Hơn 400 đứa trẻ và tiếng gọi 'mẹ' đặc biệt dưới mái chùa xứ Huế

Buổi trưa đầu tháng 11, khi chúng tôi đến chùa Đức Sơn (phường Thủy Xuân, TP Huế), từng tốp trẻ tan học trở về. Thấy khách lạ, các em lễ phép chắp tay chào rồi ríu rít theo chân các sư cô. Tiếng nói cười hồn nhiên khiến không gian ngôi chùa thêm ấm áp.

Phía sau những gương mặt vô tư ấy là những tuổi thơ nhiều thiệt thòi. Có em mồ côi cha mẹ, có em bị bỏ rơi khi vừa chào đời, có em không được gia đình chăm sóc hoặc mang khuyết tật nặng.

Suốt 40 năm qua, chùa Đức Sơn đã cưu mang hơn 400 trẻ có hoàn cảnh đặc biệt. Hiện mái ấm đang nuôi dưỡng 82 người, trong đó nhỏ nhất mới hơn một tuần tuổi, lớn nhất đã 47 tuổi.

Nơi những đứa trẻ gọi sư cô là...mẹ

Sư cô Minh Tú, trụ trì chùa Đức Sơn, cho biết việc chăm sóc những người không nơi nương tựa bắt đầu từ năm 1975.

Đến năm 1986, một trẻ sơ sinh bị bỏ rơi trước cổng chùa được các sư cô đón nhận. Từ đó, chùa lần lượt cưu mang nhiều trẻ thiếu vắng tình thân. Có thời điểm, nơi đây nuôi dưỡng tới 250 em.

Sư cô Minh Tú luôn mong muốn mang lại tuổi thơ hạnh phúc cho các em mà chùa Đức Sơn nuôi dưỡng.

Với sư cô Minh Tú, nuôi dưỡng trẻ không chỉ là lo chỗ ăn, chỗ ở mà còn bù đắp những thiếu hụt tình cảm các em phải chịu từ nhỏ.

Sư cô Minh Tú kể, có những đứa trẻ bị bỏ rơi ngay tại chùa, thậm chí dây rốn còn chưa được cắt. Các sư cô trở thành những người mẹ, bế bồng, chăm chút cho các em từ miếng ăn, giấc ngủ.

Với sư cô Minh Tú, nuôi dưỡng trẻ không chỉ lo ăn ở mà còn bù đắp những thiếu hụt tình cảm các em phải chịu từ nhỏ.

“Các em đã có nỗi đau quá lớn rồi, mình đừng để vết thương ấy tổn thương thêm nữa”, sư cô Minh Tú chia sẻ.

Bởi vậy, dù sống trong chùa, các em vẫn được sinh hoạt, học tập và vui chơi như những đứa trẻ khác. Nhà chùa không bắt buộc trẻ ăn chay hay sống theo nếp sinh hoạt của người tu hành.

Các em sống tại chùa lễ phép chấp tay chào mọi người khi đi học về.

Những em có khả năng theo học chương trình phổ thông được đến trường như bạn bè cùng trang lứa. Hằng ngày, chùa bố trí xe đưa đón, khi đủ tuổi còn mua xe đạp điện để các em thuận tiện đi học.

Từ quần áo, sách vở đến những nhu cầu sinh hoạt, bạn bè có gì, nhà chùa cũng nỗ lực chăm lo cho các em trong khả năng của mình, để các em không cảm thấy thua thiệt.

Chùa Đức Sơn còn nuôi dưỡng nhiều trẻ khuyết tật nặng, cần được chăm sóc thường xuyên. Với những em không thể đến trường, nhà chùa thuê giáo viên về tận nơi dạy học, giúp các em tiếp cận kiến thức phù hợp với khả năng.

Chùa Đức Sơn đang nuôi dưỡng, cưu mang trẻ em mồ côi, khuyết tật và cơ nhỡ.

Chùa Đức Sơn còn là mái ấm của nhiều trẻ khuyết tật nặng, trong đó có những em bị bại não, khiếm thị.

Từ sáng sớm, các sư cô đã tất bật thay tã, tắm rửa, chuẩn bị bữa ăn, chăm sóc sức khỏe và đưa đón trẻ đi học. Với những em khuyết tật nặng, công việc càng đòi hỏi nhiều thời gian, sự kiên nhẫn và tình yêu thương như dành cho con cháu ruột thịt.

Hơn 20 năm gắn bó với mái ấm, sư cô Liên Như cho biết nhà chùa không chỉ chăm lo sức khỏe mà còn chú trọng dạy các em cách làm người trước. Các em được hướng dẫn sống trung thực, biết phân biệt đúng sai, yêu thương, chia sẻ và giúp đỡ mọi người.

Có trẻ khi mới được chùa cưu mang còn chưa nói sõi, rồi lớn dần trong vòng tay các sư cô. Với các em, tiếng gọi “mẹ” không chỉ là cách xưng hô thân thuộc mà còn là tình cảm được vun đắp qua từng bữa ăn, giấc ngủ và những năm tháng lớn lên dưới mái chùa.

Việc chăm sóc những trẻ khuyết tật nặng đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và sự kiên nhẫn. 

Nhiều trẻ khuyết tật đã viết được chữ sau thời gian được các sư cô, phật tử hướng dẫn.

Bên cạnh giáo dục đạo đức, sư cô Minh Tú còn quan tâm đến việc học hành, trang bị kiến thức và kỹ năng để các em tự lập khi trưởng thành.

Theo sư cô, khoảng 20% số em được nuôi dưỡng tiếp tục học cao đẳng, đại học. Những em còn lại chủ yếu học hết THPT hoặc lựa chọn học nghề để sớm có công việc, tự nuôi sống bản thân.

Với bà, điều quan trọng không phải tất cả đều phải học thật cao, mà là khi trưởng thành, các em có thể tự lập, sống tử tế và trở thành người có ích.

Nhiều em đã trưởng thành, vẫn có một nơi để trở về

Phan Thị Ngọc Tâm (19 tuổi) là một trong những người con trưởng thành từ mái ấm Đức Sơn.

Sinh ra trong gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, cha mẹ không đủ điều kiện chăm sóc, Tâm được chùa cưu mang từ khi còn nhỏ. Ngày đến mái ấm, em còn quá bé nên không nhớ rõ, những ký ức đầu đời chủ yếu được chắp nối qua lời kể của các sư cô.

Ngọc Tâm chăm các em nhỏ mỗi khi có thời gian rảnh.

Mới đây, Tâm trúng tuyển ngành Chăm sóc sắc đẹp, hệ cao đẳng, Trường ĐH Y - Dược (ĐH Huế). Người đầu tiên em báo tin vui chính là sư cô đã nuôi dưỡng mình.

Nghe tin, sư cô Minh Tú mừng rỡ, dặn em cố gắng học hành để sau này có nghề nghiệp ổn định, tự lo cho cuộc sống.

Với Tâm, các sư cô không chỉ là người chăm sóc mà còn là những người mẹ đã yêu thương, dạy dỗ em trong suốt những năm tháng trưởng thành.

Dưới mái chùa, những đứa trẻ không cùng huyết thống dần trở thành một gia đình.

Không chỉ được các sư cô yêu thương, những đứa trẻ trong chùa cũng đùm bọc nhau như anh chị em ruột thịt. Các em lớn thay nhau chăm sóc em nhỏ và giúp đỡ nhau trong sinh hoạt hằng ngày. Dưới mái chùa, những đứa trẻ không cùng huyết thống dần trở thành một gia đình.

Sư cô Minh Tú kể, từng có người đến xin nhận trẻ về nuôi. Khi tập hợp các em lại để hỏi ý kiến, nhiều đứa trẻ đã ôm chặt nhau, không muốn rời xa những người bạn cùng cảnh ngộ.

Sư Minh Tú đặc biệt chú trọng rèn luyện tính tự lập và dạy các em cách sống trung thực.

Theo sư cô, những đứa trẻ từng chịu thiệt thòi thường dễ thấu hiểu, cảm thông và gắn bó với nhau. Tình cảm ấy lớn dần theo năm tháng, trở nên thân thiết như anh chị em trong một gia đình.

Nhìn những đứa trẻ ngày nào dần trưởng thành, sư cô Minh Tú không giấu được niềm vui. Điều khiến sư cô xúc động hơn cả là dù mỗi người có cuộc sống riêng, tình cảm dành cho chùa vẫn không thay đổi.

Không ít người sau khi đi học, đi làm xa vẫn thường xuyên trở về thăm chùa. Có người đi làm còn quan tâm, hỗ trợ các em đang học tập hoặc chuẩn bị bước vào đời, từ chia sẻ kinh nghiệm đến giúp đỡ tìm kiếm việc làm; lại có người sau khi trưởng thành tự nguyện xuất gia, tiếp tục gắn bó với công việc chăm sóc trẻ và các hoạt động thiện nguyện tại chùa.

Đối với sư cô Minh Tú, đó là niềm hạnh phúc sau những năm tháng âm thầm nuôi dưỡng, dạy dỗ. Những đứa trẻ từng được chăm sóc nay đã biết quay về sẻ chia, giúp đỡ những người có hoàn cảnh giống mình.

Chùa Đức Sơn.

Để duy trì hoạt động của mái ấm, ngoài sự tận tụy của các sư cô, chùa Đức Sơn còn nhận được sự đồng hành của chính quyền địa phương, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo, các tăng ni, Phật tử và nhiều nhà hảo tâm. Sự chung tay ấy góp phần chăm lo điều kiện nuôi dưỡng, hỗ trợ thủ tục để các em được đến trường và tiếp cận những quyền lợi thiết yếu.

Sau nhiều thập kỷ gắn bó với những đứa trẻ thiếu vắng tình thân, sư cô Minh Tú không muốn phân biệt em nào đáng thương hơn. Với sư cô, mỗi người đều có một hoàn cảnh riêng và xứng đáng được yêu thương.

“Các em cũng cần có một mái nhà, cần được chia sẻ yêu thương. Các em có quyền được đi, được về và được ở lại đây. Sư muốn đồng hành với các em”, sư cô bộc bạch.