Học sinh phổ thông được dạy kỹ năng phòng tránh rủi ro trên không gian mạng

Hình thành năng lực ứng xử an toàn trên môi trường số

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Công văn số 6206/BGDĐT-GDPT gửi các sở GD&ĐT hướng dẫn các trường phổ thông triển khai giáo dục an toàn mạng trong năm học 2026-2027, tập trung giúp học sinh nhận diện, phòng ngừa và ứng phó với các nguy cơ trên môi trường số.

Các nhà trường tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm, diễn đàn học sinh, cuộc thi truyền thông, dự án nhỏ và câu lạc bộ công nghệ số (Ảnh:moet).

Qua đó, học sinh được trang bị khả năng bảo vệ bản thân, dữ liệu cá nhân, ứng phó nguy cơ trên mạng và tuân thủ pháp luật. Chương trình đồng thời hỗ trợ các em khai thác hiệu quả môi trường số để phục vụ học tập, giao tiếp và phát triển bản thân.

Nội dung này được triển khai theo hướng tăng thực hành, trải nghiệm, xử lý tình huống và tạo sản phẩm học tập. Qua đó, học sinh có thể nhận diện rủi ro, biết cách phòng ngừa, ứng phó và tìm kiếm hỗ trợ khi gặp sự cố trên môi trường số.

Môn Tin học giữ vai trò nòng cốt trong việc cung cấp kiến thức nền tảng, kỹ năng số cốt lõi và nguyên tắc sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm. Nội dung này cũng được khuyến khích lồng ghép, tích hợp trong các môn học, hoạt động giáo dục khác.

Việc giáo dục an toàn mạng cần có sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình, cơ quan quản lý giáo dục, cơ quan chuyên môn, tổ chức bảo vệ trẻ em, công an, y tế, đoàn thể, doanh nghiệp công nghệ và các lực lượng liên quan theo quy định của pháp luật.

Các trường lựa chọn, sắp xếp nội dung giáo dục an toàn mạng phù hợp với từng cấp học, môn học, hoạt động giáo dục, điều kiện triển khai và đặc điểm tâm sinh lý học sinh.

Nội dung được chia thành 8 chủ đề chính gồm: Khai thác, đánh giá thông tin số và nhận diện rủi ro thông tin; giao tiếp, hợp tác, ứng xử và công dân số; quản lý danh tính số, dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư; an toàn thiết bị, tài khoản và ứng phó sự cố; sức khỏe số, an sinh số và cân bằng đời sống số; sáng tạo nội dung số, bản quyền và trách nhiệm số; sử dụng AI an toàn trong học tập và sinh hoạt; tìm kiếm hỗ trợ, phục hồi và đóng góp cộng đồng số.

Những nội dung này được đưa vào kế hoạch giáo dục nhà trường, kế hoạch tổ chức dạy học môn học, hoạt động giáo dục và kế hoạch bài dạy. Các trường cũng có thể thể hiện trong quy tắc ứng xử số của nhà trường, lớp học và đánh giá định kỳ.

Tăng trải nghiệm, phối hợp với gia đình

Môn Tin học tiếp tục được tổ chức theo chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời tăng cường các nội dung về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, đạo đức số, sử dụng công nghệ và AI an toàn. Nội dung được lựa chọn phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và yêu cầu cần đạt ở từng cấp học.

Ở các môn học và hoạt động giáo dục khác, nội dung an toàn mạng được lồng ghép theo hướng thiết thực, tránh quá tải, khiên cưỡng hoặc hình thức.

Học sinh có thể tiếp cận nội dung này thông qua hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ, diễn đàn học sinh, cuộc thi truyền thông, dự án nhỏ, câu lạc bộ công nghệ số, STEM/STEAM, AI hoặc diễn tập xử lý tình huống số.

Với những trường tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, nội dung có thể được triển khai trong hoạt động của buổi thứ hai. Các hoạt động này không tổ chức thêm ngoài kế hoạch giáo dục nhà trường đã được phê duyệt.

Khi học sinh gặp rủi ro trên môi trường số, nhà trường tổ chức tư vấn học đường, hỗ trợ cá nhân hoặc nhóm; đồng thời thiết lập kênh báo cáo thân thiện, bí mật và dễ tiếp cận. Hoạt động phục hồi, hỗ trợ tâm lý và phòng ngừa tái diễn cũng được chú trọng.

Gia đình được phối hợp để hướng dẫn học sinh quản lý thiết bị, dữ liệu, thời gian sử dụng Internet, sử dụng AI và xử lý khi gặp sự cố số.

Bộ GD&ĐT khuyến khích các trường hợp tác với cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia an toàn thông tin, chuyên gia tâm lý, cơ quan công an, y tế, đoàn thể và tổ chức bảo vệ trẻ em theo quy định của pháp luật.