Hồ sơ tội phạm gốc Việt trên đất Mỹ: Bài cuối: Bóng tối băng đảng Châu Á bị xóa dần

Ranh giới mong manh

Dù không có cấu trúc chặt chẽ như mafia Ý hay các tổ chức Hội Tam Hoàng gốc Hoa, các băng nhóm này vẫn gây ra hàng loạt hành vi nguy hiểm, từ bạo lực đường phố, trộm cướp đến các hoạt động tinh vi hơn như cờ bạc và lừa đảo có tổ chức. Sự thiếu phân cấp rõ ràng không khiến chúng yếu đi, mà ngược lại, tạo ra tính linh hoạt, khó kiểm soát và khó triệt phá trong giai đoạn đầu.

Đây cũng là thời kỳ cộng đồng người Việt tại Mỹ phát triển nhanh chóng, tập trung đông tại các khu như Little Saigon (Sài Gòn nhỏ), Orange County (quận Cam, California) và nhiều khu Chinatown trên khắp nước Mỹ. Sự gia tăng dân số nhanh, cùng những khó khăn trong hội nhập, đã vô tình tạo ra môi trường thuận lợi để các băng nhóm hình thành và phát triển.

Những cái tên như Natoma Boyz, Dragon Family, cùng các vụ án liên quan đến Tran Organization hay hung thủ Hung Tien Pham đã trở thành biểu tượng cho giai đoạn đen tối này. Chúng không chỉ gây ra hàng loạt vụ giết người, cướp bóc và lừa đảo, mà còn khiến cộng đồng sống trong nỗi sợ hãi kéo dài suốt nhiều năm.

Khu thương mại Eden Center, nơi một thời người dân lo sợ do băng đảng châu Á lộng hành

Trong suốt thời gian đó, các cơ quan chức năng Mỹ, từ cảnh sát địa phương đến FBI, đã kiên trì theo dõi và triệt phá từng mạng lưới. Dù đạt được nhiều kết quả đáng kể, vẫn có những đối tượng nguy hiểm kịp thời lẩn trốn hoặc hoạt động ngầm trong thời gian dài, khiến cuộc chiến chống tội phạm trở nên phức tạp và kéo dài hơn dự kiến.

Natoma Boyz là một trong những băng đảng gốc Việt hoạt động mạnh tại California. Nhóm này liên minh với các băng như Asian Crips và Young Loccs, đồng thời đối đầu gay gắt với Dragon Family và các băng châu Á khác. Từ những nhóm thanh thiếu niên trong thập niên 1980–1990, chúng nhanh chóng phát triển thành các tổ chức thực hiện hàng loạt hành vi phạm pháp nghiêm trọng như cướp ngân hàng, xâm nhập nhà dân, buôn bán ma túy và giết người trả thù.

Theo phân tích của một số nghiên cứu tội phạm học, phương thức hoạt động của Natoma Boyz cho thấy mức độ tổ chức đáng kể. Các thành viên, chủ yếu là nam giới trẻ tuổi gốc châu Á, được phân chia nhiệm vụ rõ ràng trong từng phi vụ. Chúng chia thành các nhóm nhỏ từ 4 - 6 người, sử dụng súng ngắn, lựa chọn mục tiêu có hệ thống an ninh yếu, thực hiện tấn công nhanh trong giờ cao điểm rồi tẩu thoát bằng phương tiện đã chuẩn bị sẵn.

Những vụ cướp này không chỉ nhằm mục tiêu tài chính mà còn mang tính thị uy, nhằm khẳng định vị thế của băng trong thế giới ngầm. Hậu quả là nhiều nạn nhân bị thương, cộng đồng ngân hàng và cư dân địa phương rơi vào trạng thái hoảng loạn, thiệt hại kinh tế ngày càng gia tăng.

Các hồ sơ tòa án tại California ghi nhận nhiều vụ việc liên quan đến Natoma Boyz Jr., trong đó có vụ P.v.Diep. Một thành viên mang biệt danh "Hitman" hoặc "Batman" đã tham gia vụ nổ súng trả thù chỉ vì nhóm của mình bị xúc phạm. Những xung đột nhỏ nhanh chóng leo thang thành bạo lực nghiêm trọng, với sự tham gia của các băng đồng minh, tạo thành những cuộc đối đầu công khai.

Cảnh sát đang kiểm tra một xe nghi vấn. Ảnh: Voiceofoc.org

Đối thủ chính của Natoma Boyz là Dragon Family - một băng đảng có nguồn gốc từ Fairfax County, bang Virginia. Từ đầu những năm 2000, Dragon Family mở rộng hoạt động sang Little Saigon và nhanh chóng trở thành một trong những băng đảng mạnh nhất khu vực.

Nhóm này nổi tiếng với các hành vi bạo lực như đánh đập, xả súng trả thù, xâm nhập nhà dân và sau đó mở rộng sang hoạt động cờ bạc bất hợp pháp. Đỉnh điểm xung đột là vụ nổ súng tại Mile Square Park (Westminster), nơi Dragon Family chạm trán Natoma Boyz và Young Loccs. Sự kiện này gây ra tình trạng hỗn loạn, nhiều người bị thương và làm gia tăng nỗi lo sợ trong cộng đồng.

