Hòa thượng Chuyết Công trụ trì chùa Phật Tích

Tác giả: Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu

Phật Tích - Trung tâm Phật giáo cổ nhất ở Việt Nam

Cuốn sách tổng hợp những nghiên cứu, khảo cứu có giá trị của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu về chùa Phật Tích, làm nổi bật những giá trị tiêu biểu, độc đáo và đặc sắc về lịch sử, văn hóa của hệ thống di tích; những đóng góp quan trọng về tôn giáo, lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật… của trung tâm Phật giáo lớn và cổ xưa này trải qua chiều dài lịch sử dân tộc.

Hòa thượng Chuyết Công trụ trì chùa Phật Tích

Kế tục những di sản từ ngàn xưa để lại, hòa thượng Chuyết Công khi trụ trì ở chùa Phật Tích đã cho khai giảng các lớp học kinh phật tối thượng thừa để siêu độ vô lượng chúng sinh.

Sau khi đến Quảng Nam được chừng bảy, tám năm, hòa thượng Chuyết Công đã thuyết pháp phổ độ quần sinh cho hết thảy dân cư trong vùng.

Nơi nào hòa thượng Chuyết Công hoằng pháp là nơi ấy kẻ giàu người nghèo đều chen nhau đến nghe giảng đông như buổi chợ phiên. Nhân một hôm khi đi khất thực, hòa thượng Chuyết Công đã gặp Minh Hành thiền sư, là người ông rất lấy làm tâm đắc. Sau đó, hòa thượng Chuyết Công đã mật truyền tâm pháp: Bất nhị tâm pháp của môn phái cho Minh Hành thiền sư.

Bất chợt từ ngoài Kinh thành Thăng Long, sứ điệp hỏa tốc từ nhà buôn lớn Nguyễn Tề kính mời hòa thượng Chuyết Công về kinh để bái thỉnh. Hòa thượng Chuyết Công bèn nói với chúng tăng: “Đây thực không phải là câu chuyện ta muốn lưu lại cho hậu thế đời sau. Tuy nhiên, vì muốn mở đường hoằng pháp, hiển rõ tâm ấn môn phái ta không thể không thuận theo”. Nói xong, hòa thượng Chuyết Công thu xếp hành lý cùng với mấy đệ tử thân tín lên đường quay ra miền Bắc.

Khi về đến Kinh thành Thăng Long, thật không may, do Nguyễn Tề mắc tội đang ở trong ngục chưa đến kỳ hạn được tha nên thầy trò hòa thượng Chuyết Công phải đi khất thực mất vài tháng. May thay trong lúc đi khất thực ở Kinh thành, hòa thượng Chuyết Công đã gặp được một trưởng giả chuyên làm việc từ thiện, người này đã cung cấp lương thực, quần áo cho thầy trò. Vị trưởng giả này còn có các bà cô nguyên trước là cung tần được sủng ái nên rất giàu có và sùng phật pháp, họ đã thỉnh cầu hòa thượng Chuyết Công cho theo học. Sau khi tiếp nhận một số đệ tử quy y vừa xong thì quan Thái tể Dũng Lễ công, vì muốn tham thiền học Phật đã sai người thỉnh hòa thượng Chuyết Công đến phủ để xin được vấn đáp.

Thấy hòa thượng Chuyết Công tinh thông phật pháp lại có khả năng cảm hóa con người nên quan Thái tể đã xin bái hòa thượng làm thầy. Trong lòng quan Thái tể rất vui mừng vì đã có thầy chỉ dạy, nhưng ông vẫn còn hồ nghi về việc làm sao hòa thượng Chuyết Công ứng dụng phật pháp vào chốn nhân gian được? Tuy nhiên, sau vài tháng ở phủ quan, hòa thượng Chuyết Công xe gấm không ngồi, cỗ cao không dự mà vẫn giữ lối sống tu hành đạm bạc như xưa. Quan Thái tể đã nhận ra đây là tôn sư cao đạo. Ông bèn cho người con gái của mình xuống tóc quy y, theo thầy học phật pháp. Sau đó, thấy nơi Phật Tích có thiền khí như điểm hội tụ của bốn phương nên ông đã mời hòa thượng Chuyết Công về chùa Phật Tích trụ trì.

