Hoàn thiện cơ chế đặc thù, tạo đột phá cho du lịch Việt Nam

Toàn cảnh phiên thảo luận tại tổ 1 (Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội)

Các ý kiến cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Nghị quyết, cho rằng việc xây dựng những cơ chế, chính sách đủ mạnh, có tính đột phá là yêu cầu cấp thiết nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, huy động nguồn lực và khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của du lịch Việt Nam.

Dự án Luật thể hiện tinh thần kiến tạo, phản ứng chính sách linh hoạt, nhạy bén

Đánh giá cao Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo đã chuẩn bị dự thảo Nghị quyết công phu trong thời gian ngắn, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà ghi nhận tinh thần cầu thị, tiếp thu, giải trình thấu đáo các ý kiến đóng góp, cũng như chất lượng báo cáo thẩm tra của Ủy ban Văn hóa và Xã hội.

Đại biểu đặc biệt đánh giá cao tinh thần kiến tạo, phản ứng chính sách linh hoạt, nhạy bén khi dự thảo đề xuất các giải pháp tài chính tại Điều 7 nhằm kích cầu du lịch, hỗ trợ doanh nghiệp vận tải hàng không mở đường bay mới và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm.

Tuy nhiên, theo đại biểu, việc giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tự quy định mức hỗ trợ tài chính trực tiếp mà chưa có khung kiểm soát chung từ Trung ương có thể dẫn đến cạnh tranh chính sách không lành mạnh giữa các địa phương, phân tán nguồn lực ngân sách và tạo nguy cơ bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu góp ý cho dự thảo Nghị quyết

Để khắc phục, đại biểu đề nghị bổ sung quy định giao Chính phủ ban hành khung tiêu chí, điều kiện, nguyên tắc công khai, minh bạch và mức trần hỗ trợ tài chính tối đa, làm căn cứ để các địa phương triển khai thống nhất, bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.

Liên quan đến cơ chế thử nghiệm có kiểm soát tại Điều 9, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đánh giá đây là tư duy đổi mới cần thiết, đáp ứng yêu cầu phát triển các mô hình kinh doanh du lịch 24/7 và những sản phẩm, dịch vụ mới.

Tuy nhiên, đổi mới phải đi đôi với kiểm soát rủi ro, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, du khách. Vì vậy, đại biểu đề nghị các đề án thử nghiệm phải có phương án bảo hiểm rủi ro bắt buộc hoặc ký quỹ tài chính để bảo đảm trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với du khách và các tổ chức, cá nhân chịu ảnh hưởng.

Đại biểu cũng đề nghị rà soát mối quan hệ giữa dự thảo Nghị quyết với Luật Thủ đô, nhất là thẩm quyền quyết định các cơ chế thí điểm và hoạt động kinh tế đêm tại Hà Nội. Theo đó, cần làm rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật, bảo đảm không hạn chế những thẩm quyền đặc thù đã được Quốc hội giao cho Thủ đô.

Mở không gian phát triển du lịch biển, gắn tăng trưởng với bảo vệ môi trường

Đại biểu Tạ Đình Thi góp ý cho dự thảo Nghị quyết

Góp ý vào dự thảo, đại biểu Tạ Đình Thi cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết, đánh giá dự thảo đã kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng về đổi mới, tạo đột phá cho những ngành kinh tế mũi nhọn.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung một chương hoặc điều khoản riêng với những cơ chế đặc thù cho du lịch biển, đảo. Theo đại biểu, tiềm năng du lịch biển Việt Nam không chỉ giới hạn ở nghỉ dưỡng mà còn bao gồm du lịch di sản, du lịch tàu biển, thể thao biển, du lịch sinh thái gắn với hệ sinh thái biển.

