Hoàn thiện hành lang pháp lý minh bạch và linh hoạt cho bảo hiểm hưu trí bổ sung

Từ ngày 10/5, Nghị định số 85/2026/NĐ-CP quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung sẽ có hiệu lực. Đây là cơ chế giúp người lao động có thêm lựa chọn tích lũy để gia tăng đáng kể thu nhập khi nghỉ hưu.

Chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội cho người cao tuổi. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội cho người cao tuổi. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Kế thừa Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 và tiếp tục được khẳng định tại Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình bảo hiểm tự nguyện theo nguyên tắc thị trường. Nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho chính sách này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 85/2026/NĐ-CP (thay thế Nghị định số 88/2016/NĐ-CP).

Đối tượng tham gia là người sử dụng lao động và người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Việc triển khai được thực hiện thông qua các doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí.

Cơ chế đóng linh hoạt, bảo vệ quyền lợi người lao động

Theo quy định mới, quy trình tham gia được thực hiện bài bản: Người sử dụng lao động xây dựng phương án, lấy ý kiến người lao động; sau khi thống nhất sẽ ký thỏa thuận tham gia (trực tiếp hoặc qua công đoàn). Tiếp đó, doanh nghiệp ký hợp đồng với đơn vị quản lý quỹ để mở tài khoản hưu trí cá nhân cho từng người lao động.

Khoản tiền trong tài khoản hưu trí cá nhân bao gồm phần đóng góp của người lao động và phần hỗ trợ từ người sử dụng lao động (nếu có). Mức đóng do hai bên tự nguyện thỏa thuận dựa trên khả năng tài chính. Đặc biệt, nếu doanh nghiệp có quy định về thời gian làm việc tối thiểu để người lao động được hưởng phần đóng góp của công ty, thời gian này không được vượt quá 05 năm.

Nghị định 85 cũng nêu rõ, việc tham gia quỹ hưu trí bổ sung không phải là điều kiện bắt buộc để tuyển dụng hay gia hạn hợp đồng. Người sử dụng lao động nghiêm cấm phân biệt đối xử, cản trở quyền lợi hợp pháp của người lao động, hoặc gắn việc tham gia quỹ với các chính sách khen thưởng, thi đua và phúc lợi chung của doanh nghiệp.

Đa dạng hình thức chi trả

Mức chi trả bảo hiểm hưu trí bổ sung phụ thuộc vào số dư tài khoản cá nhân tại thời điểm nhận, quy định của chương trình bảo hiểm và thỏa thuận giữa hai bên. Do hoạt động theo nguyên tắc thị trường, Nhà nước không bảo lãnh về số tiền chi trả. Mọi tranh chấp phát sinh sẽ được giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải, trọng tài hoặc Tòa án.

Người lao động có thể linh hoạt lựa chọn phương thức nhận chi trả: hằng tháng, nhận một lần, hoặc kết hợp cả hai.

Đáng chú ý, người lao động được quyền rút trước hạn và hưởng trọn phần đóng góp của người sử dụng lao động cùng kết quả đầu tư trong các trường hợp đặc biệt: Bị tử vong; mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS); suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng; công dân nước ngoài không tiếp tục cư trú tại Việt Nam hoặc hết hạn giấy phép lao động.

Quản lý quỹ minh bạch, kiểm soát rủi ro

Để đảm bảo an toàn cho nguồn tiền tích lũy của người lao động, Nghị định 85 đặt ra các quy định kiểm soát rất chặt chẽ đối với quỹ hưu trí bổ sung.

Cụ thể, quỹ phải được quản lý tách bạch hoàn toàn với tài sản của doanh nghiệp quản lý quỹ; việc hạch toán được thực hiện độc lập nhằm tránh rủi ro. Quỹ chịu sự kiểm soát của các ngân hàng lớn, được kiểm toán định kỳ 6 tháng/lần và phải báo cáo Bộ Tài chính hằng năm.

Về hoạt động đầu tư, các doanh nghiệp quản lý quỹ được phép rót vốn vào nhiều kênh như trái phiếu chính phủ, tín phiếu kho bạc, cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp... Tuy nhiên, để hạn chế rủi ro, tỷ lệ đầu tư vào từng danh mục bị giới hạn nghiêm ngặt trong khoảng từ 5% đến 40% tổng giá trị tài sản quỹ, tùy thuộc vào loại hình.

Với cơ chế quản lý minh bạch và linh hoạt, bảo hiểm hưu trí bổ sung được kỳ vọng sẽ trở thành "giá đỡ" tài chính vững chắc thứ hai, song hành cùng bảo hiểm xã hội bắt buộc, giúp người lao động an tâm tận hưởng cuộc sống khi về già./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus: https://www.vietnamplus.vn/hoan-thien-hanh-lang-phap-ly-minh-bach-va-linh-hoat-cho-bao-hiem-huu-tri-bo-sung-post1102448.vnp