Hóa thạch từ đầu kỷ Cambri làm thay đổi cây phả hệ của sao biển

Ambulacraria là một trong hai nhánh chính của động vật deuterostome, được phân loại lần đầu vào những năm 1880.

Nhóm ambulacrarian bao gồm động vật da gai (như sao biển) và bán dây sống (như giun acorn), hai nhóm có hình thái cơ thể rất khác biệt.

Hình ảnh minh họa của Yujingia glutenotunica, tổ tiên thực sự của loài sao biển mới được khám phá - Minh họa: He et al.

Tuy nhiên, bằng chứng hóa thạch về nguồn gốc của nhóm này vẫn còn rất hiếm hoi.

“Sự đối xứng năm cánh của sao biển và họ hàng, cùng với cơ thể đối xứng hai bên, dạng giun của giun acorn và các loài liên quan, cho đến nay vẫn là một bí ẩn,” đồng tác giả, TS Giovanni Mussini, nhà cổ sinh vật học tại Đại học Cambridge, cho biết.

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện nhiều mẫu vật của một loài ambulacrarian chưa từng biết đến trước đây tại đá phiến Maotianshan, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Địa điểm này nổi tiếng với việc bảo tồn các loài động vật thân mềm từ thời kỳ bùng nổ kỷ Cambri, thời điểm hầu hết các nhóm động vật lớn lần đầu xuất hiện trong hồ sơ hóa thạch.

Loài ambulacrarian mới này được đặt tên là Yujingia glutenotunica, có kích thước nhỏ, dài từ 8 đến 22 mm.

Chúng có hình dạng giống chai, với cơ thể mềm, dạng thạch, phía trên là các xúc tu dạng lông vũ dùng để bắt các hạt thức ăn từ nước. Một bộ phận phụ thứ hai có thể giúp chúng bám vào đáy biển.

Phân tích các đặc điểm giải phẫu của 100 loài còn sống và đã tuyệt chủng cho thấy Yujingia glutenotunica nằm gần tổ tiên chung cuối cùng của nhóm ambulacrarian.

“Trước đây, nhiều người cho rằng tổ tiên chung cuối cùng của ambulacrarian giống một loài giun sống trong hang dưới đáy biển, lọc thức ăn từ nước,” TS Mussini nói.

Tuy nhiên, hóa thạch mới này lại gợi ý rằng tổ tiên chung của ambulacrarian có thể đã kiếm ăn bằng xúc tu, và có nhiều điểm giống sao biển và họ hàng hơn.

Hóa thạch của Yujingia glutenotunica được tìm thấy ở Trung Quốc.

Phát hiện này cho thấy môi trường sinh thái có thể dẫn dắt các nhánh tiến hóa theo những con đường rất khác nhau, với các đặc điểm hình thái chuyên biệt.

Nhóm dây sống trở nên phụ thuộc vào vận động để tìm kiếm thức ăn, nên đã phát triển cơ thể thon gọn và bộ não, trong khi các thành viên của nhánh sao biển vẫn chủ yếu bám trụ dưới đáy biển và chuyên hóa theo lối sống lọc hạt.

Yujingia glutenotunica giúp kết nối các loài động vật nguyên thủy có xúc tu sống dưới đáy biển với các loài động vật da gai và bán dây sống hiện đại.

Phát hiện này mở ra cách tiếp cận mới để hiểu quá trình chuyển đổi sâu sắc từ đối xứng hai bên sang cơ thể đối xứng năm cánh của động vật da gai, đồng thời bổ sung một hóa thạch quan trọng vào khoảng trống lớn trong cây tiến hóa động vật thời kỳ đầu.

Video: Ngắm hóa thạch tuyệt đẹp và hình ảnh tái tạo sự sống của loài động vật chân kìm Megachelicerax 500 triệu năm trước.