Từ thực tiễn đó, đại biểu đề xuất cho phép thí điểm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các tổ hợp du lịch biển quy mô lớn, hoạt động 24/7, kinh tế đêm trên biển và du lịch tàu biển quốc tế. Đồng thời, nghiên cứu chính sách thị thực đặc thù cho khách du lịch tàu biển, khách lưu trú dài ngày tại các đảo, đặc khu du lịch biển; bổ sung ưu đãi về thuế, tiền thuê đất đối với các dự án du lịch sinh thái biển và du lịch cộng đồng.

Đáng chú ý, đại biểu Tạ Đình Thi đề xuất bổ sung Quảng Ninh và Khánh Hòa vào nhóm địa bàn ưu tiên áp dụng chính sách đặc thù. Đây là hai địa phương có lợi thế nổi bật về biển, đảo, có tiềm năng phát triển các tổ hợp du lịch, giải trí, văn hóa, thể thao biển quy mô lớn, đồng thời có cơ sở để triển khai các mô hình thí điểm.

Đại biểu cũng kiến nghị nghiên cứu cơ chế đặc thù trong quản lý, sử dụng không gian biển, chính sách thị thực thông thoáng nhằm thu hút khách quốc tế cao cấp, lưu trú dài ngày; khuyến khích phát triển hệ sinh thái du lịch xanh, tuần hoàn, phát thải các-bon thấp.

Nhấn mạnh yêu cầu phát triển bền vững, đại biểu Tạ Đình Thi cho rằng các dự án du lịch, đặc biệt là dự án quy mô lớn tại khu vực biển, đảo, phải tuân thủ giới hạn sinh thái, phù hợp với quy hoạch không gian biển và khả năng chịu tải của môi trường.

Cùng với các chính sách ưu đãi tín dụng xanh, trái phiếu xanh, cần tăng cường bảo vệ hệ sinh thái biển, kiểm soát rác thải nhựa, bảo tồn rạn san hô, thảm cỏ biển và rừng ngập mặn.

Đặc biệt, phát triển du lịch phải gắn với bảo đảm sinh kế của người dân địa phương, tạo điều kiện để ngư dân, cộng đồng ven biển trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ, phát huy tri thức bản địa, phát triển du lịch cộng đồng và được chia sẻ lợi ích từ hoạt động du lịch.

Cũng bày tỏ sự đồng tình với việc ban hành Nghị quyết, đại biểu Nguyễn Phương Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội ghi nhận nỗ lực của cơ quan soạn thảo trong việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo, xác định rõ hơn các nhóm chính sách, đối tượng thụ hưởng và điều kiện áp dụng.

Đại biểu Nguyễn Phương Thủy góp ý cho dự án Luật

Theo đại biểu, trong bối cảnh du lịch có khả năng lan tỏa tới nhiều lĩnh vực, việc thiết kế những cơ chế đủ mạnh để thu hút đầu tư, phát triển sản phẩm mới, khai thác tốt hơn tiềm năng văn hóa, thiên nhiên và con người Việt Nam là cần thiết.

Tuy nhiên, do Nghị quyết có nhiều cơ chế ưu đãi, chính sách thí điểm và những quy định có thể khác với pháp luật hiện hành, đại biểu đề nghị làm rõ tính chất pháp lý, thời hạn áp dụng các chính sách đặc thù nhằm bảo đảm tính ổn định, khả năng dự đoán của môi trường đầu tư.

Bên cạnh đó, cần rà soát mối quan hệ giữa chính sách phát triển du lịch với chính sách phát triển công nghiệp văn hóa; đồng thời hoàn thiện quy định về thử nghiệm có kiểm soát theo hướng phân biệt rõ đối tượng thử nghiệm và thực hiện phân cấp thẩm quyền thực chất.

Từ những góc tiếp cận khác nhau, các ý kiến tại phiên thảo luận đều hướng tới mục tiêu xây dựng một Nghị quyết thực sự có tính đột phá nhưng phải bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và minh bạch. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp, bảo vệ quyền lợi người dân và du khách, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho du lịch Việt Nam theo hướng bền vững, chất lượng và có sức cạnh tranh cao.