Hợp tác tài chính Việt - Anh: Đưa dòng vốn xanh vào các dự án khả thi
Chuyến thăm Việt Nam của bà Dame Susan Langley, Thị trưởng danh dự của Khu tài chính London, mở thêm dư địa hợp tác Việt Nam - Vương quốc Anh trong tài trợ hạ tầng, tài chính xanh và thị trường vốn, hướng nguồn vốn vào những dự án và giao dịch có tính khả thi…
Bà Dame Susan Langley, Thị trưởng danh dự của Khu tài chính London, phát biểu tại Hội nghị cấp cao Anh - Việt Nam . Ảnh: Tổng lãnh sự Anh tại TP. Hồ Chí Minh
Trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam, bà Dame Susan Langley, Thị trưởng danh dự của Khu tài chính London (City of London), vừa có buổi gặp và trao đổi với lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh, cơ quan quản lý và các tổ chức tài chính về định hướng phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế.
Một điểm nhấn nổi bật trong chuyến thăm là Hội nghị cấp cao Anh - Việt Nam về dịch vụ tài chính, thu hút sự tham dự của hơn 100 đại diện từ các cơ quan Chính phủ, ngân hàng và lĩnh vực pháp lý. Hội nghị tập trung vào khung pháp lý, thị trường vốn, tài chính bền vững, dịch vụ chuyên môn và phát triển nhân lực.
Hợp tác về nhân lực tài chính xanh cũng được thúc đẩy thông qua các buổi làm việc với trường đại học, tổ chức nghề nghiệp và Lễ trao Giải thưởng Micro-Credentials về Tài chính xanh.
Bà Dame Susan Langley, Thị trưởng danh dự Khu tài chính London. Ảnh: Tổng lãnh sự Anh tại TP. Hồ Chí Minh
Chuyến thăm hướng tới chuyển đổi những thế mạnh của London về thị trường vốn, bảo hiểm, pháp lý, quản lý và dịch vụ tài chính thành những hợp tác cụ thể trong huy động vốn, tài trợ hạ tầng bền vững và quản lý rủi ro, đặc biệt trong quá trình phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam.
Đây cũng là cơ sở để mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp và nhà đầu tư hai nước.
Là nữ Thị trưởng Khu Trung tâm Tài chính London đầu tiên tới thăm Việt Nam, bà Dame Susan cũng đặc biệt chú trọng thúc đẩy vai trò lãnh đạo và trao quyền kinh tế cho phụ nữ. Thông qua các cuộc trao đổi với những nữ lãnh đạo nổi bật của Việt Nam, bà đã chia sẻ những cơ hội để tăng cường kết nối giữa thế hệ lãnh đạo doanh nghiệp tiếp theo của Vương quốc Anh và Việt Nam. Đồng thời, thúc đẩy sự đa dạng hơn trong vai trò lãnh đạo của các ngành dịch vụ tài chính và dịch vụ chuyên môn.
Theo Đại sứ Anh tại Việt Nam Iain Frew, hợp tác tài chính hai nước đang mở rộng từ thương mại và đầu tư sang chuyên môn, đổi mới sáng tạo và kinh nghiệm quốc tế, tập trung vào khả năng tiếp cận tài chính, tài trợ chuyển đổi xanh và củng cố nền tảng hệ thống tài chính.
Tuy nhiên, đối với các dự án hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi xanh quy mô lớn, ngoài nguồn vốn, khả năng tạo dòng tiền, khung pháp lý ổn định và cơ chế phân bổ rủi ro là những yếu tố quyết định vốn có thực sự được đưa vào nền kinh tế.
DƯ ĐỊA TÀI CHÍNH TỪ 6,5 TỶ USD CHO HẠ TẦNG
Đối với TP. Hồ Chí Minh, yêu cầu đặt ra là chuyển quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế từ hoàn thiện thể chế sang vận hành bằng các sản phẩm, dịch vụ và giao dịch thực tế.
Chia sẻ tại Hội nghị cấp cao Anh - Việt Nam, ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, cho biết hiệu quả của Trung tâm Tài chính quốc tế cần được thể hiện qua khả năng huy động và giải ngân vốn vào các dự án khả thi, giúp doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ tài chính phù hợp, tạo ra các giao dịch an toàn, hiệu quả và phát triển nguồn nhân lực tài chính trong nước.
Bà Dame Susan Langley, Thị trưởng danh dự của Khu tài chính London gặp mặt lãnh đạo UBND TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Tổng lãnh sự Anh tại TP. Hồ Chí Minh
Thành phố đang định hướng hợp tác với Vương quốc Anh trên bốn nhóm: phát triển thị trường vốn và huy động nguồn vốn dài hạn; tài chính xanh dựa trên dự án cụ thể; đổi mới sáng tạo tài chính gắn với quản lý, giám sát và phát triển nhân lực.
Trong đó, các lĩnh vực được kỳ vọng tại Trung tâm Tài chính quốc tế gồm quỹ đầu tư, trái phiếu quốc tế, fintech, giao dịch hàng hóa cùng các dịch vụ tài chính chuyên biệt cho hàng không, hàng hải.
