Hồn dân gian gieo giữa lòng phố cổ: Khi sơn mài Đường Lâm chạm ngõ Đình Hà Vĩ
Giữa lòng phố cổ Hà Nội tấp nập, một không gian nghệ thuật mang đậm dấu ấn làng quê vừa được mở ra. Triển lãm trưng bày các sáng tạo sơn mài với chủ đề "Đôi lời từ làng cổ Đường Lâm" tại đình Hà Vĩ đang là điểm đến thu hút đông đảo công chúng yêu nghệ thuật, mang đến một góc nhìn mới mẻ và sâu lắng. Tại đây, những ký ức mộc mạc về một vùng quê cổ kính xứ Đoài được kể lại bằng ngôn ngữ tạo hình đương đại trên chất liệu sơn ta truyền thống.
Ký ức đồng quê xứ Đoài qua ngôn ngữ tạo hình
Bước vào không gian trưng bày, người xem lập tức bị cuốn hút bởi những lát cắt văn hóa bình dị nhưng giàu sức gợi về làng cổ Đường Lâm – ngôi làng Việt cổ hiếm hoi còn lưu giữ trọn vẹn cấu trúc làng xã truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ. Thay vì chọn lối mô tả hiện thực cầu kỳ, các sáng tác tại triển lãm chắt lọc những biểu tượng thân thuộc nhất của đời sống đồng quê xứ Đoài: từ những bức tường đá ong nhuốm màu thời gian, mái đình, cổng làng cổ kính cho đến hình tượng mục đồng cưỡi trâu thổi sáo, dáng ngựa hay những linh vật dân gian gần gũi.




Trên từng ô kệ trưng bày, các tác phẩm tượng sơn mài với tạo hình mộc mạc, gần gũi được sắp đặt tinh tế trên hệ kệ gỗ mộc dưới ánh đèn ấm áp, làm nổi bật chiều sâu chất liệu và màu sắc
Mỗi tác phẩm tựa như một "lời thủ thỉ" nhẹ nhàng đưa công chúng rời xa sự ồn ào của phố thị để trở về với nếp sống thanh bình, chậm rãi nơi làng quê xưa. Qua lăng kính sáng tạo của người nghệ sĩ, những ký ức văn hóa tưởng chừng quen thuộc ấy không hề cũ kỹ mà hiện lên đầy duyên dáng, gợi mở những rung cảm thẩm mỹ tinh tế nơi người thưởng ngoạn.

Tác phẩm chạm khắc thủng sơn son thếp vàng kỳ công tại triển lãm, cho thấy trình độ tay nghề điêu luyện và sự kế thừa tinh hoa mỹ thuật truyền thống

Tác phẩm sơn mài khắc họa kiến trúc Chùa Một Cột với mái ngói vảy cá đỏ thắm và phần thân chùa khảm trai tinh xảo trên nền sắc vàng, đỏ biến ảo

Chất liệu dân gian quen thuộc trong tích "Đám cưới chuột" được làm mới đầy ấn tượng qua ngôn ngữ điêu khắc đắp nổi và lớp sơn son trầm ấm của tác phẩm "Dân gian 1" (tác giả Nguyễn Tấn Phát)

Một sáng tạo sơn mài giàu tính ứng dụng và thẩm mỹ đương đại: hình tượng con trâu được cách điệu qua khối hộp vuông vức, nổi bật với bảng màu xanh ngọc - hồng cam biến ảo cùng hoa văn cổ khảm xà cừ

Hình tượng Thánh Gióng cưỡi ngựa cầm nhành tre được khắc họa sống động qua ngôn ngữ điêu khắc sơn mài, kết hợp hài hòa giữa nét tạo hình dân gian mộc mạc và kỹ thuật khảm trứng, thếp vàng truyền thống

Biểu tượng Khuê Văn Các sơn son thếp vàng uy nghi bên hai tạo hình tiểu đồng an nhiên trên đài sen – một góc trưng bày giàu chất thiền và đậm đà bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội
Sức sống mới của chất liệu sơn mài truyền thống
Sơn mài Việt Nam vốn đòi hỏi sự kỳ công, tỉ mỉ và kiên nhẫn bậc nhất trong các loại hình tạo hình. Từ lớp vóc, cánh gián, then, đến công đoạn mài giũa, phủ bóng... mỗi tác phẩm ra đời là kết quả của một hành trình lao động nghệ thuật nghiêm túc. Tại triển lãm lần này, công chúng sẽ có dịp chiêm ngưỡng những sáng tạo độc đáo khai thác đề tài từ không gian văn hóa, con người và nhịp sống tại làng cổ Đường Lâm.

