Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu xác lập ngay cơ chế điều phối logistics quốc gia

Khắc phục điều phối phân tán, làm rõ trách nhiệm

Phát biểu tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 ngày 7/11 ở Gia Lai, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu nâng năng lực tổ chức, kết nối và vận hành chuỗi cung ứng quốc gia, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số và nâng tính tự chủ của nền kinh tế.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026.

Theo Phó Thủ tướng, logistics là dịch vụ thiết yếu, gắn sản xuất với tiêu dùng, thị trường trong nước với quốc tế. “Đầu tư cho logistics chính là đầu tư cho năng lực phát triển của đất nước”, ông khẳng định.

Tuy nhiên, năng lực logistics chưa theo kịp yêu cầu phát triển. Chi phí còn tương đương 16-17% GDP, trong khi bình quân thế giới khoảng 10-12%. Hàng hóa mất nhiều thời gian tại các điểm giao nhận, chuyển tiếp, làm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi và giảm sức cạnh tranh.

Phó Thủ tướng chỉ rõ điều phối phát triển logistics còn phân tán. Quy hoạch, đầu tư và phát triển dịch vụ chưa được phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, địa phương. Trách nhiệm theo dõi, xử lý điểm nghẽn trên toàn hành trình chưa rõ, khiến thời gian và chi phí của cả chuỗi chưa được giảm tương ứng.

Từ thực tế này, Phó Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện thể chế và xác lập ngay cơ chế điều phối logistics quốc gia. Bộ Công Thương tập trung rà soát chính sách phát triển ngành, trọng tâm là Nghị định 163/2017/NĐ-CP; chủ trì trình Thủ tướng Chính phủ phương án thành lập Ủy ban Chỉ đạo Quốc gia về phát triển logistics trong tháng 12/2026.

Ủy ban do một lãnh đạo Chính phủ trực tiếp phụ trách, Bộ Công Thương là cơ quan thường trực, có bộ phận giúp việc chuyên trách đủ mạnh. Quy chế và thẩm quyền liên ngành, liên vùng phải rõ ràng, đồng thời bảo đảm không phát sinh bộ máy.

Yêu cầu đổi mới điều phối được đặt ra khi quy mô thương mại mở rộng. Trong 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 1.010,55 tỷ USD, lần đầu vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD. Ngành logistics tăng trưởng khoảng 14-16% mỗi năm, đóng góp khoảng 4,5-5% GDP, nhưng khả năng tổ chức dịch vụ và kết nối thị trường vẫn còn hạn chế.

Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 thu hút khoảng 600 đại biểu, doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Doanh nghiệp Việt Nam chưa nắm giữ thị phần tương xứng với quy mô thị trường; khả năng cung cấp dịch vụ tích hợp, tham gia mạng lưới quốc tế và đảm nhận các khâu giá trị gia tăng cao còn yếu. Hạn chế về vốn, công nghệ, nhân lực và đối tác khiến nhiều doanh nghiệp chủ yếu đảm nhận từng công đoạn, nên lượng hàng tăng nhưng giá trị nắm giữ chưa tăng tương xứng.

Giao thời hạn xử lý điểm nghẽn hạ tầng, thủ tục

Cùng với kiện toàn cơ chế điều phối, Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng phối hợp Bộ Công Thương và địa phương rà soát kết nối cảng, cửa khẩu với trung tâm logistics, khu công nghiệp, vùng sản xuất để tổ chức mạng lưới hạ tầng theo luồng hàng. Trong quý I/2027, phải lập danh mục điểm nghẽn, xác định nguồn lực và tiến độ xử lý.

Lãnh đạo tỉnh Gia Lai trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư dự án hạ tầng logistics trên địa bàn.

Việc lựa chọn trung tâm logistics cần căn cứ nguồn hàng, kết nối đa phương thức và hiệu quả khai thác; giảm phụ thuộc đường bộ, tăng vận tải đường sắt, đường thủy và ven biển. Riêng Gia Lai cần kết nối vùng nguyên liệu phía Tây với cửa ngõ biển Quy Nhơn, hình thành chuỗi chế biến, bảo quản, xuất khẩu ổn định.

Đối với thủ tục tại cửa khẩu, Bộ Tài chính cùng các bộ quản lý chuyên ngành tổ chức kiểm tra theo hướng thống nhất đầu mối, hồ sơ, hệ thống dữ liệu, tiêu chí rủi ro và cơ chế phân luồng; tăng hậu kiểm, giảm trùng lặp. Chứng từ điện tử và Hệ thống Quá cảnh Hải quan ASEAN cần được mở rộng.

Bộ Công Thương được yêu cầu gắn tận dụng các hiệp định thương mại tự do với logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới. Những vướng mắc về vận tải, container rỗng và hàng quá cảnh Việt Nam - Lào phải được xử lý trong quý I/2027.

Trong năm 2027, Bộ Công Thương thí điểm kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu logistics quốc gia, chuẩn hóa chứng từ và giảm khai báo lặp lại. Công nghệ cần được ứng dụng để tối ưu tuyến vận chuyển, giảm xe chạy rỗng và tồn kho. Các bộ hướng dẫn đo lường tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, chuẩn bị tuyến thay thế và kho dự phòng khi xảy ra gián đoạn.

Để nâng năng lực doanh nghiệp, Phó Thủ tướng yêu cầu tăng kết nối đơn vị logistics với chủ hàng, nhà sản xuất, nhà phân phối nhằm tập hợp nguồn hàng ổn định, phát triển dịch vụ trọn gói, chuỗi lạnh và mở rộng mạng lưới quốc tế. Đào tạo nhân lực phải sát nhu cầu; các dự án khả thi được hỗ trợ tiếp cận vốn theo nguyên tắc thị trường.

Bộ Công Thương đồng thời đánh giá một năm triển khai Chiến lược phát triển logistics, làm rõ kết quả, hạn chế và đề xuất điều chỉnh phù hợp yêu cầu phát triển. Phó Thủ tướng nhấn mạnh phải tháo gỡ đến cùng từng điểm nghẽn, hiện thực hóa cam kết bằng kết quả cụ thể để giảm chi phí logistics.

Các đại biểu tham quan, tìm hiểu quy mô và năng lực hoạt động của cảng Thị Nại, phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai.

Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 do Bộ Công Thương phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức trong hai ngày 6-7/11 tại tỉnh Gia Lai. Với chủ đề “Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi giá trị toàn cầu”, diễn đàn tập trung vào yêu cầu tăng cường liên kết vùng, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ logistics. Đây là sự kiện thường niên được tổ chức từ năm 2013, tạo cơ hội đối thoại giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và các tổ chức quốc tế.

Bên cạnh phiên toàn thể, diễn đàn có hai phiên hội thảo chuyên đề về hoàn thiện chính sách, pháp luật và tìm cơ hội bứt phá cho logistics miền Trung - Tây Nguyên. Các nội dung thảo luận gắn với kết nối vùng nguyên liệu, cảng biển, cửa khẩu; phát triển vận tải đa phương thức, kho lạnh và dịch vụ logistics nông sản. Hoạt động khảo sát tại cảng Quy Nhơn và Khu công nghiệp, Đô thị và Dịch vụ Becamex - VSIP cũng giúp các đại biểu tiếp cận thực tế hạ tầng, tìm hiểu nhu cầu hợp tác, đầu tư logistics tại Gia Lai.