Đáng chú ý, Thành phố mong muốn các đối tác quốc tế tham gia từ quá trình hình thành sản phẩm, chuẩn bị dự án, công bố thông tin, kết nối nhà đầu tư đến thu xếp tài chính, thay vì chỉ tìm kiếm vốn khi dự án đã hoàn tất phần kỹ thuật.
Theo ông Nguyễn Đỗ Hòa, Trưởng đại diện Cơ quan Tài trợ Xuất khẩu Vương quốc Anh (UKEF) tại Việt Nam, một kênh hợp tác đang mở ra khả năng đưa nguồn vốn vào các dự án cụ thể là thỏa thuận trị giá 6,5 tỷ USD giữa UKEF và Bộ Tài chính Việt Nam. Các dự án đầu tiên trong khuôn khổ hợp tác đang được thảo luận, có thể bao gồm Metro số 1 và các tuyến đường sắt đô thị kết nối với sân bay quốc tế Long Thành.
Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng vẫn lớn và vai trò của ODA đang thay đổi cùng quá trình phát triển kinh tế, UKEF, Chính phủ Anh và Đại sứ quán Anh đang hướng tới sử dụng tài chính xuất khẩu như một cầu nối trong quá trình chuyển đổi của thị trường tài chính Việt Nam.
Ông Hòa nhấn mạnh một điểm đáng chú ý là yêu cầu về tỷ lệ hàng hóa, dịch vụ có xuất xứ từ Anh tương đối thấp, khoảng 20%. Điều này cho phép nguồn vốn UKEF hỗ trợ các dự án sử dụng chuỗi cung ứng toàn cầu, thay vì chỉ giới hạn ở các dự án có tỷ trọng doanh nghiệp Anh cao.
Cơ chế này có thể phù hợp với các dự án hạ tầng quy mô lớn, sử dụng công nghệ tiên tiến như đường sắt đô thị hoặc điện gió ngoài khơi.
Tuy nhiên, để nguồn vốn thực sự được giải ngân, dự án phải chứng minh được khả năng huy động vốn và hoàn vốn. Cụ thể, nhà đầu tư phải đánh giá được tính khả thi về tài chính, mức độ ổn định và tin cậy của khung pháp lý. Với các dự án hạ tầng dài hạn, dòng tiền phải đủ rõ để đánh giá khả năng hoàn vốn, lợi nhuận và rủi ro. Đồng thời, pháp luật cần bảo đảm khả năng thực thi hợp đồng và cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp với thông lệ quốc tế.
Nói cách khác, trước khi tìm kiếm nguồn vốn, dự án phải đủ điều kiện để vốn có thể tham gia và giải ngân.
KẾT NỐI VỐN DÀI HẠN VỚI NHU CẦU ĐẦU TƯ
Tài chính xanh mở ra một không gian hợp tác mới giữa Việt Nam và Anh, đặc biệt khi TP. Hồ Chí Minh cần nguồn vốn cho giao thông công cộng, hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu, tiết kiệm năng lượng và sản xuất bền vững.
Tuy nhiên, một dự án xanh không chỉ cần đáp ứng mục tiêu môi trường mà còn phải chứng minh hiệu quả tài chính, minh bạch thông tin và khả năng đo lường tác động.
Theo ông Hòa, năng lượng tái tạo và đường sắt đô thị là những lĩnh vực có thể khai thác các công cụ tài chính xanh. Đặc biệt với điện gió ngoài khơi, kinh nghiệm của Anh có thể kết hợp với tài chính xuất khẩu, bảo lãnh của cơ quan tín dụng xuất khẩu và các công cụ tài chính khác để hình thành cấu trúc vốn.
Điều này đòi hỏi phương án tài chính, mô hình doanh thu và phân bổ rủi ro phải được tính toán ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, thay vì chỉ được xem xét sau khi hoàn tất phần kỹ thuật.
Bên cạnh nguồn vốn quốc tế, TP. Hồ Chí Minh cũng muốn mở rộng các kênh huy động vốn dài hạn thông qua phát triển thị trường vốn. Các sản phẩm như trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu dự án và các công cụ tài chính dài hạn có thể tạo cầu nối giữa nguồn vốn của nhà đầu tư tổ chức với nhu cầu đầu tư hạ tầng.
Để làm được điều này, việc nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, công bố thông tin và đánh giá độc lập sẽ trở thành những yếu tố quan trọng then chốt. Khi các tiêu chuẩn được cải thiện, nâng lên, khả năng kết nối dự án với quỹ đầu tư, ngân hàng và nhà đầu tư quốc tế sẽ thuận lợi hơn.
London hiện có hơn 170 ngân hàng nước ngoài đặt trụ sở hoặc chi nhánh, trong khi xuất khẩu dịch vụ tài chính của Anh đạt khoảng 88,7 tỷ bảng Anh mỗi năm. Kinh nghiệm về nhân lực, tiêu chuẩn nghề nghiệp và sản phẩm tài chính vì vậy là một phần quan trọng trong hợp tác với Việt Nam.
Từ khung hợp tác 6,5 tỷ USD của UKEF đến các dự án đường sắt đô thị, năng lượng tái tạo và tài chính xanh, điểm chung của hợp tác Việt - Anh đang được đặt ra là khả năng chuyển nguồn lực tài chính thành những dự án có thể triển khai.
