Hồi sinh công trình La Mã 2.000 năm tuổi bên bờ biển Caesarea

Dù thời gian đã trôi qua hơn 2 thiên niên kỷ, vùng đất này vẫn giữ được vẻ uy nghi và bí ẩn của một thành phố từng làm rạng danh đế chế La Mã. (Ảnh: Thanh Bình/TTXVN)

Hội đồng Khu vực Bờ biển Carmel, Công ty Phát triển Caesarea và Cơ quan Cổ vật Israel (IAA) vừa ký kết thỏa thuận hợp tác trị giá 39 triệu shekel (gần 13 triệu USD) nhằm bảo tồn và phát triển hệ thống cống dẫn nước cổ 2.000 năm tuổi tại Caesarea aqueduct.

Ông Assif Isaac, Chủ tịch Hội đồng Khu vực Bờ biển Carmel, nhấn mạnh: “Đây là một trong những di sản quan trọng nhất của chúng ta, không chỉ đối với vùng duyên hải Carmel mà còn với toàn bộ Israel, tọa lạc tại một trong những điểm du lịch hàng đầu Israel. Sau nhiều năm xuống cấp kết cấu, chúng tôi đã cùng nhau triển khai lộ trình chung nhằm đảm bảo công trình được bảo tồn, an toàn và phục dựng ở chất lượng cao nhất - vì lợi ích cộng đồng và các thế hệ tương lai. Đây là minh chứng tiêu biểu cho sự hợp tác liên vùng đặt lợi ích công chúng lên trên hết."

Tọa lạc bên một trong những bãi biển biểu tượng của Israel, hệ thống cống dẫn nước được xây dựng dưới thời Vua Herod Đại đế (37-4 trước Công nguyên) và sau đó được mở rộng dưới triều Hoàng đế Hadrian (117-138 sau Công nguyên), nhằm dẫn nước ngọt từ các mạch nước cách thành phố khoảng 16 km về phía Đông Bắc đến Công viên quốc gia Caesarea ngày nay.

Công trình được xem là một trong những thành tựu kỹ thuật tinh vi nhất của người La Mã còn lại trong khu vực và duy trì hoạt động cho đến thế kỷ 7. Hiện nay, toàn bộ khu vực cùng các tàn tích của thành phố cổ thuộc phạm vi Công viên Quốc gia Caesarea.

Tháng 8/2023, sau sự cố sập một nhịp vòm, Cơ quan Cổ vật Israel đã chỉ trích gay gắt các đơn vị chịu trách nhiệm quản lý bãi biển vì phớt lờ nhiều cảnh báo trước đó về tình trạng xuống cấp của công trình. Khi đó, IAA kêu gọi Hội đồng khu vực và Công ty Phát triển Caesarea khẩn trương huy động kinh phí để gia cố và trùng tu phần còn lại của hệ thống.

Theo kế hoạch hiện tại, khoảng 15 triệu shekel từ IAA, Hội đồng Khu vực Bờ biển Carmel và Edmond de Rothschild Foundation sẽ được dành cho công tác bảo tồn trong thời gian dự kiến kéo dài khoảng 40 tháng. Dự án bao gồm gia cố kết cấu và bảo tồn toàn bộ 85 nhịp vòm, đồng thời xử lý kỹ thuật đối với kênh dẫn nước phía trên dưới sự giám sát khoa học của IAA.

Bên cạnh đó, Công ty Phát triển Caesarea - đơn vị trực thuộc Quỹ Edmond de Rothschild, sẽ đầu tư thêm 24 triệu shekel để phát triển hạ tầng và nâng cao trải nghiệm tham quan, bao gồm cải tạo cảnh quan, xây dựng lối đi và các tiện ích phục vụ du khách.

Dù thời gian đã trôi qua hơn 2 thiên niên kỷ, vùng đất này vẫn giữ được vẻ uy nghi và bí ẩn của một thành phố từng làm rạng danh đế chế La Mã. (Ảnh: Thanh Bình/TTXVN)

Phó Chủ tịch Quỹ, ông Michael Kliger, cho biết: “Dự án này là một mắt xích quan trọng trong chiến lược đầu tư dài hạn của Quỹ Edmond de Rothschild vào di sản, vào sức khỏe của xã hội hiện đại và vào việc nâng cao chất lượng không gian công cộng tại Israel - đúng như sứ mệnh mà chúng tôi theo đuổi suốt hơn 140 năm qua nhằm củng cố xã hội Israel."

Nằm bên bờ Địa Trung Hải, Caesarea từng là một trong những hải cảng quan trọng bậc nhất khu vực dưới thời La Mã.

Được Vua Herod Đại đế xây dựng từ thế kỷ 1 trước Công nguyên và phát triển rực rỡ qua các thời kỳ La Mã, Byzantine rồi Thập tự chinh, thành phố nổi tiếng với nhà hát, trường đua ngựa, cung điện ven biển và đặc biệt là hệ thống dẫn nước đồ sộ. Trong đó, Caesarea aqueduct được xem là biểu tượng kỹ thuật tiêu biểu, góp phần bảo đảm nguồn nước cho đô thị cổ suốt nhiều thế kỷ./.

(Vietnam+)