Trong giai đoạn này, cộng đồng người Việt tại Little Saigon gần như bị tê liệt. Nhiều người hạn chế ra đường, hoạt động kinh doanh bị ảnh hưởng nghiêm trọng, và đặc biệt là thanh thiếu niên dễ bị cuốn vào vòng xoáy băng đảng. Hàng loạt vụ giết người xảy ra, trong đó có những trường hợp bắn nhầm đầy bi kịch. Một vụ việc gây chấn động là vụ năm 2023, khi một thành viên Dragon Family bắn chết cậu bé 13 tuổi Minh Tran tại Westminster do nhầm lẫn nạn nhân với thành viên băng đối thủ.

Những sự kiện như vậy đã làm suy giảm nghiêm trọng niềm tin của cộng đồng vào an ninh. Theo các cơ quan chức năng địa phương, bạo lực không chỉ gây tổn thất về người và tài sản mà còn tạo ra một hệ giá trị lệch lạc, nơi "sự tôn trọng" được xây dựng thông qua bạo lực. Trong nhiều năm, Little Saigon từng bị xem như một "thành phố sợ hãi".

Tệ nạn cờ bạc và những xung đột đẫm máu

Tại quận Cam, lực lượng liên bang và cảnh sát địa phương đã phối hợp chặt chẽ trong nhiều năm để điều tra các vụ án. Họ sử dụng nhiều biện pháp như thu thập lời khai nhân chứng, phân tích hình ảnh camera và nhận dạng đặc điểm hình xăm của các thành viên băng đảng.

Cảnh sát công bố vụ khám xét cờ bạc gian lận ở khu Eden Center, tịch thu 1 triệu USD. Ảnh: Fcnp.com

Năm 2006, thủ lĩnh Si Tien Nguyen của Dragon Family bị kết án tù chung thân. Hàng chục thành viên của Natoma Boyz và Dragon Family bị truy tố với các tội danh nghiêm trọng. Đến năm 2011, lực lượng liên bang đã đánh sập một chi nhánh Dragon Family tại Virginia sau khi một nạn nhân thua bạc số tiền lớn đứng ra tố cáo. Cuộc đột kích vào Eden Center dẫn đến việc thu giữ hơn 1 triệu USD tiền bất hợp pháp và bắt giữ hàng chục đối tượng liên quan. Nhiều băng nhóm khác cũng lần lượt bị triệt phá, khiến các băng đảng đường phố dần suy yếu và biến mất.

Bên cạnh các băng đảng bạo lực, còn có những tổ chức tội phạm tinh vi hơn như Tran Organization. Theo FBI, đây là một trong những mạng lưới gian lận sòng bạc lớn nhất do người gốc Việt điều hành. Tổ chức này do Van Thu Tran và chồng là Phuong Quoc "Pai Gao John" Truong lãnh đạo, bắt đầu hoạt động từ năm 2002 tại San Diego.

Không sử dụng bạo lực, chúng áp dụng các phương thức tinh vi như sử dụng thiết bị công nghệ giấu kín và mua chuộc nhân viên sòng bạc để kiểm soát kết quả trò chơi. Trong nhiều trường hợp, chúng có thể thu về hàng trăm nghìn USD chỉ trong một đêm.

Tổng cộng, tổ chức này đã gian lận tại 29 casino trên khắp Mỹ và Canada, chiếm đoạt khoảng 7 triệu USD trước khi bị phát hiện và triệt phá. Sau quá trình điều tra kéo dài, FBI đã bắt giữ hàng chục đối tượng liên quan. Năm 2011, các lãnh đạo tổ chức bị kết án tù và buộc bồi thường hàng triệu USD.

Một trong những vụ án nghiêm trọng nhất là vụ xả súng do Hung Tien Pham thực hiện năm 1991 tại Boston. Trong vụ này, hắn cùng đồng phạm xông vào một sòng bạc lậu và nổ súng, khiến năm người thiệt mạng. Sau khi gây án, hắn nhanh chóng bỏ trốn ra nước ngoài và lẩn trốn trong nhiều năm, trở thành một trong những đối tượng bị truy nã nguy hiểm. Vụ việc cho thấy mức độ nguy hiểm và tính quốc tế của các mạng lưới tội phạm này, khi chúng có thể di chuyển và hoạt động xuyên biên giới.

Hung Tien Pham - kẻ sát nhân đang bị FBI truy nã. Ảnh: FBI

Hậu quả của các hoạt động tội phạm là vô cùng nghiêm trọng: hàng chục người thiệt mạng, hàng triệu USD bị thiệt hại, và cả một cộng đồng phải sống trong nỗi sợ hãi kéo dài. Tuy nhiên, với sự kiên trì của hệ thống pháp luật, các băng đảng dần bị triệt phá. Hàng trăm đối tượng bị truy tố, nhiều thủ lĩnh nhận án nặng.

Ngày nay, cộng đồng Little Saigon đã hồi sinh rõ rệt. Các chương trình phòng chống băng đảng, cùng với sự tham gia của cảnh sát gốc Việt, đã góp phần cải thiện an ninh và xây dựng lại niềm tin trong cộng đồng.

Câu chuyện về các băng đảng gốc Việt tại Mỹ phản ánh một giai đoạn đầy biến động trong quá trình hội nhập. Từ những nhóm tự vệ ban đầu, một số đã biến thành tổ chức tội phạm nguy hiểm. Tuy nhiên, đây cũng là minh chứng cho sức mạnh của pháp luật và khả năng tự điều chỉnh của xã hội. Bóng tối có thể từng bao trùm, nhưng cuối cùng vẫn bị đẩy lùi. Không một xã hội nào dung thứ cho bạo lực và lừa đảo, dù chúng tồn tại dưới bất kỳ hình thức nào.

LONG CHÂU