Hội nghị Khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc: Tăng năng lực công nghiệp nông thôn

Chiều 1/10, tại TP. Hải Phòng đã diễn ra Hội nghị khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc lần thứ XX, năm 2026. Hội nghị do Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương phối hợp với Sở Công Thương thành phố Hải Phòng tổ chức.

Ông Trần Việt Hòa - Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) phát biểu tại hội nghị.

Tham dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương); lãnh đạo Sở Công Thương thành phố Hải Phòng; đại diện các sở, ngành, đơn vị liên quan; lãnh đạo Sở Công Thương, đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công các tỉnh, thành phố cùng đại diện doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn trên cả nước.

Thông tin tại Hội nghị cho thấy, năm 2025 và 9 tháng đầu năm 2026, hoạt động khuyến công tại các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc được triển khai trong bối cảnh yêu cầu phát triển công nghiệp nông thôn ngày càng gắn chặt với đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của sản phẩm.

Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, điều chỉnh địa giới hành chính, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng những biến động của thị trường trong nước và quốc tế đã đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện chính sách khuyến công.

Tổng kế hoạch kinh phí khuyến công năm 2026 được duyệt của 15 tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc là 110.762 triệu đồng, bằng 106,96% so với kế hoạch năm 2025 (103.559 triệu đồng), tương ứng tăng 6,96%. Trong đó, kinh phí khuyến công địa phương giao theo kế hoạch là 93.162 triệu đồng, chiếm 84,11% kinh phí khuyến công toàn vùng. Kinh phí khuyến công quốc gia giao theo kế hoạch 17.600 triệu đồng, chiếm 15,89% kinh phí khuyến công toàn vùng.

 Đại biểu tham dự hội nghị.

Khuyến công phải tạo năng lực tăng trưởng

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Trần Việt Hòa - Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết, Hội nghị diễn ra trong bối cảnh toàn ngành đang nỗ lực tăng tốc hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026. Đây không chỉ là dịp đánh giá kết quả công tác khuyến công năm 2025 và 9 tháng năm 2026, mà còn là cơ hội nhìn nhận rõ hơn vai trò của khuyến công trong chính sách phát triển công nghiệp, từ đó xác định những nhiệm vụ, giải pháp phù hợp cho thời gian tới.

Theo ông Trần Việt Hòa, năm 2026 cũng là năm đầu tiên triển khai Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 theo Quyết định số 2646/QĐ-BCT ngày 23/9/2025 của Bộ trưởng Bộ Công Thương, đồng thời thực hiện trong hành lang pháp lý mới theo Nghị định số 235/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Cục trưởng Cục Công nghiệp cho rằng, khu vực phía Bắc có nhiều lợi thế về chế biến nông - lâm sản, khoáng sản, làng nghề, kinh tế cửa khẩu, logistics và mạng lưới công nghiệp - dịch vụ. Không gian liên kết mới tạo thêm dư địa để tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, thúc đẩy chế biến sâu, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và mở rộng thị trường.

Mặc dù khuyến công không có chỉ tiêu sản xuất công nghiệp riêng, song hoạt động này đóng góp vào tăng trưởng công nghiệp thông qua việc tạo thêm năng lực sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và huy động nguồn lực xã hội. Trong yêu cầu phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng cao, hướng tới tăng trưởng công nghiệp hai con số, khuyến công cần được đặt trong tổng thể các công cụ chính sách thúc đẩy phát triển công nghiệp địa phương. Theo đó, nguồn lực khuyến công phải phát huy vai trò dẫn dắt, tập trung đúng trọng tâm, góp phần tạo năng lực sản xuất mới và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn.

Từ yêu cầu này, Cục trưởng Cục Công nghiệp đề nghị Hội nghị tập trung vào ba nhóm vấn đề, bao gồm:

Thứ nhất, đánh giá khách quan kết quả công tác khuyến công năm 2025 và 9 tháng năm 2026, không chỉ ở số lượng đề án hay tiến độ giải ngân mà phải làm rõ hiệu quả sau hỗ trợ về năng lực sản xuất, năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng, thị trường và nguồn vốn xã hội được huy động.

Thứ hai, trao đổi các mô hình, cách làm có khả năng tạo động lực tăng trưởng cho công nghiệp địa phương, ưu tiên đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, sản xuất xanh, chế biến sâu, phát triển thị trường và liên kết chuỗi.

Thứ ba, thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn về tổ chức thực hiện, cơ chế tài chính, quy trình xây dựng và quản lý đề án để tiếp tục hoàn thiện chính sách. “Tinh thần chung là chuyển từ tư duy phân bổ nguồn lực hỗ trợ sang tư duy tạo năng lực tăng trưởng; ngân sách nhà nước phát huy vai trò dẫn dắt, công nghệ và năng suất là động lực, doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn là chủ thể”, ông Trần Việt Hoà nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Hoàng Long - Thành ủy viên, Giám đốc Sở Công Thương thành phố Hải Phòng.

