Hoàn thiện khung pháp lý, gỡ 'nút thắt' xuất nhập khẩu nông sản

Hội nghị trực tuyến tuyên truyền, phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật mới trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật. (Ảnh: KIỀU TÂM)

Làm rõ quy định, tạo thuận lợi cho xuất khẩu nông sản

Chiều 5/2, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội nghị trực tuyến tuyên truyền, phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật mới trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Việt Nam triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm bảo đảm thống nhất, hiệu quả trong tổ chức thực hiện, nhất là đối với các lĩnh vực gắn trực tiếp với xuất nhập khẩu nông sản.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật nhấn mạnh, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp là cải cách lớn, hướng tới tinh gọn bộ máy, giảm cấp trung gian, tăng hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Theo ông Tuấn, trong bối cảnh đó, hệ thống văn bản pháp luật về trồng trọt và bảo vệ thực vật cần tiếp tục được rà soát, sửa đổi theo hướng đồng bộ, rõ thẩm quyền, giảm tầng nấc trung gian, tăng tính chủ động cho địa phương. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện, đặc biệt với các hoạt động liên quan trực tiếp đến xuất khẩu nông sản.

Về cơ sở pháp lý, Quốc hội đã thông qua Luật số 146/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, trong đó có Luật Trồng trọt và Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật. Trên cơ sở đó, Chính phủ ban hành các nghị định hướng dẫn, tiếp đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư số 07/2026/TT-BNNMT, quy định chi tiết nhiều nội dung mới liên quan đến quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.

Hội nghị nhằm giúp địa phương, doanh nghiệp nắm rõ các điểm mới của hệ thống pháp luật, triển khai thống nhất, hiệu quả; đồng thời là diễn đàn trao đổi, tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn sản xuất, xuất khẩu nông sản.

Các đại biểu tham dự Hội nghị trực tuyến tại điểm cầu Hà Nội. (Ảnh: KIỀU TÂM)

Cắt giảm thủ tục, tăng hậu kiểm để nâng cao uy tín nông sản Việt

Tại hội nghị, nhiều vấn đề “nóng” được địa phương và doanh nghiệp quan tâm, tập trung vào quản lý phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, những yếu tố then chốt quyết định khả năng tiếp cận thị trường nhập khẩu.

Liên quan đến phân bón, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, pháp luật đã phân định rõ nhóm phân bón phải khảo nghiệm và không phải khảo nghiệm. Những loại có thành phần, công thức rõ ràng, đã được sử dụng ổn định sẽ được tạo điều kiện rút gọn thủ tục; trong khi các loại tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường, chất lượng nông sản vẫn phải kiểm soát chặt chẽ. Hiện nay, thủ tục công nhận phân bón lưu hành không thu phí, lệ phí và đang được đẩy mạnh thực hiện trực tuyến, tiến tới 100% hồ sơ nộp qua môi trường điện tử.

Đối với thuốc bảo vệ thực vật, thực hiện chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, yêu cầu về bằng cấp, trình độ chuyên môn đối với chủ cơ sở buôn bán đã được bãi bỏ; chỉ người trực tiếp bán mới phải đáp ứng yêu cầu về kiến thức, trình độ chuyên môn phù hợp. Việc phân biệt cơ sở bán buôn và bán lẻ tiếp tục thực hiện theo các quy định hiện hành của pháp luật về thương mại và ngoại thương.

Về quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, quy định mới không yêu cầu vùng trồng phải liền vùng, liền thửa; cho phép các hộ liên kết để hình thành vùng nguyên liệu đạt diện tích tối thiểu, phù hợp với thực tiễn sản xuất còn manh mún. Nguyên tắc xuyên suốt là bảo đảm truy xuất nguồn gốc rõ ràng, xử lý đúng vùng trồng vi phạm, tránh áp dụng biện pháp “siết chặt” tràn lan.

Đối với việc chuyển đổi, tạm dừng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khẳng định các quy định đã được làm rõ trong nghị định hướng dẫn. Việc chuyển đổi chỉ là thủ tục hành chính nhằm thống nhất định dạng mới; trong thời gian chuyển tiếp, tổ chức, cá nhân vẫn được sử dụng mã số đã cấp, đồng thời phối hợp với cơ quan chuyên môn và phía nước nhập khẩu để hoàn tất phê duyệt.

Theo ông Nghiêm Quang Tuấn, việc hoàn thiện khung pháp lý không nhằm “siết” sản xuất mà để khắc phục tình trạng manh mún, nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu. Đối với xuất khẩu nông sản, từ vùng trồng đến cơ sở đóng gói đều phải được đối tác chấp thuận; do đó, kiểm tra, giám sát không chỉ là yêu cầu pháp lý trong nước mà còn là yếu tố then chốt bảo vệ uy tín, thương hiệu nông sản Việt Nam.

Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng dễ hiểu, dễ áp dụng; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với hậu kiểm; đồng hành cùng địa phương, doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy xuất nhập khẩu nông sản bền vững, minh bạch và hiệu quả hơn.

THANH TRÀ