Hội phụ nữ chung tay xây dựng nông thôn mới xanh - sạch - đẹp

Bắt đầu từ một túi rác trong căn bếp

Buổi sáng, sau khi nấu xong bữa cơm, trong mỗi gia đình thường còn lại đủ thứ: vỏ rau, thức ăn thừa, túi nilon, chai nhựa, lon nước hay những chiếc lọ thủy tinh đã dùng hết. Nếu tất cả được gom chung vào một túi rồi mang đi, câu chuyện tưởng như đã kết thúc. Nhưng thực tế, đó mới là lúc một hành trình xử lý rác dài hơn bắt đầu.

Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã phát động phong trào phân loại rác tại nguồn. Ảnh: PM

Khi rác hữu cơ, rác tái chế và rác khó xử lý bị trộn lẫn, việc thu gom và xử lý trở nên khó khăn hơn. Một túi rau thừa có thể nhanh chóng bốc mùi, làm bẩn những chai nhựa vốn có thể tái chế. Trong khi đó, nhiều loại rác nếu được phân loại ngay từ đầu lại có thể trở thành nguồn tài nguyên hữu ích. Đây cũng là lý do phong trào phụ nữ tham gia bảo vệ môi trường, đặc biệt là phân loại rác tại nguồn, ngày càng được triển khai ở nhiều vùng nông thôn.

Với đặc thù là người thường xuyên quán xuyến việc bếp núc, chăm sóc gia đình và giữ gìn nhà cửa, phụ nữ chính là những người tiếp xúc với rác thải sinh hoạt nhiều nhất. Từ một thay đổi trong căn bếp, họ có thể tạo ra thay đổi trong cả gia đình.

Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã triển khai nhiều phong trào, mô hình nhằm nâng cao nhận thức và khuyến khích hội viên tham gia bảo vệ môi trường như Xây dựng gia đình "5 không, 3 sạch", Biến rác thải thành tiền, Đổi rác tái chế lấy quà tặng, Phiên chợ xanh - bảo vệ môi trường nông thôn.

Điểm đáng quý là các phong trào này không dừng ở những khẩu hiệu trên áp phích mà ở nhiều nơi, việc phân loại rác đã trở thành một phần trong sinh hoạt hằng ngày.

Ở một số địa phương, các chi hội phụ nữ còn duy trì hoạt động thu gom phế liệu định kỳ. Mỗi chai nhựa, mỗi vỏ lon có thể chỉ có giá trị vài trăm đồng, nhưng khi được gom lại thành một lượng lớn, số tiền thu được có thể dùng để hỗ trợ phụ nữ khó khăn, trẻ em nghèo hoặc các hoạt động cộng đồng. Như vậy, rác không chỉ được đưa ra khỏi khu dân cư mà còn quay trở lại với đời sống theo một cách có ích.

Từ những con ngõ sạch đến miền quê xanh

Nếu mỗi gia đình là một “mắt xích” thì những người phụ nữ tham gia tuyên truyền, vận động chính là cầu nối để thay đổi lan rộng ra cộng đồng. Thực tế, thay đổi thói quen không phải lúc nào cũng dễ dàng. Với nhiều người, việc gom tất cả rác vào một túi đã trở thành thói quen trong nhiều năm. Vì thế, để thuyết phục bà con phân loại rác, các hội viên phụ nữ thường phải kiên trì giải thích từ những điều rất nhỏ: túi nào có thể tái chế, thức ăn thừa nên xử lý ra sao, pin cũ hay chai lọ hóa chất cần để riêng thế nào...

Phong trào phụ nữ tham gia phân loại rác tại nguồn đã trở thành điểm sáng, góp phần quan trọng xây dựng nông thôn mới theo hướng xanh - sạch - đẹp và bền vững. Ảnh: PM

Có nơi, cán bộ hội không chỉ tuyên truyền trong các cuộc họp mà còn đến từng hộ gia đình, cùng người dân thực hiện. Khi nhìn thấy việc phân loại rác không quá phức tạp, nhiều người bắt đầu làm theo. Từ những căn bếp, phong trào dần đi ra ngoài ngõ. Những con đường từng xuất hiện túi nilon, chai nhựa hay rác thải vứt ven đường được dọn sạch. Các chi hội phụ nữ tổ chức “Ngày Chủ nhật xanh”, phát động mô hình “Nhà sạch - ngõ đẹp”, trồng hoa ven đường hoặc biến những điểm tập kết rác tự phát thành những đoạn đường xanh.

Quan trọng hơn, khi một người thay đổi, những người xung quanh cũng dễ thay đổi theo. Một gia đình phân loại rác, rồi vài gia đình cùng làm. Một con ngõ sạch sẽ khiến người đi qua cũng ngại vứt rác xuống đường. Dần dần, việc giữ gìn vệ sinh không còn là nhiệm vụ riêng của một tổ chức hay một nhóm người mà trở thành thói quen chung của cộng đồng.

Khi rác hữu cơ được tận dụng làm phân bón, người dân có thêm nguồn dinh dưỡng cho vườn rau, cây ăn quả. Khi chai nhựa, giấy, kim loại được thu gom riêng, lượng rác phải đưa đi chôn lấp giảm xuống. Khi những loại rác có nguy cơ gây ô nhiễm được xử lý đúng cách, đất và nguồn nước cũng được bảo vệ tốt hơn.

Những lợi ích ấy đôi khi không thể nhìn thấy ngay sau một ngày hay một tuần. Nhưng qua từng tháng, từng năm, chúng sẽ góp phần tạo nên một môi trường sống sạch hơn và một cộng đồng có ý thức hơn. Từ một căn bếp sạch, một ngõ làng sạch đến một miền quê xanh, hành trình ấy đang được bắt đầu bằng chính những người phụ nữ - những người âm thầm chăm chút cho mái ấm mỗi ngày và giờ đây đang góp thêm một vai trò quan trọng: giữ màu xanh cho cộng đồng và cho thế hệ mai sau.