Hoàng Văn Thụ: Đưa chính sách trợ giúp pháp lý đến người dân

Xã Hoàng Văn Thụđược hình thành trên cơ sở sáp nhập nguyên trạng 5 xã thuộc huyện Văn Lãng cũ, gồm: Hoàng Văn Thụ, Tân Thanh, Tân Mỹ, Nhạc Kỳ, Hồng Thái. Xã có diện tích tự nhiên 114,5 km2; đường biên giới với Trung Quốc dài trên 13,7km. Toàn xã có hơn 4.500 hộ dân, với hơn 17.000 nhân khẩu, gồm các dân tộc Tày, Nùng, Kinh sinh sống trên địa bàn, trong đó dân tộc thiểu số chiếm 95%. Từ đặc điểm địa bàn có nhiều đối tượng thuộc diện được TGPL, xã đã chú trọng việc tuyên truyền chính sách TGPL đến đông đảo người dân.

Đa dạng hình thức  

TGPL là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người được TGPL trong vụ việc TGPL theo quy định của Luật TGPL, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Hiện nay có 3 hình thức TGPL đó là: tham gia tố tụng, tư vấn pháp luật và đại diện ngoài tố tụng.

Bà Hứa Quỳnh Nga, Phó Chủ tịch UBND xã Hoàng Văn Thụ thông tin: Xác định ý nghĩa của chính sách TGPL, xã đã chú trọng triển khai đẩy mạnh truyền thông về TGPL đến người dân, bằng nhiều hình thức đa dạng, đến tận thôn, bản. Chúng tôi cũng bố trí công chức để hỗ trợ người dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, bộ phận tiếp dân tại trụ sở UBND xã để thường xuyên tư vấn, hỗ trợ, hướng dẫn cho người dân các thủ tục, hồ sơ gửi yêu cầu TGPL đến Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh (thuộc Sở Tư pháp). Qua đó, bảo đảm người dân thuộc đối tượng được TGPL tiếp cận, thụ hưởng chính sách nhân văn của Nhà nước khi có nhu cầu, nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các đối tượng yếu thế.

Chuyên viên Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hoàng Văn Thụ tuyên truyền về chính sách trợ giúp pháp lý đến người dân

Theo đó, chính quyền, các đoàn thể xã đã phối hợp với các sở, ban, ngành tổ chức các hoạt động tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, lồng ghép nội dung về TGPL, với nhiều hình thức phong phú như: hội nghị, tập huấn, sinh hoạt đoàn thể, họp thôn, hệ thống loa truyền thanh, mạng xã hội… Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn xã đã tổ chức được gần 50 cuộc tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, lồng ghép nội dung TGPL, cho hơn 3.400 lượt người tham dự.

Tại các hội nghị tuyên truyền, UBND xã thường xuyên phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng tăng cường trao đổi, đối thoại, giải đáp trực tiếp những khó khăn, vướng mắc của người dân nhằm nâng cao hiệu quả tiếp cận và tìm hiểu pháp luật. Nội dung các buổi tuyên truyền tập trung vào những vấn đề thiết thực, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân như: đất đai, hôn nhân và gia đình, TGPL, an toàn giao thông... Nhờ đó, người dân được tiếp cận thông tin pháp luật một cách rõ ràng, dễ hiểu, được hỗ trợ và thụ hưởng đầy đủ các quyền TGPL theo quy định của Nhà nước. Đồng thời, thông qua hoạt động này cũng góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, bảo đảm quyền và nghĩa vụ của mỗi công dân trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính và các chính sách liên quan.

Nổi bật ngày 14/4/2026, UBND xã Hoàng Văn Thụ đã phối hợp với Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh tổ chức 2 hội nghị truyền thông về tiếp cận chính sách TGPL tại hai nhà văn hóa thôn, với gần 100 người tham dự. Chị Dương Thị Quỳnh Hoa, trợ giúp viên pháp lý, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh cho biết: Tại hội nghị truyền thông về TGPL ở xã Hoàng Văn Thụ, tôi đã giới thiệu, kết hợp trình chiếu ngắn gọn nội dung chính của Luật TGPL và các văn bản hướng dẫn thi hành, giúp người dân nắm được cơ bản khái niệm về TGPL, đối tượng, các hình thức TGPL. Đồng thời hướng dẫn tiếp cận dịch vụ TGPL miễn phí. Trong khi tuyên truyền, tôi đã dẫn chứng lại các vụ việc, vụ án thực tế mà tôi đã từng TGPL, để người dân hiểu rõ ý nghĩa của chính sách TGPL. Tôi đã tư vấn, giải đáp thắc mắc về pháp luật cho người dân tham dự hội nghị khi có nhu cầu.

