Houthi leo thang tấn công, Saudi Arabia mở chiến dịch phản công

Khói bốc lên từ một vị trí quân sự ở khu vực Al-Siyanah sau cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của lực lượng Houthi tại thủ đô Sanaa, Yemen. Ảnh: THX/TTXVN

Đáp trả, liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu cùng quân đội Chính phủ Yemen đã mở các đợt không kích nhằm vào bệ phóng tên lửa, kho vũ khí và cơ sở quân sự của Houthi, làm dấy lên lo ngại về một cuộc đối đầu quy mô lớn hơn tại khu vực.

Theo tuyên bố của Houthi, nếu Saudi Arabia không chấm dứt điều mà lực lượng này gọi là "phong tỏa" Yemen, họ sẽ tiếp tục tấn công các tàu mang cờ Saudi Arabia đi qua eo biển Bab el-Mandeb - tuyến hàng hải huyết mạch nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương. Động thái này được xem là nỗ lực tạo ra một "điểm nghẽn" mới đối với thương mại quốc tế, tương tự sức ép mà Iran đang gây ra tại eo biển Hormuz.

Kênh truyền thông Al-Masirah do Houthi kiểm soát cho biết lực lượng này đã tiến hành nhiều cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở của tập đoàn dầu khí Aramco tại thành phố Yanbu. Houthi khẳng định các đòn đánh đã đạt mục tiêu và tuyên bố lệnh phong tỏa trên biển đối với Saudi Arabia sẽ tiếp tục được duy trì. Lực lượng này cũng cảnh báo sẽ mở rộng quy mô tấn công theo nguyên tắc "phong tỏa đáp trả phong tỏa" và "leo thang đáp trả leo thang".

Những tuyên bố trên cho thấy nguy cơ tái bùng phát đối đầu trực tiếp giữa Houthi và Saudi Arabia sau nhiều năm tương đối lắng dịu kể từ thỏa thuận ngừng bắn do LHQ làm trung gian vào năm 2022.
Ở chiều ngược lại, Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận cùng liên minh quân sự do Saudi Arabia hậu thuẫn đã tăng cường sức ép quân sự. Các cuộc không kích được tiến hành tại các tỉnh Marib, Al-Jawf và Hodeidah, tập trung vào các bệ phóng tên lửa, trận địa rocket Katyusha, kho chứa vũ khí và các địa điểm triển khai thiết bị bay không người lái của Houthi.

Giới chức quân sự Yemen cho biết đây là một trong những chiến dịch không quân tấn công hiếm hoi do chính lực lượng chính phủ trực tiếp thực hiện nhằm vào Houthi. Một số nguồn tin còn khẳng định nhiều chuyên gia vận hành tên lửa của Houthi đã thiệt mạng. Việc các cuộc không kích mở rộng tới những khu vực sát tiền tuyến cũng làm dấy lên dự đoán rằng đây có thể là bước chuẩn bị cho một chiến dịch trên bộ quy mô lớn trong thời gian tới.

Saudi Arabia khẳng định các cuộc tấn công gần đây chỉ nhằm vào năng lực quân sự của Houthi phục vụ các hoạt động đe dọa hàng hải và không nhắm trực tiếp vào cảng Hodeidah. Trước đó, Riyadh cáo buộc một tàu chở dầu của Saudi Arabia đã bị tấn công trên Biển Đỏ.

Diễn biến mới tại Yemen diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực đang gia tăng liên quan đến Iran. Trong nhiều tuần qua, giao thông qua eo biển Hormuz liên tục bị gián đoạn sau các cuộc đối đầu giữa Iran và Mỹ. Nếu Houthi thực sự kiểm soát hoặc gây sức ép lên Bab el-Mandeb, hai trong số những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới sẽ đồng thời chịu ảnh hưởng, kéo theo nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu và biến động mạnh trên thị trường dầu mỏ.

Trong khi đó, tình hình giữa Mỹ và Iran vẫn hết sức phức tạp. Sau gần hai tuần liên tiếp tiến hành các cuộc không kích, quân đội Mỹ không ghi nhận đợt tấn công mới nào trong đêm 25/7, tạo nên khoảng lặng hiếm hoi. Phía Iran cũng xác nhận không xảy ra vụ tấn công nào trong đêm và gọi đây là một "đêm yên bình". Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng đây có thể chỉ là sự tạm lắng trước khi các bên đưa ra quyết định tiếp theo.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông chưa quyết định có tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran hay không, đồng thời khẳng định Washington vẫn đang duy trì đối thoại với Tehran. Ông nhấn mạnh Iran phải lựa chọn giữa việc đạt được một thỏa thuận hoặc đối mặt với các đòn tấn công mạnh hơn nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.

Song song với đó, các đại sứ quán Mỹ tại Trung Đông đã khuyến cáo công dân chuẩn bị phương án rời khỏi khu vực nếu cần thiết, trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo người dân các nước láng giềng tránh xa các căn cứ có binh sĩ Mỹ.