Hoàn thiện thể chế, tạo không gian phát triển mới cho cộng đồng doanh nghiệp

Sáng 25/8, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự lễ kỷ niệm 20 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME). Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo không gian phát triển mới cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Chính sách phải đi vào thực chất

Theo Thủ tướng, sự lớn mạnh của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa gắn liền với quá trình đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Trong chặng đường mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là gia tăng số lượng doanh nghiệp mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, năng suất, năng lực công nghệ, quản trị và tầm vóc của doanh nghiệp.

Trong đó, môi trường pháp lý và chính sách có vai trò đặc biệt quan trọng. Thủ tướng yêu cầu chính sách phải ổn định, dễ hiểu, dễ thực hiện, đồng thời phải giảm thực chất chi phí và thời gian tuân thủ của doanh nghiệp.

Đây là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Bởi trên thực tế, bên cạnh các khoản chi phí đầu vào như vốn, nhân công, nguyên vật liệu hay logistics, doanh nghiệp còn phải dành nguồn lực đáng kể cho việc tìm hiểu quy định, hoàn thiện hồ sơ, thực hiện thủ tục và đáp ứng các yêu cầu pháp lý trong quá trình hoạt động.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, tác động này càng rõ nét khi nguồn lực tài chính, nhân sự pháp chế và quản trị thường hạn chế hơn các doanh nghiệp quy mô lớn. Vì vậy, một hệ thống chính sách rõ ràng, ổn định và có khả năng dự báo không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mà còn tạo điều kiện để tập trung nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh và đổi mới sáng tạo.

Tạo không gian để doanh nghiệp lớn lên

Một trong những định hướng được Thủ tướng nhấn mạnh là tạo không gian phát triển mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó, khu vực này không chỉ cần phát triển về số lượng mà phải trở thành nền tảng vững chắc và nguồn bổ sung liên tục cho lớp doanh nghiệp lớn.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc hoàn thiện chính sách cần tiếp tục gắn với những vấn đề doanh nghiệp quan tâm trực tiếp như đầu tư, đất đai, thuế, tín dụng, khoa học - công nghệ, sở hữu trí tuệ và cạnh tranh.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu cải cách thể chế không dừng ở việc ban hành thêm chính sách, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng thực thi. Một quy định dù được thiết kế với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp nhưng nếu thiếu rõ ràng, phát sinh nhiều thủ tục hoặc làm tăng chi phí tuân thủ thì hiệu quả chính sách sẽ bị hạn chế.

Bên cạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội cũng được đặt vào vị trí chủ động hơn trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách. Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp tới các cơ quan hoạch định chính sách.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, giảm chi phí tuân thủ vì thế không chỉ là yêu cầu về cải cách thủ tục hành chính. Đây còn là một cấu phần của cải thiện môi trường kinh doanh, giúp doanh nghiệp giảm nguồn lực dành cho thủ tục để chuyển sang đầu tư, đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường.

Thông điệp của Thủ tướng về một hệ thống chính sách ổn định, dễ hiểu, dễ thực hiện vì vậy có ý nghĩa đặc biệt với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khi chính sách có tính dự báo cao và chi phí tuân thủ được giảm thực chất, doanh nghiệp sẽ có thêm dư địa để đầu tư dài hạn, nâng cao năng lực và từng bước lớn mạnh, đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế.

VINASME thành lập ngày 27/4/2005, từ 300 doanh nghiệp hội viên và hai liên minh hợp tác xã cấp tỉnh, đến nay Hiệp hội có hơn 65.000 hội viên; 54 hội, hiệp hội thành viên tại 34 tỉnh, thành phố; cùng hệ thống đơn vị chuyên môn và hỗ trợ doanh nghiệp.

Trong 20 năm, VINASME làm cầu nối giữa cơ quan hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp. Hiệp hội tham gia góp ý Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017; kiến nghị sửa đổi quy định về thủ tục hành chính, đất đai, thuế, tín dụng và tổng hợp khó khăn thực tiễn gửi cơ quan có thẩm quyền.

VINASME tham gia các đề án hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp; liên kết doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nhỏ và vừa; nâng cao năng lực hội nhập và chuyển đổi số. Các chương trình xúc tiến thương mại, đào tạo đã mở thêm kênh tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường.