Hơn 32% số người làm việc ngoài trời gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần

Áp lực của khí hậu khắc nghiệt 

Hơn 12 năm chạy xe ôm công nghệ, mỗi ngày rong ruổi hơn 10 tiếng dưới nắng mưa, ông P.M.S (57 tuổi, TPHCM) dần kiệt sức, đối mặt với đau lưng, vai gáy và các vấn đề xương khớp nhưng không dám nghỉ việc vì nghỉ một ngày là mất thu nhập. Câu chuyện của ông được chia sẻ tại Hội thảo quốc gia về báo cáo kết quả nghiên cứu và đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với sức khỏe người lao động tự do làm việc ngoài trời, do Tổng Hội Y học Việt Nam tổ chức sáng 14/8.

Ông S. từng tốt nghiệp đại học và làm việc trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Sau những biến động cuộc sống, công việc kinh doanh không thuận lợi, trong khi gánh nặng nuôi con ăn học ngày càng lớn, ông chuyển sang chạy xe ôm công nghệ. Ban đầu chỉ là công việc làm thêm để tăng thu nhập nhưng theo thời gian, những cuốc xe trở thành nguồn thu nhập chính của gia đình.

Lao động ngoài trời chịu ảnh hưởng nhiều từ biến đổi khí hậu. Ảnh: Hoa Linh.

Số tiền kiếm được phụ thuộc vào số chuyến hoàn thành mỗi ngày, đồng nghĩa thời gian ông có mặt trên đường càng nhiều thì thu nhập càng tăng. Ông bắt đầu chạy xe từ buổi trưa và làm việc đến khuya, khoảng 10-12 giờ mỗi ngày. Quãng đường di chuyển trung bình 150km.

“Những ngày nắng nóng, tôi phải chạy xe liên tục dưới nhiệt độ cao. Có lúc hoa mắt, chóng mặt, choáng váng, mất nước nhưng vẫn cố hoàn thành chuyến xe”, ông Sên chia sẻ.

Nhiều ngày, vừa kết thúc một đợt nắng gắt, những cơn mưa lớn lại trút xuống. Đường sá trơn trượt, giao thông nguy hiểm hơn, trong khi cơ thể của ông S. đã mệt mỏi sau nhiều giờ làm việc ngoài trời.

Theo thời gian, những cơn đau lưng, vai gáy, xương khớp xuất hiện ngày càng rõ, sức bền cũng giảm. 

Ảnh hưởng sức khỏe rõ rệt

Tại hội thảo, các chuyên gia công bố kết quả nghiên cứu do Giáo sư Nguyễn Văn Kính, Phó Chủ tịch thường trực Tổng Hội Y học Việt Nam, cùng các cộng sự thực hiện trong hơn 2 năm, khảo sát 1.208 lao động tự do làm việc ngoài trời tại Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM và Cần Thơ.

Các báo cáo viên chia sẻ nghiên cứu. Ảnh: Thu Hiền.

Kết quả cho thấy nhóm lao động này thường xuyên phải đối mặt với nắng nóng, mưa lớn, ngập lụt và nhiều yếu tố nguy cơ khác. Trong 12 tháng, 95,4% số người lao động tiếp xúc với nắng nóng, 71% với mưa lớn và 38,7% từng trải qua ngập lụt lớn. Đáng chú ý, 55,6% thường xuyên cùng lúc tiếp xúc 6-10 yếu tố nguy cơ.

Thời gian làm việc trung bình của nhóm này lên tới 55,3 giờ mỗi tuần. Tình trạng phơi nhiễm kéo dài cũng đi kèm những vấn đề sức khỏe rõ rệt.

Có tới 68,5% số người lao động gặp ít nhất một triệu chứng cơ xương khớp sau ngày làm việc; 23,7% có triệu chứng hô hấp, 13,1% gặp vấn đề về da và 12,2% có triệu chứng tiêu hóa.

Không chỉ sức khỏe thể chất, sức khỏe tâm thần cũng là vấn đề đáng lưu ý. Nghiên cứu ghi nhận 32,8% người tham gia có biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng. Đặc biệt, tỷ lệ có vấn đề sức khỏe tâm thần tăng từ 20,4% ở nhóm tiếp xúc 0-5 yếu tố nguy cơ lên 54,5% ở nhóm tiếp xúc trên 15 yếu tố.

Nhiều người chủ động sử dụng mũ, uống nước, mặc quần áo thoáng mát hoặc nghỉ ở nơi râm mát để giảm tác động của nắng nóng. Tuy nhiên, khả năng tự bảo vệ của họ vẫn rất hạn chế. Trong khi đó, chỉ 73,5% số người tham gia nghiên cứu có BHYT và tỷ lệ tham gia BHXH tự nguyện chỉ 2,2% - báo cáo nêu ra.