Hòa thượng Thích Thiện Minh: 'Tùy duyên hội nhập nhưng cốt tủy phải giữ vững đạo tâm'

"Tôi nay tuổi đã ngoài bát tuần, sức khỏe không còn như xưa, nhưng mỗi khi nhắc về những ngày tháng đầu tiên GHPGVN TP.HCM được thành lập, ký ức lại hiện về rõ nét. Thế hệ chúng tôi đã cùng các bậc tôn túc tiền bối đi qua những giai đoạn gian khó nhất, từ lúc đất nước mới hòa bình, cơ sở vật chất tự viện thiếu thốn, cho đến khi chắp nối từng nhịp cầu để kiến tạo nên một tổ chức Giáo hội thống nhất và hòa hợp.

Nhìn lại chặng đường hơn 40 năm qua, từ góc độ của một người từng tham gia Phật sự vào những ngày đầu Ban Liên lạc Phật giáo yêu nước cho đến khi thành lập Giáo hội trong các vai trò Ủy viên kiêm Phó Văn phòng Thành hội Phật giáo TP. HCM nhiệm kỳ II, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tăng sự nhiệm kỳ VIII, Phó Trưởng ban Tăng sự đặc trách hệ phái Bắc tông nhiệm kỳ IX, X, rồi sau này gắn bó với Phật giáo Thủ Đức qua nhiều thăng trầm, biến thiên của địa giới hành chính, tôi nhận thấy sự phát triển của Phật giáo Thành phố là một bước tiến vượt bậc. Dù trải qua bao nhiêu thay đổi về cơ cấu hay nhân sự, tinh thần dấn thân vô ngã của chư Tăng Ni từ những ngày đầu ấy vẫn là di sản quý giá nhất mà thế hệ sau này được thụ hưởng.

Cách đây 4 năm, trước thềm Đại hội nhiệm kỳ trước, khi chia sẻ cùng Báo Giác Ngộ, tôi từng nhấn mạnh thông điệp: 'Giá trị cốt yếu vẫn được duy trì'. Hôm nay, trước một kỳ Đại hội mang tính bước ngoặt mới, tôi càng thấy điều đó thấm thía.

Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng nhìn lại chặng đường phát triển của GHPGVN qua các thời kỳ tại triển lãm "45 năm Giáo hội Phật giáo Việt Nam: Phát triển cùng đất nước - Bước vào kỷ nguyên mới" chính thức khai mạc vào sáng nay 1-4-2026 tại Việt Nam Quốc Tự - Ảnh: Quảng Đạo/BGN

Phật giáo chúng ta đang sống trong kỷ nguyên của công nghệ, của sự đổi thay nhanh chóng về cách thức giao tiếp và quản lý. Tăng Ni trẻ bây giờ giỏi ngoại ngữ, rành công nghệ, việc điều hành Phật sự cũng quy củ và hiện đại hơn thế hệ chúng tôi ngày trước rất nhiều. Đó là điều tất yếu của lý "tùy duyên".

Thế nhưng, "tùy duyên" mà không "bất biến" thì dễ đánh mất chính mình. Cái "bất biến" ở đây chính là Giới luật, là đạo tâm, là lý tưởng giải thoát và phụng sự chúng sanh. Dù xã hội văn minh đến đâu, hình ảnh vị xuất gia giữ gìn oai nghi tế hạnh, tịnh hóa thân tâm, đem lòng từ bi xoa dịu nhân thế vẫn là hình ảnh có sức giáo hóa lớn lao nhất. Thành tựu của Giáo hội không chỉ nằm ở những bản báo cáo với những con số to lớn, mà nằm ở chỗ chúng ta đã gieo được bao nhiêu hạt giống thiện lành vào lòng bá tánh.

Khác với tâm thế lo âu của một số người khi chuyển giao thế hệ, cá nhân tôi nhìn nhận vấn đề nhân sự của Đại hội sắp tới bằng sự hoan hỷ và niềm tin tuyệt đối theo quy luật 'tre già măng mọc'.

Chư tôn túc thế hệ chúng tôi giờ đây như những bóng cây cổ thụ, lùi về phía sau làm chỗ dựa tinh thần, làm bóng mát đạo hạnh để chứng minh và định hướng. Không gian rộng lớn phía trước là mảnh đất của thế hệ Tăng Ni trẻ dấn thân phụng sự.

Đại hội đại biểu Phật giáo TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 có ý nghĩa đặc biệt trong tiến trình kiện toàn tổ chức, đoàn kết và hòa hợp của Tăng Ni và Phật tử Thành phố. Tôi kỳ vọng tân Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM nhiệm kỳ mới sẽ quy tụ được những bậc tôn đức tài năng, đức độ, có tầm nhìn chiến lược. Các vị kế thừa không chỉ cần có năng lực quản trị, điều hành Phật sự nhanh nhạy, mà còn phải là những người kết nối được sức mạnh của Tăng đoàn. Hãy mạnh dạn đổi mới những phương thức đã cũ, dám nghĩ dám làm, ứng dụng công nghệ để hoằng pháp và quản lý, nhưng mọi sự đổi mới ấy phải luôn bám rễ thật sâu vào nền tảng Giới - Định - Tuệ.

Cầu chúc cho Đại hội đại biểu Phật giáo TP.HCM sắp tới thành tựu viên mãn, mở ra một chương mới hanh thông, tiếp tục khẳng định vị thế của một trung tâm Phật giáo năng động, nghĩa tình và luôn đồng hành cùng dân tộc".