Đổi mới công tác khuyến công, tạo động lực cho công nghiệp nông thôn

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Hoàng Long - Thành ủy viên, Giám đốc Sở Công Thương thành phố Hải Phòng cho biết, Hải Phòng là thành phố cảng có truyền thống phát triển công nghiệp lâu đời, giữ vai trò là một trong những trung tâm công nghiệp, thương mại và logistics trọng điểm của cả nước.

Trong 9 tháng năm 2026, thành phố tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tốc độ tăng trưởng GRDP ước đạt 12,08%, trong đó khu vực công nghiệp tăng 14,27%. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 15,23%, riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 15,47%.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 320.890 tỷ đồng, tăng 16,08%; kim ngạch xuất khẩu ước đạt 43,72 tỷ USD, tăng 12,3%; sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt 156,3 triệu tấn, tăng 11,8% so với cùng kỳ. 

Với quy mô công nghiệp đứng thứ ba cả nước, Hải Phòng xác định phát triển công nghiệp nông thôn, tiểu thủ công nghiệp là một lĩnh vực quan trọng, góp phần khai thác tiềm năng của từng địa bàn, tạo việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Cũng theo Giám đốc Sở Công Thương Hải Phòng, công tác khuyến công giữ vai trò “cầu nối” đưa chủ trương, chính sách của Nhà nước đến với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất; hỗ trợ đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.

Trên cơ sở định hướng của Bộ Công Thương về xây dựng chương trình khuyến công giai đoạn 2026 - 2030, thành phố đang đổi mới mạnh mẽ công tác khuyến công theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải; chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang hỗ trợ đồng bộ, từ hỗ trợ đầu vào sang quản lý theo kết quả đầu ra và tác động của chính sách.

Ba nhiệm vụ trọng tâm được Hải Phòng xác định gồm: khuyến công công nghệ, tập trung đổi mới thiết bị, tự động hóa để nâng cao năng suất và giá trị gia tăng; khuyến công gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm và phát triển sản xuất tuần hoàn; khuyến công theo chuỗi giá trị, tăng liên kết giữa cơ sở công nghiệp nông thôn với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI và công nghiệp hỗ trợ.

Chia sẻ tại Hội nghị, đại diện Sở Công Thương các địa phương cũng đánh giá cao đóng góp của hoạt động khuyến công thời gian qua đối với tăng trưởng công nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, hoạt động khuyến công cần có sự đổi mới phù hợp. Liên quan đến vấn đề này, ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh cho rằng: Quá trình đô thị hóa và sắp xếp đơn vị hành chính đang đặt ra những yêu cầu mới đối với chính sách khuyến công.

Năm 2025, từ nguồn khuyến công quốc gia và địa phương, Bắc Ninh đã hỗ trợ hàng chục cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, cải tiến bao bì, nhãn mác, xúc tiến thương mại và bình chọn sản phẩm tiêu biểu. Tuy nhiên, kể từ ngày 20/9/2026, khi Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương và nhiều xã được chuyển thành phường, phạm vi đối tượng thụ hưởng chính sách khuyến công cũng thay đổi.

Hội nghị khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc lần thứ XX, năm 2026 diễn ra vào ngày 1/10/2026.

Theo đại diện Sở Công Thương Bắc Ninh, tại các phường vẫn còn nhiều cơ sở sản xuất nhỏ, hộ kinh doanh, hợp tác xã, doanh nghiệp gắn với làng nghề và nghề truyền thống như Đồng Kỵ, Phù Lãng, mỳ gạo Chũ, mộc Bãi Ổi, rượu làng Vân... rất cần hỗ trợ để đổi mới công nghệ, cải thiện điều kiện sản xuất, đáp ứng yêu cầu về môi trường, phòng cháy chữa cháy và an toàn.

Từ thực tế này, Bắc Ninh kiến nghị tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện Nghị định số 235/2025/NĐ-CP theo hướng phù hợp hơn với các địa bàn đang đô thị hóa, đồng thời có cơ chế chuyển tiếp đối với những khu vực vừa chuyển từ xã thành phường để chính sách khuyến công không bị gián đoạn và vẫn tiếp cận được đúng nhóm cơ sở sản xuất còn nhiều khó khăn.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Hoài Thương - đại diện Sở Công Thương thành phố Quảng Ninh cũng kiến nghị hoàn thiện cơ chế khuyến công theo hướng linh hoạt, phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; cho phép địa phương chủ động lựa chọn đơn vị thực hiện, kể cả giao Sở Công Thương trực tiếp triển khai hoạt động khuyến công. Đồng thời, đề nghị Bộ Tài chính sửa quy định về lập, phân bổ và giao dự toán kinh phí khuyến công, bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Quảng Ninh cũng kiến nghị duy trì chính sách hỗ trợ khuyến công đối với các phường chuyển từ tỉnh lên thành phố trong thời hạn phù hợp và sớm ban hành các thông tư, định mức kinh tế - kỹ thuật để địa phương có cơ sở triển khai kế hoạch năm 2027.