Cận cảnh bộ dụng cụ và nguyên liệu chế tác sơn mài truyền thống được trưng bày tại không gian triển lãm

Hành trình "đánh thức" gỗ mộc qua nghệ thuật sơn mài: những tạo hình linh vật dần khoác lên mình lớp áo sơn then, thếp vàng và gắn trứng đầy tinh xảo
Dưới bàn tay và tư duy của người nghệ sĩ, chất liệu truyền thống này không bị gò bó trong khuôn mẫu cũ mà được thổi một luồng sinh khí đương đại. Các tác phẩm trưng bày nổi bật với chiều sâu không gian, sự biến hóa kỳ ảo của sắc vàng son, bạc thếp kết hợp cùng màu cánh gián trầm mặc. Mỗi bức tranh, khối chạm khắc sơn mài không chỉ tái hiện cảnh sắc làng quê thanh bình mà còn chuyên chở những tầng sâu văn hóa, triết lý nhân sinh và tình yêu thiết tha với cội nguồn.

Sự tỉ mỉ và tập trung cao độ của người làm nghề trong từng công đoạn phủ sơn lên các khối tạo hình gỗ mộc – minh chứng sống động cho sự kỳ công của nghệ thuật sơn mài truyền thống
Bên cạnh các tác phẩm nghệ thuật mang tính chiêm ngưỡng, không gian triển lãm còn dành một góc riêng để giới thiệu và bày bán nhiều sản phẩm sơn mài ứng dụng gắn liền với đời sống thường nhật. Từ những chiếc hộp đựng trà, khay mứt, đĩa trang trí cho đến các mẫu tượng linh vật cỡ nhỏ tinh xảo, mỗi món đồ thủ công đều kết tinh trọn vẹn sự tỉ mỉ của nghề sơn ta trong một diện mạo trẻ trung, tiện dụng. Đây cũng là dịp để công chúng và du khách có thể dễ dàng lựa chọn những món quà lưu niệm đậm đà bản sắc văn hóa Việt, góp phần đưa chất liệu sơn mài truyền thống bước ra khỏi khuôn khổ trưng bày để hiện diện sống động trong từng nếp nhà hiện đại.

Toàn cảnh khu trưng bày các sản phẩm sơn mài ứng dụng, nơi nét đẹp tinh hoa của làng nghề truyền thống được hiện thực hóa qua những món đồ gần gũi với đời sống thường nhật

Sự biến hóa đa dạng của chất liệu sơn mài qua các sản phẩm ứng dụng: từ vòng tay bản lớn rực rỡ sắc màu đến những chú cá treo trang trí gắn vỏ trứng tinh xảo
Nơi không gian di sản hội tụ
Không chỉ chinh phục người yêu nghệ thuật bởi chiều sâu tác phẩm, sức hút của triển lãm còn đến từ sự cộng hưởng tuyệt vời với chính không gian di sản nơi sự kiện diễn ra – Đình Hà Vĩ (số 11 Hàng Hòm, Hoàn Kiếm, Hà Nội). Nép mình yên bình giữa những dãy nhà phố cổ sầm uất, ngôi đình thờ tổ nghề sơn với mái ngói rêu phong, nếp nhà gỗ cổ truyền và khoảng sân gạch trầm mặc trở thành phông nền hoàn hảo để tôn vinh vẻ đẹp của sơn mài.

Cổng vào di tích Đình Hà Vĩ với bức đại tự chữ Hán "Hà Vĩ tổ đình", nơi diễn ra triển lãm trưng bày các sáng tạo sơn mài

Khoảng lặng di sản giữa lòng thủ đô với nếp nhà gỗ cổ truyền, lư hương đá chạm khắc tinh xảo cùng những chi tiết trang trí đầy thi vị đón bước chân người yêu nghệ thuật
Việc đưa những sáng tác mang cảm hứng từ làng cổ Đường Lâm về trưng bày ngay tại ngôi đình tổ nghề sơn của Thăng Long – Hà Nội mang ý nghĩa kết nối văn hóa sâu sắc. Sự giao thoa giữa di sản kiến trúc trăm năm tuổi và những sáng tạo mang tinh thần thời đại đã biến Đình Hà Vĩ thành một điểm hẹn văn hóa đầy sức sống, giúp nghệ thuật truyền thống bước ra khỏi khuôn khổ bảo tàng tĩnh lặng để đối thoại gần gũi, tự nhiên hơn với công chúng đương đại

Không gian giới thiệu về quy trình chế tác và bản đồ các làng nghề sơn mài Việt Nam và bức phù điêu sơn mài mang đậm nét dân gian kết hợp cùng nghệ thuật sắp đặt hoa sen trên nền tường gạch mộc
Điểm hẹn văn hóa không thể bỏ lỡ cuối tháng 11
Triển lãm "Đôi lời từ làng cổ Đường Lâm" diễn ra từ ngày 10/11 đến hết ngày 30/11/2026 tại Đình Hà Vĩ, số 11 Hàng Hòm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Đặc biệt, sự kiện mở cửa tham quan miễn phí cho toàn thể người dân thủ đô, du khách trong và ngoài nước cùng cộng đồng yêu nghệ thuật.

Không gian mở tại Đình Hà Vĩ thu hút đông đảo công chúng và người yêu nghệ thuật đến tham quan, ghi lại hình ảnh các tác phẩm và tư liệu trưng bày

Những mô hình kiến trúc thu nhỏ mộc mạc được đặt ngay dưới bảng tư liệu lịch sử, tái hiện câu chuyện về cội nguồn nghề sơn và không gian văn hóa trăm năm
