn lịch sử trọng đại của dân tộc - giai đoạn đất nước chuyển mình từ thời phong kiến sang thời cận hiện đại”.

Tại buổi lễ, các nhà sử học, nhà nghiên cứu đã cùng trao đổi và chia sẻ thêm những thông tin quý giá về cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp của nhà trí thức yêu nước Nguyễn Quang Bích, cũng như nội dung, giá trị cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX”, qua đó tiếp tục làm sáng rõ thêm bối cảnh lịch sử, chính trị, xã hội Việt Nam và vai trò thủ lĩnh của Nguyễn Quang Bích trong phong trào kháng chiến chống Pháp ở Tây Bắc giai đoạn cuối thế kỷ XIX.