Nhục thân thiền sư Chuyết Công được phục dựng. Ảnh: phatgiao

Chùa Phật Tích vốn là chùa tháp có dấu tích được trường tồn từ đời nhà Lý, chính vua nhà Lý đã rời bỏ ngôi vị tôn quý đến đây quét chùa, tụng kinh trước tam bảo. Các tòa phật điện trước đã được vua Lý trang hoàng, hình thế long chầu hổ phục và được mở mang. Đồng thời, vua nhà Lý đã cho điêu khắc đầy đủ các thú vật quý dựng ở trước chùa Phật Tích. Khi thấy vua nhà Lý mải mê chăm lo xây dựng chùa Phật Tích, quần thần nhà Lý dâng biểu tấu nói rằng: Bậc chí tôn rời bỏ ngôi vị tôn quý để chăm lo những việc lao công thổ mộc hẳn có điều gì xa xỉ chăng(?). Lý Thánh Tông hoàng đế đáp rằng: Đình chùa chắc về cột mái, vững về nền gốc, bên trong trang trí bằng tượng Phật, bên ngoài trồng cây đại thụ hẳn sau này nơi đây sẽ có những hòa thượng nổi tiếng, sống thì hoằng pháp phổ độ chúng sinh, khi viên tịch họ sẽ kết thành nhục thân Bồ tát.

Kế tục những di sản từ ngàn xưa để lại, hòa thượng Chuyết Công khi trụ trì ở chùa Phật Tích đã cho khai giảng các lớp học kinh phật tối thượng thừa để siêu độ vô lượng chúng sinh. Khi vừa mới đặt chân lên chùa Phật Tích, hòa thượng Chuyết Công đã nhận thấy nơi đây thực là nơi đất báu để truyền nối pháp môn với núi hình thế như hổ ngồi, với sông hình thế như long cuộn, người dân thuận hòa an lạc. Hòa thượng Chuyết Công nói với chúng tăng: “Hình thế núi sông đã linh thiêng đến vậy, lẽ nào không có con người thành đạt trên con đường phật pháp sao?”. Quả thực khi hòa thượng Chuyết Công trụ trì chùa Phật Tích, bất kỳ ai dù chỉ ở đó thôi cũng đã đạt tới độ siêu thoát rồi. Trên từ hoàng thượng, hậu phi, vương công, cung tần, quan lại, dưới là thứ dân và hầu khắp tăng ni trong vùng cũng đều lui tới chùa Phật Tích để nghe giảng phật pháp.

Trên biểu chiếu của hoàng đế nhà Lê ban tặng cho hòa thượng Chuyết Công, người trụ trì chùa Phật Tích có đoạn viết: Đội ân thái thượng thánh minh, tâm tính thiện lạc. Nay ban tặng pháp danh sư tổ cho trụ trì Chuyết Công chùa Phật Tích và để đời sau khắc ghi Phật Tích sơn linh thiêng vào tứ trấn Kinh thành Thăng Long.

Ngoài việc hòa thượng Chuyết Công trùng tu chùa Phật Tích, công lao vô lượng thì số đệ tử chân truyền của hòa thượng Chuyết Công cũng khoảng vài trăm người, trong đó số người thành tựu là 10 người. Khi hòa thượng Chuyết Công viên tịch, một luồng khói hương thơm dâng ngập núi đồi Phật Tích và những thế hệ tăng ni đời sau kế tục sự nghiệp của ngài vẫn lưu giữ lời kệ chú nhắn nhủ huyền thoại:

“Trúc gầy tùng mảnh giọt sương đài,

Trăng tròn mây sáng khắp đêm dài.

Ai biết người thức nơi thiền quán,

Mỗi ngày chuông thanh đón sớm mai”.