Bảo đảm đúng đối tượng

Ngày 23/4/2026, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TGPL với nhiều điều chỉnh đáng chú ý, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tiếp cận và thực hiện chính sách TGPL. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027. Trong đó đối tượng được TGPL bao gồm: người có công với cách mạng; cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi liệt sĩ; người thuộc hộ nghèo, người thuộc hộ cận nghèo; người nhiễm chất độc da cam; người khuyết tật; trẻ em; người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người dân tộc thiểu số rất ít người… Luật sửa đổi đã bổ sung nhóm “người lao động có thu nhập thấp là người bị buộc tội, bị hại” nhằm bảo đảm tốt hơn quyền được TGPL trong tố tụng hình sự. Đồng thời, bổ sung quy định mở “người được TGPL khác theo quy định của pháp luật” để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong từng giai đoạn.

Người dân xã Hoàng Văn Thụ dự hội nghị truyền thông về tiếp cận chính sách trợ giúp pháp lý (tháng 4/2026)

Căn cứ vào luật mới sửa đổi, xã Hoàng Văn Thụ đã kịp thời tuyên truyền đến người dân, đặc biệt là những đối tượng được hưởng chính sách TGPL, để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các đối tượng được TGPL trên địa bàn xã. Ông Nguyễn Khắc Mạnh, Trưởng thôn Tân Mỹ, xã Hoàng Văn Thụ cho biết: Thôn tôi có gần 300 hộ với hơn 1.000 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số. Tôi đã chủ động tuyên truyền đến các hộ dân về chính sách TGPL miễn phí của Nhà nước. Đặc biệt là đối tượng được hưởng chính sách này như: người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo, trẻ em… Để khi có nhu cầu, họ biết cách liên hệ đến Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh để được TGPL theo quy định của pháp luật.

Việc tuyên truyền đến tận thôn, bản, kết hợp tư vấn, giải đáp trực tiếp những vấn đề người dân quan tâm đã góp phần xóa bỏ tâm lý e ngại khi tiếp cận các dịch vụ pháp lý. Khi hiểu đúng quyền lợi của mình, người dân có nhu cầu đã chủ động tìm đến cơ quan TGPL để được hướng dẫn, tư vấn và hỗ trợ theo quy định. Qua đó, chính sách TGPL từng bước đi vào thực chất, bảo đảm các đối tượng yếu thế trên địa bàn xã không chỉ biết về chính sách mà còn thực sự được thụ hưởng chính sách. Từ đầu năm 2026 đến nay, xã có 2 người dân là đối tượng được hưởng chính sách TGPL liên hệ, có đơn yêu cầu TGPL và được Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh TGPL, với hình thức cử trợ giúp viên pháp lý, luật sư tham gia tố tụng để bào chữa cho các đối tượng được TGPL. Nhờ sự giúp đỡ của trợ giúp viên pháp lý, luật sư, người được TGPL được bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, bình đẳng trước pháp luật.

Bà L.T.D, thôn Tân Yên, xã Hoàng Văn Thụ chia sẻ: Tôi thuộc hộ nghèo nên được hưởng chính sách TGPL miễn phí. Tháng 4/2026 tôi đã làm đơn yêu cầu TGPL gửi Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh. Sau đó trung tâm đã cử luật sư TGPL cho tôi. Tôi là đại diện gia đình bị hại trong vụ án hình sự về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”. Được luật sư tư vấn pháp luật, TGPL tại phiên tòa, gia đình tôi được bảo vệ quyền lợi, gia đình bị cáo đã đền bù thiệt hại cho gia đình tôi.  

Có thể nói, TGPL đã thể hiện rõ nét chức năng xã hội của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật; góp phần xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

Từ cách làm thiết thực trong công tác truyền thông về TGPL tại xã Hoàng Văn Thụ đã mang lại những chuyển biến rõ nét, tạo điều kiện để người dân tiếp cận chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước một cách đầy đủ, kịp thời và đúng đắn. Qua hoạt động TGPL, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được bảo đảm, ý thức chấp hành pháp luật được nâng lên. Từ đó, góp phần xây dựng chính quyền cơ sở ngày càng trong sạch, vững mạnh, tạo nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn xã.