Hội nghị quán triệt, phổ biến, tuyên truyền Luật Dân số và các văn bản hướng dẫn thi hành

Các đại biểu dự hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Hà Lan Anh, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: Hội nghị quán triệt, phổ biến, tuyên truyền Luật Dân số có ý nghĩa rất quan trọng, nhằm thống nhất nhận thức, nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành và địa phương, đồng thời xác định những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả Luật Dân số trong tình hình mới.

Đồng chí Hà Lan Anh, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Dân số là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, mỗi địa phương. Công tác dân số không chỉ liên quan đến quy mô dân số mà còn gắn chặt với chất lượng dân số, cơ cấu dân số, phân bố dân cư, chất lượng nguồn nhân lực, an sinh xã hội và chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Luật Dân số được ban hành là dấu mốc quan trọng, tạo cơ sở pháp lý để tiếp tục đổi mới toàn diện công tác dân số, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và địa phương trong tình hình mới. Đối với tỉnh Ninh Bình, việc tổ chức triển khai Luật Dân số và các văn bản hướng dẫn thi hành không chỉ là yêu cầu về mặt pháp lý mà còn là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, lâu dài, gắn trực tiếp với chất lượng nguồn nhân lực, an sinh xã hội và sự phát triển bền vững của tỉnh.

Để Luật Dân số thực sự đi vào cuộc sống, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị các cấp, các ngành và địa phương tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm: thống nhất về nhận thức và nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành về vị trí, vai trò của công tác dân số. Cần xác định công tác dân số là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, có tính chiến lược, gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện; khẩn trương cụ thể hóa Luật Dân số thành các nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với thực tiễn của tỉnh.

Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả, tránh hình thức, chung chung hoặc chồng chéo trong tổ chức thực hiện; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Dân số thường xuyên, đa dạng về hình thức, phù hợp với từng nhóm đối tượng và từng địa bàn.

Phát huy vai trò của hệ thống chính trị ở cơ sở, các tổ chức chính trị - xã hội, đội ngũ cán bộ y tế và cộng tác viên dân số trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân; tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng dân số; quan tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ, trẻ em; chủ động tư vấn, sàng lọc và chăm sóc sức khỏe phù hợp với từng nhóm dân số. Đồng thời, chú trọng thích ứng với những thay đổi về cơ cấu dân số, nhất là các vấn đề liên quan đến già hóa dân số, phân bố dân cư và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của nhân dân.

Đồng chí cũng nhấn mạnh đến việc tăng cường phối hợp liên ngành và huy động nguồn lực cho công tác dân số. Công tác dân số không phải là nhiệm vụ riêng của ngành Y tế mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Vì vậy, các sở, ban, ngành, đoàn thể và địa phương chủ động phối hợp với ngành Y tế trong triển khai các nhiệm vụ; lồng ghép mục tiêu dân số vào các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội thuộc phạm vi quản lý; đồng thời, nghiên cứu, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực hợp pháp để thực hiện chính sách dân số, bảo đảm tính bền vững và hiệu quả…

TS. Đỗ Văn Quân, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Xã hội và Môi trường, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh truyền đạt các nội dung cơ bản của Luật Dân số.

Tại hội nghị, các đại biểu đã nghe TS. Đỗ Văn Quân, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Xã hội và Môi trường, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh truyền đạt các nội dung về: Quan điểm, tư duy, chính sách về dân số và phát triển của Đảng trong Văn kiện Đại hội XIV; Luật Dân số năm 2025 và Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số.

Luật Dân số được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 1/7/2026. Luật gồm 8 chương, 30 điều với các nội dung quy định cụ thể về: Những quy định chung; truyền thông, giáo dục, vận động về dân số; duy trì mức sinh thay thế và giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân về công tác dân số và điều khoản thi hành.

Trong đó, những điểm mới, ý nghĩa của Luật Dân số năm 2025 đáng chú ý là những quy định về: Nguyên tắc quản lý nhà nước về dân số, chuyển trọng tâm chính sách từ kế hoạch hoá gia đình sang dân số và phát triển; quyền, nghĩa vụ của người dân trong lĩnh vực dân số (bảo đảm tiếp cận thông tin, dịch vụ dân số, trách nhiệm của gia đình và cộng đồng); trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong công tác dân số; Già hóa dân số và thích ứng với già hóa dân số, chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi; phát triển các dịch vụ xã hội phù hợp; vai trò của cấp xã/phường trong xây dựng cộng đồng thân thiện với người cao tuổi; các giải pháp nâng cao chất lượng dân số (Chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em; tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân; sàng lọc trước sinh và sơ sinh; dinh dưỡng, thể chất, trí tuệ và tinh thần; tư vấn sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục); quy định về bình đẳng giới, lựa chọn giới tính và các hành vi bị nghiêm cấm (Bảo đảm bình đẳng giới, tuyên truyền phổ biến sai sự thật, cản trở thực hiện các chính sách và tiếp cận dịch vụ về dân số, phòng, chống lựa chọn giới tính thai nhi...). Mối quan hệ giữa Luật Dân số và các văn bản chính sách, pháp luật có liên quan: Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Trẻ em, Luật Người cao tuổi, Luật Bình đẳng giới, Pháp luật về bảo hiểm y tế, khám chữa bệnh và an sinh xã hội; tổ chức thực thi chính sách pháp luật Dân số của tỉnh Ninh Bình trong tình hình mới...

Hội nghị cũng nghe lãnh đạo Sở Y tế triển khai Kế hoạch số 268/KH-UBND ngày 2/8/2026 của UBND tỉnh về triển khai thi hành Luật Dân số và các văn bản hướng dẫn thi hành.